shizofreniya va boshqa psixotik buzilishlari bo‘lgan bemorlarda yaqqol produktiv (jumladan, bred, gallyutsinatsiyalar, avtomatizmlar) va/yoki negativ (emotsional tekislik, ijtimoiy faollikning pasayishi, nutqning kambag‘allashuvi) simptomatika, shuningdek, hamroh affektiv buzilishlar bilan kechadigan xurujlarni davolash, qo‘llab-quvvatlovchi va uzoq muddatli qaytalanishga qarshi terapiya uchun; Bipolyar affektiv buzilish: - monoterapiya ko‘rinishida yoki litiyning yoki valproatning kombinatsiyasida – bipolyar affektiv buzilishda psixotik namoyonlar bilan/yoki bosqichlarning tez almashinuvi bilan/bo‘lmagan o‘tkir manik yoki aralash epizodlarni davolash uchun; - bipolyar buzilishi bo‘lgan, manik fazani davolashda olanzapin samarali bo‘lgan bemorlarda qaytalanishlarning oldini olish uchun. Bipolyar buzilish bilan bog‘liq depressiv holatlarni davolash (fluoksetin bilan kombinatsiyada).

Preparat tarkibiy qismlariga yuqori sezuvchanlik.

Preparatni ovqat qabul qilishdan qat'i nazar, ichga qabul qilish mumkin, chunki ovqat preparatning so‘rilishiga ta'sir qilmaydi. Sutkalik doza bemorning klinik holatiga qarab individual tarzda tanlanishi lozim. Shizofreniya va unga o‘xshash psixotik buzilishlarni davolash uchun tavsiya etiladigan boshlang‘ich doza olanzapin 10 mg 1 marta/kun. Olanzapinning terapevtik dozalari 5 mg dan 20 mg/kun gacha bo‘lgan oraliqda bo‘ladi. Sutkalik standart dozadan (10 mg) yuqori dozani oshirish faqat bemorni mos klinik tekshiruvdan so‘ng tavsiya etiladi. Bipolyar buzilishdagi o‘tkir maniyani davolash uchun tavsiya etiladigan boshlang‘ich doza olanzapin 15 mg 1 marta/kun monoterapiya sifatida yoki 10 mg 1 marta/kun lity yoki valproat bilan birga. Sutkalik standart dozadan (15 mg) yuqori dozani oshirish faqat bemorni mos klinik tekshiruvdan so‘ng tavsiya etiladi. Dozani oshirish asta-sekin, kamida 24 soatlik interval bilan amalga oshirilishi kerak. Bipolyar buzilishda qo‘llaniladigan qo‘llab-quvvatlovchi terapiya: o‘tkir maniyani davolash uchun olanzapin qabul qilgan bemorlarga shu dozada qo‘llab-quvvatlovchi terapiyani davom ettirish kerak. Remissiya holatidagi bemorlarda olanzapinning tavsiya etiladigan boshlang‘ich doza 10 mg 1 marta/kun. Keyinchalik sutkalik doza bemorning klinik holatiga qarab individual tarzda tanlanadi, 5 mg dan 20 mg/kun gacha. Olanzapin fluksetin bilan birga kuniga 1 marta, ovqat qabul qilishdan qat'i nazar, buyuriladi. Odatda boshlang‘ich doza 5 mg olanzapin va 20 mg fluksetin. Zarurat tug‘ilganda, ham olanzapin, ham fluksetin dozasini o‘zgartirish mumkin. Keksalar yoki boshqa klinik xavf omillari, shu jumladan og‘ir darajadagi buyrak yetishmovchiligi yoki o‘rta darajadagi jigar yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda olanzapinning boshlang‘ich dozasi 5 mg/kun gacha kamaytirilishi tavsiya etiladi.

