Farmakologik xususiyatlari
Farmakodinamikasi
Preparat gepatoprotektorlik, xoleretik, xolelitolitik, gipoipidemik, gipoxolesterinemik va biroz immunomodulyator ta'sir ko'rsatadi.
In vitro tadqiqotlarda ursodezoksixol kislotasi (UDXK) jigar hujayralariga bevosita protektorlik ta'sir ko'rsatishi va gidrofob safro kislotalarining gepatotoksikligini kamaytirishi aniqlangan.
UDXKning xolesterin almashinuvidagi asosiy ta'sirlari quyidagilarni o'z ichiga oladi: xolesterin sekretsiyasini kamaytirish, uning ichakda so'rilishini kamaytirish va xolesterinning xolesterin toshlaridan safroga chiqishini rag'batlantirish. UDXK, GMK-KoA-reduktazani tormozlab, jigar hujayralarida xolesterin sinteziga ham o'rtacha tormozlovchi ta'sir ko'rsatadi, safro chiqarish tizimida xolesterinning eruvchanligini oshiradi. Enteral qo'llanganda xolesterinli safro toshlarini qisman yoki to'liq eritadi, safroda xolesterin to'yinganligini kamaytiradi. Safro hosil bo'lishi va ajralishini rag'batlantiradi, toksik safro kislotalarining ichak orqali chiqarilishini tezlashtiradi.
Peroral qabul qilinganda UDXKning umumiy safro kislotalari havzasidagi ulushi sezilarli darajada oshadi. UDXK boshqa safro kislotalari bilan ingichka ichakda so'rilish jarayonida, shuningdek, gepatotsit membranasi orqali o'tishda raqobatlashadi, bu esa toksik safro kislotalarining ichakda so'rilishini va ularning jigar hujayralariga kirishini kamaytiradi, ularning sitopatogen ta'sirini oldini oladi. Safroning litogenligini kamaytiradi, unda safro kislotalari konsentratsiyasini oshiradi, oshqozon va me'da osti bezi sekretsiyasini kuchaytiradi, lipaza faolligini oshiradi, gipoglikemik ta'sir ko'rsatadi.
Immunologik reaksiyalarga ta'sir ko'rsatadi, asosiy gistogemoshunoslik kompleksi HLA I antigenlarining gepatotsitlarda va HLA II antigenlarining xolangiositlarda patologik ekspressiyasini kamaytiradi, interleykin-2 ishlab chiqarilishini bostiradi, eozinofillar sonini kamaytiradi.
Farmakologik ta'siri
So'rilishi
UDXK ingichka ichakda so'riladi (taxminan 90%), preparatni og'iz orqali 250 mg dozada qabul qilganda qon plazmasida Cmax taxminan 3,3 mkg/ml, Tmax – taxminan 2 soat.
Taqqoslanishi
Sog'lom odamlarda kon'yugatsiyalanmagan UDXKning plazma oqsillari bilan bog'lanishi kamida 70% ni tashkil etadi. Plasentar to'siqdan o'tadi. Doimiy qabul qilinganda 13-15 mg/kg/kun dozada UDXK zardobdagi asosiy safro kislotasiga aylanadi va qondagi umumiy safro kislotalarining 30 dan 50% gacha qismini tashkil etadi. Preparatning terapevtik ta'siri safrodagi UDXK konsentratsiyasiga bog'liq.
Metabolizm va chiqarilishi
Jigarda metabolizmga uchraydi va taurinli va glitsinli kon'yugatlarga aylanadi, ular safroga sekretsiyalanadi. Og'iz orqali qabul qilingan preparat dozasining taxminan 50-70% safro bilan chiqariladi. Siydik bilan chiqarilishi 1% dan oshmaydi. Peroral qabuldan so'ng so'rilmagan UDXKning oz miqdori yo'g'on ichakka tushadi, u yerda bakteriyalar tomonidan parchalanadi (7-degidroksilanish); hosil bo'lgan litoxol kislotasi yo'g'on ichakdan qisman so'riladi, jigarda sulfatlanadi va tezda sulfolitoxolilglitsin yoki sulfolitoxoliltaurin kon'yugati ko'rinishida chiqariladi.