Maxsus ko'rsatmalar
Rabdomioliz rivojlanish xavfi omillari mavjud bo‘lgan bemorlarda (buyrak funksiyasi buzilishi, gipotiroidizm, bemorda yoki oilaviy anamnezda irsiy mushak buzilishlari, GMG-KoA-reduktaza (statinlar) yoki fibratlarning mushak to‘qimasiga toksik ta’siri, anamnezda jigar kasalliklari va/yoki bemorlar, ko‘p miqdorda spirtli ichimlik iste’mol qiladiganlar, 70 yoshdan katta yosh, atorvastatin plazmadagi kontsentratsiyasi oshishi kutiladigan holatlar [masalan, boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’sir]). 18 yoshgacha bo‘lgan shaxslarga (mazkur yosh guruhida preparatning samaradorligi va xavfsizligi bo‘yicha yetarli klinik ma’lumotlar yo‘q) qo‘llash mumkin emas, bundan geterozigotali oilaviy giperkolesterinemiya mustasno (10 yoshgacha bo‘lgan bolalarda qo‘llash mumkin emas). 10 yoshdan 17 yoshgacha bo‘lgan bolalarda atorvastatin bilan davolashda nojo‘ya hodisalar profili platsebo olgan bemorlarnikiga o‘xshash bo‘lgan, eng ko‘p uchraydigan nojo‘ya hodisalar, sabab-oqibat bog‘liqligidan qat’i nazar, har ikkala guruhda infeksiyalar bo‘lgan. 3 yillik tadqiqotda umumiy yetilish va rivojlanish bahosi, Tanner shkalasi bo‘yicha bosqichlarni baholash, o‘sish va tana massasi o‘lchovlariga ko‘ra o‘sish va jinsiy yetilishga klinik ahamiyatli ta’sir kuzatilmagan. Bolalarda xavfsizlik va o‘zlashtirish profili kattalardagi atorvastatin xavfsizlik profiliga o‘xshash bo‘lgan. Klinik xavfsizlik ma’lumotlar bazasiga 520 nafar bolada atorvastatin xavfsizligi bo‘yicha ma’lumotlar kiritilgan, ulardan 7 nafari 6 yoshdan kichik, 121 nafari 6-9 yoshda, 392 nafari 10-17 yoshda bo‘lgan. Mavjud ma’lumotlarga ko‘ra, bolalarda nojo‘ya reaksiyalar rivojlanish tezligi, turi va og‘irlik darajasi kattalarnikiga o‘xshash. 8 haftalik ochiq tadqiqotda Tanner shkalasi bo‘yicha 1 (N = 15) va ≥ 2 (N = 24) (6-17 yoshda) baholangan, geterozigotali oilaviy giperkolesterinemiyasi va boshlang‘ich XS-LPNT ≥ 4 mmol/l bo‘lgan bolalar 5 mg yoki 10 mg chaynash uchun tabletkalar yoki 10 mg yoki 20 mg plyonka qobig‘i bilan qoplangan tabletkalar ko‘rinishida atorvastatin terapiyasini kuniga 1 marta qabul qilgan. Atorvastatin olgan populyatsiyada farmakokinetik modelda yagona ahamiyatli kovyariat tana massasi bo‘lgan. Bolalarda atorvastatinning ko‘rinadigan klirensi tana massasi bo‘yicha allometrik o‘lchovda kattalarnikidan farq qilmagan. Atorvastatin va o-gidroksiatorvastatin ta’sir doirasida XS-LPNT va XS izchil pasayishi kuzatilgan. Buyrak funksiyasi buzilishi Buyrak funksiyasi buzilishi atorvastatinning plazmadagi kontsentratsiyasiga yoki lipid almashinuvi ko‘rsatkichlariga ta’sir qilmaydi, shu sababli buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda doza o‘zgartirilishi talab etilmaydi. Terminal bosqich buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda atorvastatin qo‘llash bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazilmagan. Atorvastatin plazma oqsillari bilan intensiv bog‘lanishi sababli gemodializ davomida chiqarilmaydi. Jigar funksiyasi buzilishi Preparatning kontsentratsiyasi jigar sirrozi (Child-Pugh B sinfi) bo‘lgan bemorlarda sezilarli darajada oshadi (Smax – taxminan 16 marta, AUC – taxminan 11 marta). Barcha GMG-KoA-reduktaza ingibitorlarining, jumladan, atorvastatinning jigar tomonidan o‘zlashtirilishi OATR1V1 