uyquchanlik, tana massasi oshishi; - 34% - plazmada prolaktin konsentratsiyasining oshishi, bu zaif ifodalangan va o'tkinchi edi. Olanazapin qabul qilish bilan bog'liq gipert prolaktinemiya klinik ko'rinishlari (ya'ni, ginekomaştiya, galaktoreya va ko'krak bezlarining oshishi) kam uchraydi. Tez-tez: <10% va ≥1% - bosh aylanishi, asteniya, akatiziya, ishtahaning oshishi, periferik shishlar, ortostatik gipotenziya, og'izda quruqlik va ich qotishi. Kamdan-kam: - plazma qonida jigar transaminazlarining o'tkinchi, simptomatik bo'lmagan oshishi (AST va ALT). Yagona hollarda: - plazma qonida glyukoza darajasining oshishi ≥ 200 mg/dl (shakar kasalligi shubhasi), shuningdek ≥160 mg/dl, lekin <200 mg/dl (giperglikemiya shubhasi) bo'lgan bemorlarda, boshlang'ich glyukoza darajasi ≤140 mg/dl bo'lgan bemorlarda. Alohida hollarda: - simptomatik bo'lmagan eozinofiliya.

Bolalar. Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri bo‘yicha tadqiqotlar faqat kattalarda o‘tkazilgan. Olanazapin farmakokinetikasiga potensial ta’sir ko‘rsatuvchi o‘zaro ta’sirlar. Olanazapin CYP1A2 izofermenti tomonidan metabolizatsiyalanadi, shu sababli ushbu izofermentni maxsus inhibe qiluvchi yoki induktsiya qiluvchi moddalar olanazapin farmakokinetikasiga ta’sir ko‘rsatishi mumkin. CYP1A2 induktorlar. Chekish yoki karbamazepin qo‘llanilishi olanazapin metabolizmini oshiradi, bu olanazapin konsentratsiyasining pasayishiga olib kelishi mumkin. Olanazapin klirensining kuchsiz yoki o‘rtacha oshishi kuzatilgan. Klinik xulosalar cheklangan, biroq klinik monitoring va zarur bo‘lsa, olanazapin dozasini oshirish tavsiya etiladi. CYP1A2 inhibitori. Fluvoksamin, CYP1A2 ning maxsus inhibitörü, olanazapin metabolizmini sezilarli darajada pasaytiradi. Bu fluvoksamin qabul qilinganidan so‘ng chekmaydigan ayollarda Cmax o‘rtacha 54% ga, chekuvchi erkaklarda esa 77% ga oshishiga olib keladi. Olanazapin AUC o‘rtacha o‘sishi mos ravishda 52% va 108% ni tashkil qiladi. Fluvoksamin yoki boshqa CYP1A2 inhibitörlari, masalan, ципрофлоксацин qabul qilayotgan bemorlarga olanazapin dozasini kamaytirish kerak. CYP1A2 inhibitörü bilan davolash boshlanganida olanazapin dozasini kamaytirish imkoniyatini ko‘rib chiqish zarur. Biologik o‘zlashtirilishning pasayishi. Faollashtirilgan ko‘mir qabul qilinishi olanazapinning og‘iz orqali biologik o‘zlashtirilishini 50–60% ga kamaytiradi va u olanazapin qabul qilishdan 2 soat oldin yoki 2 soat keyin qo‘llanilishi kerak. Fluoksetin (CYP2D6 inhibitörü), alyuminiy va magniy saqlovchi antatsidlarning bir martalik dozalari yoki simetidin olanazapin farmakokinetikasiga sezilarli ta’sir ko‘rsatmagan. Olanazapinning boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’sir qilish potensial qobiliyati. Olanazapin to‘g‘ridan-to‘g‘ri va bilvosita dopamin agonistlarining ta’siriga antagonizm ko‘rsatishi mumkin. Olanazapin asosiy CYP450 izofermentlarini (masalan, 1A2, 2D6, 2C9, 2C19, 3A4) in vitro inhibe qilmagan. Shuning uchun, maxsus o‘zaro ta’sirlar kutilmaydi, bu in vivo tadqiqotlarda ham tasdiqlangan, bunda quyidagi faol moddalar bilan qo‘llanganda olanazapin metabolizmining inhibe qilinishi kuzatilmagan: trisiklik antidepressantlar (asosan CYP2D6 yo‘li), varfarin (CYP2C9), teofillin (CYP1A2) yoki diazepam (CYP3A4, 2C19). Olanazapin lity yoki biperiden bilan birga