Dorilarning o'zaro ta'siri
Statinlar bilan davolash vaqtida miopatiya rivojlanish xavfi bir vaqtda fibroe kislota hosilalari, lipidomodifikatsion dozalarda niatsin, siklosporin yoki kuchli sitoxrom P450 3A4 (CYP 3A4) ingibitorlari (masalan, klaritromitsin, OIV va gepatit S virusi proteaza ingibitorlari va itrakonazol) bilan qo‘llanganda oshadi (qarang «Farmakologik xususiyatlari» va «Qo‘llash xususiyatlari» bo‘limlari).
Kuchli CYP 3A4 ingibitorlari
Atorvastatin sitoxrom P450 3A4 tomonidan metabolizatsiyalanadi. Atorvastatinni kuchli CYP 3A4 ingibitorlari bilan birga qo‘llash atorvastatinning plazmadagi kontsentratsiyasining oshishiga olib kelishi mumkin (qarang 3-jadval va quyida keltirilgan batafsil ma’lumot). O‘zaro ta’sir va ta’sir kuchayish darajasi CYP 3A4 ga ta’sir o‘zgaruvchanligiga bog‘liq. Imkon qadar CYP3A4 kuchli ingibitorlari (masalan, siklosporin, telitromitsin, klaritromitsin, delavirdin, stiripentol, ketokonazol, vorikonazol, itrakonazol, posakonazol, ayrim HCVga qarshi virus preparatlari (masalan, elbasvir/grazoprevir) va OIV proteaza ingibitorlari, jumladan ritonavir, lopinavir, atazanavir, indinavir, darunavir) bilan birga qo‘llashdan saqlanish kerak. Agar bu preparatlarni atorvastatin bilan birga qo‘llashdan qochib bo‘lmasa, atorvastatinning boshlang‘ich va maksimal dozasini kamaytirish imkoniyatini ko‘rib chiqish kerak. Shuningdek, bemorning holatini klinik monitoring qilish tavsiya etiladi (qarang 3-jadval).
O‘rtacha CYP3A4 ingibitorlari (masalan, eritromitsin, diltiazem, verapamil va flukonazol) atorvastatinning plazmadagi kontsentratsiyasini oshirishi mumkin (qarang 1-jadval). Eritromitsin va statinlarni birga qo‘llash miopatiya rivojlanish xavfini oshiradi. Atorvastatinga amiodaron yoki verapamil ta’sirini baholash uchun dori vositalari o‘zaro ta’siri tadqiqotlari o‘tkazilmagan. Ma’lumki, amiodaron va verapamil CYP3A4 faolligini susaytiradi, shuning uchun bu preparatlarni atorvastatin bilan birga qo‘llash atorvastatin ekspozitsiyasining oshishiga olib kelishi mumkin. Shunday qilib, atorvastatin va bu o‘rtacha CYP3A4 ingibitorlarini birga qo‘llashda atorvastatinning maksimal dozasini kamaytirish imkoniyatini ko‘rib chiqish kerak. Shuningdek, bemorning holatini klinik monitoring qilish tavsiya etiladi. Ingibitor bilan davolash boshlanganidan yoki uning dozasini tuzatgandan so‘ng bemorning holatini klinik monitoring qilish tavsiya etiladi.
Greypfrut sharbati
Bitta yoki undan ortiq CYP 3A4 ni ingibitsiya qiluvchi komponentlarni o‘z ichiga oladi va ayniqsa greypfrut sharbatini ortiqcha iste’mol qilganda (kuniga 1,2 litrdan ko‘p) atorvastatinning plazmadagi kontsentratsiyasini oshirishi mumkin.
Klaritromitsin
Atorvastatinning AUC qiymati 80 mg doza va klaritromitsin (500 mg 2 marta kuniga) bilan birga qo‘llanganda faqat preparatni qo‘llashga nisbatan sezilarli darajada oshgan. Shuning uchun klaritromitsin qabul qilayotgan bemorlarga 20 mg dan yuqori dozalarda atorvastatin ehtiyotkorlik bilan qo‘llanishi kerak (qarang «Qo‘llash xususiyatlari» va «Qo‘llash usuli va dozalari» bo‘limlari).