transporteri ishtirokida amalga oshadi. SLCО1B1 genetik polimorfizmi bo‘lgan bemorlarda atorvastatin ekspozitsiyasi oshishi xavfi mavjud, bu rabdomioliz rivojlanish xavfini oshirishi mumkin. OATR1V1 (SLCО1B1 c.521CC) genini kodlovchi gen polimorfizmi atorvastatin ekspozitsiyasining (AUC) 2,4 marta oshishi bilan bog‘liq, bunday genotipik o‘zgarish bo‘lmagan bemorlarga (c.521TT) nisbatan. Bunday bemorlarda, shuningdek, genetik buzilishlar bilan bog‘liq jigar tomonidan atorvastatin o‘zlashtirilishining buzilishi kuzatilishi mumkin. Samaradorlikka ta’siri noma’lum. Keksalar Atorvastatinning plazmadagi kontsentratsiyasi 65 yoshdan katta bemorlarda (Smax – taxminan 40 %, AUC – taxminan 30 %) yosh kattalarga nisbatan yuqoriroq. Keksalarda preparatning samaradorligi va xavfsizligi, shuningdek, gipolipidemik terapiya maqsadlariga erishishda umumiy populyatsiyaga nisbatan farq aniqlanmagan. Jigar ta’siri Ushbu sinfdagi boshqa gipolipidemik vositalar kabi, atorvastatin qo‘llashda plazmadagi “jigar” transaminazlarining ACT va ALT faolligining me’yordan 3 martadan ko‘proq oshishi qayd etilgan. Atorvastatin olgan bemorlarning 0,7 % da “jigar” transaminazlarining zardob faolligining doimiy oshishi (me’yordan 3 martadan ko‘proq) kuzatilgan. Atorvastatinning 10 mg, 20 mg, 40 mg va 80 mg dozalarida bunday o‘zgarishlar tezligi mos ravishda 0,2 %, 0,2 %, 0,6 % va 2,3 % ni tashkil qilgan. Plazmadagi “jigar” transaminazlarining faolligi oshishi odatda sariqlik yoki boshqa klinik namoyonlar bilan birga kuzatilmagan. Atorvastatin dozasini kamaytirish, vaqtincha yoki to‘liq bekor qilishda plazmadagi “jigar” transaminazlarining faolligi boshlang‘ich darajaga qaytgan. Ko‘pchilik bemorlar atorvastatinni klinik oqibatlarsiz kamaytirilgan dozada qabul qilishda davom etgan. Terapiya boshlanishidan oldin, Aторис® preparatini qo‘llash boshlanganidan 6 va 12 hafta o‘tgach yoki doza oshirilganda jigar funksiyasi ko‘rsatkichlarini nazorat qilish zarur. Jigar funksiyasini, shuningdek, jigar shikastlanishining klinik belgilari paydo bo‘lsa, nazorat qilish kerak. Plazmadagi “jigar” transaminazlarining faolligi oshganda, ALT va ACT faolligini normallashguncha nazorat qilish kerak. Agar plazmadagi ACT yoki ALT faolligi me’yordan 3 martadan ko‘proq oshishi saqlansa, doza kamaytirish yoki Aторис® preparatini bekor qilish tavsiya etiladi (qarang «Nojo‘ya ta’siri» bo‘limi). Aторис® preparatini ko‘p miqdorda spirtli ichimlik iste’mol qiladigan va/yoki anamnezida jigar kasalligi bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Faol jigar kasalligi yoki noma’lum etiologiyali plazmadagi “jigar” transaminazlarining doimiy oshishi Aторис® preparatini qo‘llashga qarshi ko‘rsatma hisoblanadi (qarang «Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar» bo‘limi). Skelet mushaklariga ta’siri Atorvastatin olgan bemorlarda mialgiya qayd etilgan (qarang «Nojo‘ya ta’siri» bo‘limi). Diffuz mialgiya, mushak og‘rig‘i yoki zaifligi va/yoki zardobda KFK faolligining me’yordan 10 martadan ko‘proq oshishi bo‘lgan bemorlarda miopatiya tashxisini taxmin qilish kerak. Aторис® preparati bilan terapiyani KFK zardob faolligining sezilarli oshishi, tasdiqlangan miopatiya yoki uning rivojlanishiga shubha bo‘lsa, to‘xtatish kerak. Miopatiya rivojlanish xavfi plazmada atorvastatin kontsentratsiyasini