qo‘llanganda o‘zaro ta’sir kuzatilmagan. Qon plazmasida valproat darajasining terapevtik monitoringi olanazapin bilan birga qo‘llanganda valproat dozasini tuzatishga ehtiyoj yo‘qligini ko‘rsatdi. Markaziy asab tizimiga umumiy ta’siri. Olanazapinni etanol yoki markaziy asab tizimini susaytiruvchi dori vositalarini qabul qilayotgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Olanazapinni Parkinson kasalligi va demensiyali bemorlarga antiparkinsonik preparatlar bilan birga qo‘llash tavsiya etilmaydi. QTc intervali. QTc intervalini oshirish xavfi ma’lum bo‘lgan boshqa preparatlar bilan olanazapinni ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak. CYP2D6 inhibitörlari. Fluoksetin (bir martalik 60 mg yoki 8 kun davomida kuniga 60 mg) olanazapinning maksimal konsentratsiyasini o‘rtacha 16% ga oshiradi va olanazapin klirensini o‘rtacha 16% ga kamaytiradi. Ushbu omillarning ta’siri shaxslar o‘rtasidagi umumiy o‘zgaruvchanlikka nisbatan kichik bo‘lgani uchun, dozalashni o‘zgartirish odatda tavsiya etilmaydi. Olanazapinning boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’sir qilish potensial qobiliyati. Antigipertenziv vositalar. Olanazapin arterial bosimni pasaytirish potensial qobiliyati tufayli ayrim antigipertenziv vositalarning ta’sirini kuchaytirishi mumkin. Levodopa va dopamin agonistlari. Olanazapin levodopa va dopamin agonistlarining ta’siriga antagonizm ko‘rsatishi mumkin. Imipramin. Olanazapinning bir martalik dozasi imipramin yoki uning faol metaboliti dezipraminning farmakokinetikasiga ta’sir ko‘rsatmaydi.

Antipsixotik vositalar bilan davolash vaqtida bemorning klinik holatini yaxshilanishi bir necha kundan bir necha haftagacha davom etishi mumkin. Shu davr mobaynida bemorlarni diqqat bilan monitoring qilish zarur. Demensiya va/yoki xulq-atvor buzilishlari bilan bog‘liq psixoz. Olanzapin demensiya va/yoki xulq-atvor buzilishlari bilan bog‘liq psixozlarni davolash uchun mo‘ljallanmagan va ushbu bemorlarda o‘lim ko‘rsatkichi va serebrovaskulyar holatlar xavfi oshgani sababli qo‘llash tavsiya etilmaydi. Plasebo-nazoratli klinik tadqiqotlar (6–12 hafta davomida) davomida demensiya va/yoki xulq-atvor buzilishlari bilan og‘rigan keksa bemorlar (o‘rtacha yosh 78 yosh) ishtirokida o‘lim holatlari olanzapin qabul qilgan bemorlarda plasebo guruhiga nisbatan 2 baravar ko‘p bo‘lgan (mos ravishda 3,5% va 1,5%). Yuqori o‘lim ko‘rsatkichi olanzapinning qo‘llanilgan dozasi (o‘rtacha kunlik doza 4,4 mg) yoki davolash davomiyligi bilan bog‘liq emas edi. O‘lim xavfini oshiruvchi xavf omillari quyidagilarni o‘z ichiga oladi: 65 yoshdan katta yosh, disfagiya, bezovtalik, yetarli ovqatlanmaslik va suvsizlanish, o‘pka holatlari (aspiratsiya bilan yoki bo‘lmasdan pnevmoniya), benzodiazepinlarni bir vaqtda qo‘llash. Biroq, o‘lim holatlari xavf omillaridan qat’i nazar, olanzapin bilan davolashda plasebo guruhiga nisbatan yuqori bo‘lgan. Klinik tadqiqotlar davomida serebrovaskulyar nojo‘ya reaksiyalar (insult, tranzitor ishemik xuruj), shu jumladan o‘lim bilan yakunlangan holatlar kuzatilgan. Serebrovaskulyar nojo‘ya reaksiyalar soni olanzapin qabul qilgan bemorlarda plasebo guruhiga nisbatan 3 baravar yuqori bo‘lgan (mos ravishda 1,3% va 0,4%). Serebrovaskulyar nojo‘ya reaksiyalar kuzatilgan barcha bemorlar xavf omillariga ega bo‘lgan. 75 