Proteaza ingibitorlari kombinatsiyasi
Atorvastatinning AUC qiymati bir nechta proteaza ingibitorlari kombinatsiyasi bilan birga qo‘llanganda sezilarli darajada oshgan (qarang «Farmakologik xususiyatlari» bo‘limi). Tipranavir + ritonavir yoki glekaprevir + pibrentasvir qabul qilayotgan bemorlarga atorvastatinni birga qo‘llashdan saqlanish kerak. Lopinavir + ritonavir yoki simeprevir qabul qilayotgan bemorlarga atorvastatin zarur bo‘lgan eng past dozada qo‘llanishi kerak. Sakvinavir + ritonavir, darunavir + ritonavir, fosamprenavir, fosamprenavir + ritonavir yoki elbasvir + grazoprevir qabul qilayotgan bemorlarga atorvastatin dozasini 20 mg dan oshirmaslik kerak. Nelfinavir qabul qilayotgan bemorlarga atorvastatin dozasini 40 mg dan oshirmaslik va bemorlarni diqqat bilan klinik monitoring qilish tavsiya etiladi (qarang «Qo‘llash xususiyatlari» va «Qo‘llash usuli va dozalari» bo‘limlari).
Itrakanozol
Atorvastatinning AUC qiymati 40 mg atorvastatin va 200 mg itrakonazol birga qo‘llanganda sezilarli darajada oshgan (qarang «Farmakologik xususiyatlari» bo‘limi). Shuning uchun itrakonazol qabul qilayotgan bemorlarga atorvastatin dozasini 20 mg dan oshirganda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak (qarang «Qo‘llash xususiyatlari» va «Qo‘llash usuli va dozalari» bo‘limlari).
Siklosporin
Atorvastatin jigar transportyorlari substratidir. Atorvastatin metabolitlari OATP1B1 transportyorining substratlari hisoblanadi. OATP1B1 ingibitorlari (masalan, siklosporin) atorvastatinning biologik mavjudligini oshirishi mumkin. Atorvastatinning AUC qiymati 10 mg atorvastatin va 5,2 mg/kg/kun siklosporin birga qo‘llanganda faqat atorvastatin qo‘llashga nisbatan sezilarli darajada oshgan (qarang «Farmakologik xususiyatlari» bo‘limi). Atorvastatin va siklosporinni birga qo‘llashdan saqlanish kerak (qarang «Qo‘llash xususiyatlari» bo‘limi).
Letermovir
Atorvastatin 20 mg va letermovir 480 mg/kun birga qo‘llanganda atorvastatin ta’siri darajasi oshgan (AUC nisbati: 3,29) (qarang «Farmakokinetika» bo‘limi).
Letermovir P-gp, BCRP, MRP2, OAT2 va jigar transportyori OATP1B1/1B3 ning efflyuks ingibitori bo‘lib, u atorvastatin ta’siri darajasini oshiradi. Atorvastatin dozasini kuniga 20 mg dan oshirmaslik kerak (qarang «Qo‘llash usuli va dozalari» bo‘limi).
CYP3A va OATP1B1/1B3 orqali vositachilik qilinadigan dori vositalari o‘zaro ta’siri darajasi letermovir va siklosporin birga qo‘llanganda turlicha bo‘lishi mumkin. Letermovir va siklosporinni birga qabul qilayotgan bemorlarga atorvastatin qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Glekaprevir va pibrentasvir, elbasvir va grazoprevir
Glekaprevir va pibrentasvir yoki elbasvir va grazoprevirni birga qo‘llash atorvastatinning plazmadagi kontsentratsiyasini oshirishi va miopatiya xavfini oshirishi mumkin.
Glekaprevir va pibrentasvirni atorvastatin bilan birga qo‘llashda atorvastatinning plazmadagi kontsentratsiyasi 8,3 martagacha oshadi, bu qisman BCRP, OATP1B1/1B3 va CYP3A ingibitsiyasi bilan bog‘liq, shuning uchun glekaprevir va pibrentasvir o‘z ichiga olgan dori vositalarini birga qabul qilayotgan bemorlarga atorvastatinni birga qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Elbasvir va grazoprevirni atorvastatin bilan birga qo‘llashda atorvastatinning plazmadagi kontsentratsiyasi 1,9 martagacha oshadi, bu qisman BCRP, OATP1B1/1B3 va CYP3A ingibitsiyasi bilan bog‘liq, shuning uchun elbasvir va grazoprevir o‘z ichiga olgan dori vositalarini birga qabul qilayotgan bemorlarga atorvastatin dozasini kuniga 20 mg dan oshirmaslik kerak (qarang «Farmakokinetika», «Qo‘llash xususiyatlari» va «Qo‘llash usuli va dozalari» bo‘limlari).