oshiruvchi dori vositalari bilan birga qo‘llanganda ortadi (qarang «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri» va «Farmakologik xususiyatlari. Farmakokinetika» bo‘limlari), masalan, CYP3A4 izofermenti yoki oqsil tashuvchilarining kuchli ingibitorlari (siklosporin, telitromitsin, klaritromitsin, delavirdin, stiripentol, ketokonazol, vorikonazol, itrakonazol, pozakonazol va OITS proteaza ingibitorlari, jumladan, ritonavir, lopinavir, atazanavir, indinavir, darunavir, tipranavir/ritonavir va boshqalar), gemfibrozil yoki boshqa fibratlar, VGSni davolash uchun antivirus preparatlar (boceprevir, telaprevir, elbasvir/grazoprevir), eritromitsin, lipidsizlovchi dozada nikotin kislotasi (1 g/sutkadan ko‘p), ezetimib, azol antifungal vositalar, kolxisin. Ushbu preparatlarning ko‘pi CYP3A4 izofermenti vositasida metabolizmni va/yoki dori tashilishini ingibitsiya qiladi. Ma’lumki, CYP3A4 izofermenti – atorvastatin biotransformasiyasida ishtirok etuvchi asosiy jigar izofermentidir. Aторис® preparatini fibratlar, eritromitsin, immunodepressantlar, azol antifungal vositalar yoki lipidsizlovchi dozada nikotin kislotasi (1 g/sutkadan ko‘p) bilan birga qo‘llashda shifokor davolashdan kutilayotgan foyda va mumkin bo‘lgan xavfni diqqat bilan baholashi kerak. Bemorlarni mushak og‘rig‘i yoki zaifligini aniqlash uchun muntazam kuzatib borish kerak, ayniqsa terapiyaning birinchi oylarida va yuqoridagi vositalardan birortasining dozasini oshirish davrida. Kombinatsiyalangan terapiya zarur bo‘lsa, yuqorida ko‘rsatilgan vositalarning boshlang‘ich va qo‘llab-quvvatlovchi past dozalarini qo‘llash imkoniyatini ko‘rib chiqish kerak (qarang «Qo‘llash usuli va dozalar» bo‘limi). Atorvastatin va fuzid kislotasini birga qo‘llash tavsiya etilmaydi, shuning uchun fuzid kislotasi bilan davolash vaqtida atorvastatinni vaqtincha bekor qilish tavsiya etiladi. Bunday holatlarda zardob KFK faolligini davriy nazorat qilish mumkin, biroq bunday monitoring og‘ir miopatiya rivojlanishining oldini olmaydi (qarang «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri» bo‘limi). Davolash boshlanishidan oldin Atorvastatin rabdomioliz rivojlanishiga moyil omillari bo‘lgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan buyurilishi kerak. Atorvastatin bilan terapiya boshlanishidan oldin quyidagi holatlarda plazmadagi KFK faolligini nazorat qilish kerak: · buyrak funksiyasi buzilishi, · gipotiroidizm, · bemorda yoki oilaviy anamnezda irsiy mushak buzilishlari, · GMG-KoA-reduktaza (statinlar) yoki fibratlarning mushak to‘qimasiga toksik ta’siri, · anamnezda jigar kasalliklari va/yoki ko‘p miqdorda spirtli ichimlik iste’mol qiladigan bemorlar, · 70 yoshdan katta bemorlarda rabdomioliz rivojlanishiga moyil omillar mavjudligini hisobga olib, plazmadagi KFK nazorat qilish zaruriyatini baholash kerak, · atorvastatin plazmadagi kontsentratsiyasi oshishi kutiladigan holatlar, masalan, boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’sir. Bunday holatlarda xavf/foyda nisbatini baholash va bemorning holatini tibbiy nazorat qilish kerak. Zardob KFK faolligining sezilarli oshishi (me’yordan 5 martadan ko‘proq) bo‘lsa, atorvastatin bilan terapiyani boshlash mumkin emas. Aторис® preparatini, boshqa GMG-KoA-reduktaza ingibitorlari kabi, rabdomioliz va mioglobinuriya bilan bog‘liq