yoshdan katta yosh va demensiyaning tomirli/aralash turi olanzapin bilan davolashda serebrovaskulyar nojo‘ya reaksiyalar xavf omillari sifatida aniqlangan. Ushbu tadqiqotlarda olanzapinning samaradorligi aniqlanmagan. Parkinson kasalligi. Dopamin agonistlari bilan bog‘liq psixozlarni davolashda olanzapinni qo‘llash tavsiya etilmaydi. Parkinson kasalligi va demensiyasi bo‘lgan bemorlarda olanzapin va antiparkinsonik dori vositalarini bir vaqtda qo‘llash tavsiya etilmaydi. Klinik tadqiqotlar davomida Parkinson kasalligi simptomlari va gallyutsinatsiyalarning yomonlashuvi juda tez-tez kuzatilgan, plasebo guruhiga nisbatan ko‘proq; psixotik simptomlarni davolashda olanzapin terapiyasi plasebo bilan solishtirganda samaraliroq bo‘lmagan. Ushbu tadqiqotlarning boshidanoq bemorlardan antiparkinsonik dori vositalarining (dopamin agonistlari) eng past samarali dozasini doimiy qabul qilish, shuningdek, tadqiqot davomida bir xil antiparkinsonik dori vositalari va dozalarini qo‘llash talab etilgan. Olanzapin terapiyasi 2,5 mg/kun dozadan boshlanib, titrlash yo‘li bilan maksimal 15 mg/kun dozagacha oshirilgan. Neyroleptik malign sindrom. Neyroleptik malign sindrom (NMS) — bu antipsixotik preparatlar bilan bog‘liq bo‘lgan potentsial o‘limli simptomokompleks. Olanzapin qo‘llanilishi bilan bog‘liq NMS holatlari kamdan-kam xabar qilingan. NMS klinik ko‘rinishlari giperpireksiya, mushak rigidligi, hushyorlikni yo‘qotish va yurak-qon tomir barqarorligining buzilishi simptomlari (notekis puls yoki arterial bosim o‘zgarishi, taxikardiya, ko‘p terlash va yurak aritmiyasi) hisoblanadi. Qo‘shimcha belgilar kretinfosfokinaza darajasining oshishi, mioglobinuriya (rabdomioliz) va o‘tkir buyrak yetishmovchiligini o‘z ichiga olishi mumkin. NMS klinik ko‘rinishi yoki NMS klinik ko‘rinishisiz gipertermiya mavjud bo‘lsa, barcha antipsixotik vositalarni, jumladan olanzapinni darhol bekor qilish zarur. Giperglikemiya va qandli diabet. Giperglikemiya va/yoki qandli diabet rivojlanishi yoki mavjud diabetning og‘irlashuvi, ketoatsidoz yoki diabetik koma bilan bog‘liq, shuningdek o‘lim holatlari kamdan-kam xabar qilingan. Ba’zan tana vaznining oldindan oshishi xavf omili bo‘lishi mumkinligi xabar qilingan. Qandli diabeti bo‘lgan bemorlar va qandli diabet rivojlanish xavfi omillariga ega bemorlarni mos klinik monitoring qilish tavsiya etiladi, xususan, davolash boshida, 12 haftadan so‘ng va keyinchalik har yili qon glyukozasi darajasini o‘lchash. Antipsixotik vositalar, jumladan olanzapin bilan davolanayotgan bemorlar giperglikemiya belgilari va simptomlari (masalan, polidipsiya, poliuriya, polifagiya va holsizlik) yuzasidan kuzatuvda bo‘lishi kerak. Qandli diabeti bo‘lgan va diabet rivojlanish xavfi omillariga ega bemorlarni glyukoza nazoratining yomonlashuvi yuzasidan muntazam nazorat qilish zarur. Tana vaznini muntazam nazorat qilish kerak, masalan, davolash boshida, 4 haftadan so‘ng, 8 haftadan so‘ng va 12 haftadan so‘ng, shuningdek, keyinchalik har chorakda bir marta. Antixolinergik faollik. Klinik tadqiqotlar davomida antixolinergik hodisalar kam uchragan. Biroq, olanzapinni qo‘llash bo‘yicha klinik tajriba cheklanganligi sababli, birga kechuvchi kasalliklari bo‘lgan bemorlarga, xususan prostata giperplaziyasi, paralitik ichak tutilishi yoki shunga o‘xshash holatlari bo‘lgan bemorlarga dori buyurishda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak. Jigar funksiyasi ko‘rsatkichlari. Olanzapin qo‘llanilganda, ayniqsa davolash boshida, jigar transaminazlari AlAT va AsAT darajasining o‘tkinchi, simptomsiz oshishi tez-tez kuzatilgan. AlAT va/yoki AsAT darajasi oshgan, jigar funksiyasi buzilishi belgilari va simptomlari bo‘lgan, oldindan mavjud jigar funksional zaxirasi cheklangan holatlari bo‘lgan, shuningdek, potentsial gepatotoksik preparatlar qabul qilayotgan bemorlarga olanzapin ehtiyotkorlik bilan buyuriladi. Gepatit aniqlanganda (jumladan gepatotsellyulyar, xolestatik yoki aralash jigar shikastlanishi) olanzapinni bekor qilish zarur. Neytropeniya. Olanzapinni har qanday sababga ko‘ra leykotsitlar va/yoki neytrofillar darajasi past bo‘lgan bemorlarga, neytropeniya chaqirishi mumkin bo‘lgan preparatlar bilan davolanayotgan bemorlarga, dori vositalari bilan suyak iligi bostirilishi/toksik shikastlanishi bo‘lgan bemorlarga, hamroh kasalliklar, nurlanish yoki kimyoterapiya sababli suyak iligi bostirilishi bo‘lgan bemorlarga, giper-eozinofiliya va mieloproliferativ kasalligi bo‘lgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak. Valproat va olanzapin birga qo‘llanganda neytropeniya tez-tez uchraydigan nojo‘ya ta’sirdir. Terapiyani to‘xtatish. Terapiyani to‘satdan to‘xtatishda kamdan-kam hollarda (≥ 0,01% va 0,1%) o‘tkir simptomlar, xususan, haddan tashqari terlash, uyqusizlik, tremor, asabiylashish, ko‘ngil aynishi yoki qusish haqida xabar qilingan. QT intervali. Klinik tadqiqotlar davomida olanzapin QT va QTc intervallarining uzayishini chaqirmagan. Biroq, boshqa antipsixotik vositalar bilan davolashda bo‘lgani kabi, QTc intervalini uzaytirishi mumkin bo‘lgan preparatlar bilan birga olanzapinni buyurishda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak, ayniqsa, keksa yoshdagi bemorlarga, tug‘ma QT intervali uzayishi sindromi, yurak yetishmovchiligi, yurak gipertrrofiyasi, gipokaliemiya yoki gipomagniemiya bo‘lgan bemorlarga. Tromboemboliya. Olanzapin bilan davolash va venoz tromboemboliya rivojlanishi o‘rtasida vaqtinchalik bog‘liqlik kamdan-kam hollarda xabar qilingan (≥ 0,1% — <1%). Olanzapin bilan davolash va venoz tromboemboliya rivojlanishi o‘rtasida sabab-oqibat bog‘liqligi aniqlanmagan. Biroq, shizofreniya bilan og‘rigan bemorlarda tromboemboliya rivojlanishiga moyillik tez-tez uchrashi sababli, barcha mumkin bo‘lgan xavf omillarini, masalan, bemorning immobilizatsiyasini hisobga olish va barcha zarur profilaktik choralarni ko‘rish zarur. Markaziy asab tizimiga umumiy ta’siri. Olanzapinning markaziy asab tizimiga ustun ta’sirini hisobga olib, olanzapinni markaziy ta’sirga ega boshqa preparatlar, jumladan, spirtli ichimliklar bilan birga qabul qilishda qo‘shimcha ehtiyot choralarini ko‘rish zarur. Olanzapin in vitro dopamin antagonizmini namoyon qiladi va dopamin agonistlarining to‘g‘ridan-to‘g‘ri va bilvosita ta’sirlariga qarshi ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Epileptik tutqanoqlar. Olanzapinni epileptik tutqanoqlar tarixi bo‘lgan yoki tutqanoq tayyorgarlik chegarasini pasaytiruvchi omillarga sezgir bemorlarga ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Olanzapin bilan davolashda epileptik tutqanoqlar kamdan-kam hollarda xabar qilingan. Ushbu holatlarning