o‘tkir buyrak yetishmovchiligi holatlari kamdan-kam qayd etilgan. Rabdomioliz rivojlanish xavfi omili sifatida avvalgi buyrak funksiyasi buzilishi bo‘lishi mumkin. Bunday bemorlarda skelet-mushak tizimi holatini yanada diqqat bilan nazorat qilish kerak. Miopatiya simptomlari yoki rabdomioliz fonida buyrak yetishmovchiligi rivojlanish xavfi omillari mavjud bo‘lsa (masalan, og‘ir o‘tkir infeksiya, arterial gipotenziya, keng jarrohlik aralashuvi, jarohatlar, metabolik, endokrin va suv-elektrolit buzilishlari, nazorat qilinmaydigan tutqanoq), Aторис® preparati bilan terapiyani vaqtincha yoki butunlay to‘xtatish kerak. Statinlar bilan davolash vaqtida yoki to‘xtatilgandan so‘ng immun vositachiligida nekrotizirlovchi miopatiya juda kam hollarda qayd etilgan. Immun vositachiligida nekrotizirlovchi miopatiya klinik jihatdan proksimal mushaklarning doimiy zaifligi va zardobda KFK faolligining oshishi bilan tavsiflanadi, bu statinlarni to‘xtatishga qaramay saqlanib turadi. Diqqat! Bemorlarni ogohlantirish kerakki, tushunarsiz mushak og‘rig‘i yoki zaifligi paydo bo‘lsa, ayniqsa ular holsizlik yoki isitma bilan birga bo‘lsa, darhol shifokorga murojaat qilishlari kerak. Insultning oldini olish uchun XS plazmadagi kontsentratsiyasini faol pasaytirish (SPARCL) IShB bo‘lmagan, yaqinda insult yoki TIA o‘tkazgan bemorlarda, dastlab 80 mg dozada atorvastatin olganlarda insult subtiplarining retrospektiv tahlilida, platsebo olgan bemorlarga nisbatan gemorragik insult holatlari ko‘proq qayd etilgan. Xavf, ayniqsa, tadqiqot boshida gemorragik insult yoki lakunar infarkt bo‘lgan bemorlarda yuqori bo‘lgan. Ushbu bemorlar guruhida 80 mg/kun dozada atorvastatin qabul qilishda foyda/xavf nisbati yetarlicha aniqlanmagan, shuning uchun terapiya boshlanishidan oldin bunday bemorlarda gemorragik insult rivojlanish xavfini diqqat bilan baholash kerak. 4731 nafar IShB bo‘lmagan, so‘nggi 6 oy ichida insult yoki TIA o‘tkazgan bemorlar ishtirok etgan maxsus klinik tadqiqot tahlilidan so‘ng, ularga 80 mg/kun dozada atorvastatin buyurilgan, atorvastatin 80 mg guruhida gemorragik insultlar tezligi platsebo guruhiga nisbatan yuqori bo‘lgan (atorvastatin guruhida 55 ta, platsebo guruhida 33 ta). Tadqiqotga kiritilish vaqtida gemorragik insult bo‘lgan bemorlar takroriy gemorragik insult uchun yuqori xavfga ega bo‘lgan (atorvastatin guruhida 7 ta, platsebo guruhida 2 ta). Biroq, 80 mg/kun dozada atorvastatin olgan bemorlarda har qanday turdagi insultlar (265 ga nisbatan 311) va yurak-qon tomir hodisalari (123 ga nisbatan 204) kamroq bo‘lgan. Qandli diabet Ba’zi ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, GMG-KoA-reduktaza ingibitorlari (statinlar) sinfi sifatida qon glyukozasi kontsentratsiyasini oshirishi mumkin, yuqori xavfli ayrim bemorlarda esa giperglikemiya holati rivojlanishi mumkin, bu qandli diabetda bo‘lgani kabi tuzatishni talab qiladi. Biroq, bu xavf GMG-KoA-reduktaza ingibitorlari (statinlar) bilan davolashning qon tomir xavflari nuqtai nazaridan foydasidan oshmaydi, shuning uchun bu terapiyani to‘xtatish uchun sabab bo‘la olmaydi. Xavf guruhiga kiruvchi bemorlar (qon glyukozasi och qoringa 5,6 dan 6,9 mmol/l gacha, YIMT > 30 kg/m2 tana yuzasi, plazmada TG yuqori, arterial gipertenziya) tibbiy nazoratda bo‘lishi, jumladan, qonning biokimyoviy