aksariyatida bemorlar epileptik tutqanoqlar tarixi yoki ularning rivojlanish xavfi yuqori bo‘lgan. Kechikkan diskineziya. Bir yilgacha davom etgan solishtirma klinik tadqiqotlarda olanzapin qabul qilish davolash bilan bog‘liq diskineziya rivojlanish chastotasining statistik ahamiyatli pasayishi bilan bog‘liq edi. Antipsixotik preparatlarni uzoq muddat qabul qilishda kechikkan diskineziya rivojlanish xavfi ortib borishi sababli, bemorda kechikkan diskineziya belgilari yoki simptomlari paydo bo‘lsa, doza bosqichma-bosqich kamaytirilishi yoki preparat to‘liq bekor qilinishi zarur. Vaqt o‘tishi bilan ushbu simptomlar yomonlashishi yoki hatto davolash to‘xtatilgandan so‘ng paydo bo‘lishi mumkin. Ortostatik gipotenziya. Klinik tadqiqotlar davomida keksa yoshdagi bemorlarda ortostatik gipotenziya holatlari kamdan-kam xabar qilingan. Boshqa antipsixotiklar bilan davolashda bo‘lgani kabi, olanzapin qo‘llanganda 65 yoshdan katta bemorlarda arterial bosimni vaqti-vaqti bilan o‘lchash tavsiya etiladi. To‘satdan yurak o‘limi. Postmarketing hisobotlarda to‘satdan yurak o‘limi holatlari xabar qilingan. Retrospektiv kuzatuv kohort tadqiqotiga ko‘ra, olanzapin bilan davolangan bemorlarda to‘satdan yurak o‘limi xavfi antipsixotik vositalarni qabul qilmagan bemorlarga nisbatan deyarli ikki baravar yuqori bo‘lgan. Olanzapin qo‘llanganda xavf, birlashtirilgan tahlilga kiritilgan atipik antipsixotik vositalar bilan bir xil bo‘lgan. Laktoza. Preparat tarkibida laktaza monogidrat mavjud, shuning uchun uni irsiy laktoza intoleransi, laktaza yetishmovchiligi (The Lapp lactase deficiency) yoki glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi sindromi bo‘lgan bemorlarga qo‘llash mumkin emas. Lipidlar darajasining o‘zgarishi. Plasebo-nazoratli klinik sinovlarda olanzapin qabul qilgan bemorlarda lipidlar darajasining nojo‘ya o‘zgarishlari kuzatilgan. Lipidlar darajasining o‘zgarishini dislipidemiya bo‘lgan va lipid almashinuvi buzilishi rivojlanish xavfi omillariga ega bemorlarda mos ravishda tuzatish kerak. Antipsixotik vositalar, jumladan olanzapin bilan davolanayotgan bemorlarda lipidlar darajasini muntazam nazorat qilish zarur, masalan, davolash boshida, 12 haftadan so‘ng va keyinchalik har 5 yilda bir marta. Suitsid. Suitsidga urinish ehtimoli shizofreniya bilan og‘rigan bemorlarga ham, I tip bipolyar buzilishi bo‘lgan bemorlarga ham xos bo‘lib, shuning uchun olanzapin bilan davolanayotgan suitsid xavfi yuqori bo‘lgan bemorlarni diqqat bilan kuzatish zarur. Doza oshirib yuborish ehtimolini kamaytirish maqsadida olanzapin tabletkalarini faqat zarur davolash samarasi uchun yetarli bo‘lgan kichik miqdorlarda yozib berish kerak. Tana vazni. Olanzapin bilan davolashni boshlashdan oldin bemorning tana vazni oshishining potentsial oqibatlarini hisobga olish kerak. Olanzapin bilan davolanayotgan bemorlar tana vaznini muntazam monitoringdan o‘tkazishlari kerak. Kattalarda olanzapin bilan monoterapiya. 13 ta plasebo-nazoratli klinik tadqiqotlarni tahlil qilishda olanzapin bilan davolangan bemorlarda o‘rtacha tana vazni 2,6 kg ga oshgan, plasebo guruhida esa o‘rtacha 0,3 kg vazn yo‘qotilgan (qo‘llash medianasi 6 hafta); olanzapin bilan davolangan bemorlarning 22,2%ida davolash boshidagi tana vaznining kamida 7% ga oshishi kuzatilgan, plasebo guruhida esa bu ko‘rsatkich 3% (qo‘llash medianasi 8 hafta); 4,2% bemorlarda davolash boshidagi tana vaznining kamida 15% ga oshishi kuzatilgan, plasebo guruhida esa bu ko‘rsatkich 0,3% (qo‘llash medianasi 12 hafta). Klinik ahamiyatli tana vazni oshishi barcha BMI (tana massasi indeksi) toifalaridagi bemorlarda kuzatilgan. Tana vazni oshishi sababli terapiyani to‘xtatish olanzapin bilan davolangan bemorlarning 0,2%ida, plasebo guruhida esa 0%da kuzatilgan. Uzoq muddatli klinik tadqiqotlarda (kamida 48 hafta) bemorlarda o‘rtacha tana vazni oshishi 5,6 kg ni tashkil qilgan (qo‘llash medianasi 573 kun, N = 2021). Uzoq muddatli olanzapin qo‘llashda tana vazni boshlang‘ich vazndan kamida 7%, 15% yoki 25% ga oshgan bemorlar ulushi mos ravishda 64%, 32% va 12% ni tashkil qilgan. Tana vazni oshishi sababli terapiyani to‘xtatish olanzapin bilan kamida 48 hafta davolangan bemorlarning 0,4%ida kuzatilgan. Disfagiya. Ezofageal motorika buzilishi va nafas qisilishi antipsixotik vositalar qabul qilish bilan bog‘liq bo‘lgan. Aspiratsion pnevmoniya Altsgeymer kasalligi bo‘lgan bemorlarda kasallanish va o‘limning tez-tez uchraydigan sababidir. Olanzapin Altsgeymer kasalligini davolash uchun tasdiqlanmagan. Tana haroratini tartibga solish. Antipsixotiklar bilan bog‘liq tana haroratini pasaytirish qobiliyatining buzilishi kuzatilgan. Olanzapin buyurilganda, bemorlar tana haroratining oshishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan sharoitlarda, masalan, kuchli jismoniy mashqlar, ekstremal harorat sharoitida bo‘lish, antixolinergik faollikka ega vositalarni birga qo‘llash yoki suvsizlanish holatida bo‘lishda ushbu omilni hisobga olish tavsiya etiladi. Hamroh kasalliklari bo‘lgan bemorlarda qo‘llash. Olanzapinni ma’lum kasalliklari bo‘lgan bemorlarda qo‘llash bo‘yicha klinik tajriba cheklangan. Olanzapin in vitro muskarin retseptorlariga affinitetni kuchaytiradi. Olanzapinning premarketing klinik tadqiqotlarida uni qo‘llash qabziyat, og‘iz qurishi, taxikardiya va boshqa nojo‘ya hodisalar bilan bog‘liq bo‘lgan, ular ehtimol xolinergik antagonizm bilan bog‘liq. Bunday nojo‘ya reaksiyalar kamdan-kam hollarda olanzapin terapiyasini to‘xtatishga olib kelgan, biroq olanzapinni klinik ahamiyatli prostata giperplaziyasi, tor burchakli glaukoma, paralitik ichak tutilishi tarixi yoki xolinergik antagonizm bilan bog‘liq bo‘lgan va olanzapin ishtirokida yomonlashishi mumkin bo‘lgan o‘xshash holatlari bo‘lgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan qo‘llash zarur. Olanzapinning demensiya bilan bog‘liq psixozli keksa bemorlarda (n = 1184) 5 ta plasebo-nazoratli tadqiqotida quyidagi terapiya bilan bog‘liq nojo‘ya reaksiyalar, plasebo guruhiga nisbatan 2% va undan yuqori chastotada xabar qilingan: yiqilish, uyquchanlik, periferik shishlar, yurish buzilishi, siydik tutolmaslik, letargiya, tana vazni oshishi, asteniya, pireksiya, pnevmoniya, og‘iz qurishi va vizual gallyutsinatsiyalar. Nojo‘ya hodisalar sababli terapiyani to‘xtatish darajasi olanzapin guruhida plasebo guruhiga nisbatan yuqori bo‘lgan (mos ravishda 13% va 7%). Demensiya bilan bog‘liq psixozli keksa bemorlarda olanzapin qabul qilgan guruhda o‘lim holatlari plasebo guruhiga nisbatan yuqori bo‘lgan. Olanzapin demensiya bilan bog‘liq psixozli keksa bemorlarni davolash uchun ko‘rsatilmagan. Olanzapin yaqinda miokard infarkti yoki beqaror yurak kasalligi bo‘lgan bemorlarda yetarli darajada qo‘llanilmagan. Yuqoridagi tashxislar bilan bemorlar olanzapinning premarketing klinik tadqiqotlaridan chiqarib tashlangan. Yurak kasalliklari bo‘lgan bemorlarni davolashda ortostatik gipotenziya xavfi sababli olanzapinni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Laboratoriya tadqiqotlari. Davolash boshida va davolash davomida vaqti-vaqti bilan och qoringa glyukoza va lipid profilini nazorat qilish tavsiya etiladi. Giperprolaktinemiya. D2 dopamin retseptorlari antagonistlari xususiyatiga ega boshqa vositalar kabi, olanzapin ham qon zardobida prolaktin darajasini oshiradi va bu oshish uzoq muddatli qo‘llashda saqlanib turadi. Giperprolaktinemiya gipotalamik GnRH gormonini bostirishi mumkin, natijada gipofizar gonadotropin sekretsiyasi kamayadi. Bu esa, o‘z navbatida, erkaklar va ayollarda gonadal spermatogenezni buzish orqali reproduktiv funksiyani inhibe qilishi mumkin. Prolaktin darajasini oshiruvchi preparatlarni qabul qilgan bemorlarda galaktoreya, amenoreya, ginekomastiya va impotensiya haqida xabar qilingan. Gipogonadizm bilan bog‘liq uzoq muddatli giperprolaktinemiya erkaklar va ayollarda suyak zichligining pasayishiga olib kelishi mumkin. Qo‘shimcha tadqiqotlar/laboratoriya ma’lumotlari. Ba’zi hayvonlar ustida o‘tkazilgan tadqiqotlarda boshqa psixotrop komponentlarni qabul qilish bilan bog‘liq neytropeniya va olanzapin qabul qilish bilan bog‘liq leykopeniya kuzatilganini hisobga olib (qarang: Hayvonlarda toksikologik tadqiqotlar), olanzapinning premarketing tadqiqotlarida gematologik parametrlar alohida e’tibor bilan baholangan. Olanzapinning premarketing ma’lumotlar bazasida olanzapin bilan davolashga bog‘liq klinik ahamiyatli neytropeniya xavfi belgisi aniqlanmagan. Hayvonlarda toksikologik tadqiqotlar. Olanzapin hayvonlarda o‘tkazilgan tadqiqotlarda asosiy gematologik natijalar quyidagilar bo‘lgan: itlarda 10 mg/kg dozada (odam uchun maksimal tavsiya etilgan kunlik peroral dozadan 17 baravar yuqori, tana yuzasi mg/m2 hisobida) ayrim individlarda qaytariluvchi periferik sitopeniya, sichqonlarda limfotsitlar va neytrofillar sonining doza bog‘liq kamayishi va kalamushlarda limfopeniya. 10 mg/kg doza olgan bir nechta itlarda 1 oydan 10 oygacha davolash davomida qaytariluvchi neytropeniya va/yoki qaytariluvchi gemolitik anemiya rivojlangan. 10 mg/kg doza olgan sichqonlarda (odam uchun maksimal tavsiya etilgan kunlik peroral dozadan 2 baravar yuqori, tana yuzasi mg/m2 hisobida) 3 oylik tadqiqotlarda limfotsitlar va neytrofillar sonining doza bog‘liq kamayishi qayd etilgan. Kalamushlarda 22,5 mg/kg doza (odam uchun maksimal tavsiya etilgan kunlik peroral dozadan 11 baravar yuqori, tana yuzasi mg/m2 hisobida) 3 oy davomida yoki 16 mg/kg doza (odam uchun maksimal tavsiya etilgan kunlik peroral dozadan 8 baravar yuqori, tana yuzasi mg/m2 hisobida) 6 yoki 12 oy davomida qabul qilinganda, tana vazni o‘sishining pasayishi bilan bog‘liq noaniq limfopeniya kuzatilgan. Hech bir o‘rganilgan turda suyak iligi uchun sitotoksiklik dalillari aniqlanmagan. Suyak iligi hujayralari normotsellyulyar yoki gipertsellyulyar bo‘lgan, bu esa qon hujayralarining kamayishi, ehtimol, periferik (suyak iligi bilan bog‘liq bo‘lmagan) omillar bilan bog‘liq ekanligini ko‘rsatadi.