parametrlarini nazorat qilishlari kerak, bu Milliy tavsiyalarga muvofiq. O‘pkaning interstitsial kasalligi Ba’zi GMG-KoA-reduktaza ingibitorlari (statinlar) bilan, ayniqsa uzoq muddatli davolashda, o‘pkaning interstitsial kasalligi holatlari qayd etilgan. Nafas qisilishi, samarasiz yo‘tal va umumiy sog‘liqning yomonlashuvi (charchoq, tana massasi kamayishi va isitma) kuzatilishi mumkin. Agar bemorda o‘pkaning interstitsial kasalligi gumon qilinsa, atorvastatin bilan davolashni to‘xtatish kerak. Endokrin funksiyasi GMG-KoA-reduktaza ingibitorlari (statinlar), jumladan, atorvastatin qo‘llashda HbA1 va och qoringa qon glyukozasi kontsentratsiyasi oshishi holatlari qayd etilgan. Biroq, giperglikemiya xavfi GMG-KoA-reduktaza ingibitorlari (statinlar) qabul qilish fonida qon tomir asoratlari xavfini kamaytirish darajasidan past. Bolalarda qo‘llash 3 yillik tadqiqotda umumiy yetilish va rivojlanish bahosi, Tanner shkalasi bo‘yicha bosqichlarni baholash, o‘sish va tana massasi o‘lchovlariga ko‘ra o‘sish va jinsiy yetilishga klinik ahamiyatli ta’sir kuzatilmagan. Yordamchi moddalarga oid maxsus ma’lumot Aторис® preparati tarkibida laktoza mavjud, shuning uchun quyidagi holatlarda qo‘llash mumkin emas: laktozani o‘zlashtira olmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza malabsorbsiya sindromi. Aторис® preparatining transport vositalarini boshqarish va diqqatni jamlash va psixomotor reaksiyalar tezligini talab qiluvchi potensial xavfli faoliyat turlari bilan shug‘ullanish qobiliyatiga ta’siri bo‘yicha ma’lumotlar yo‘q. Biroq, bosh aylanishi rivojlanishi mumkinligini hisobga olib, ushbu faoliyat turlarini bajarishda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.
Homiladorlik yoki emizish davrida qo‘llash
Reproduktiv yoshdagi ayollar
Davolash vaqtida reproduktiv yoshdagi ayollar mos kontratseptsiya vositalarini qo‘llashlari kerak (qarang «Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar» bo‘limi). Agar atorvastatin bilan davolash vaqtida bemor homilador bo‘lishga qaror qilsa, u preparatni rejalashtirilgan homiladorlikdan kamida bir oy oldin to‘xtatishi kerak.
Homiladorlik
Atoris homiladorlikda qo‘llash mumkin emas, chunki xavfsizligi aniqlanmagan va homilador ayollarda atorvastatin qo‘llash bo‘yicha nazoratli tadqiqotlar yo‘q. GMG-KoA-reduktaza ingibitorlari bilan homiladorlikda ta’sir qilgandan so‘ng tug‘ma nuqsonlar haqida kamdan-kam xabarlar bo‘lgan. Hayvonlarda o‘tkazilgan tadqiqotlar reproduktiv funksiyaga toksik ta’sir ko‘rsatgan.
Atorvastatin bilan davolash homilada xolesterin biosintezi uchun zarur bo‘lgan mevalonat darajasini pasaytirishi mumkin. Ateroskleroz surunkali jarayon bo‘lib, homiladorlik davrida gipolipidemik preparatlarni qabul qilishda tanaffus birlamchi giperkolesterinemiyani uzoq muddatli davolash natijalariga sezilarli ta’sir ko‘rsatmasligi kerak.
Shuning uchun atorvastatin homilador ayollar va homiladorlikni rejalashtirayotgan yoki gumon qilayotgan ayollarga qo‘llanmasligi kerak. Aторис® preparati bilan davolash homiladorlikda yoki ayol homilador emasligi aniqlanmaguncha to‘xtatilishi kerak (qarang «Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar» bo‘limi).
Emizish davri
Atorvastatin va uning metabolitlari odam sutiga o‘tadimi, noma’lum, biroq atorvastatin yoki uning metabolitlarining kichik miqdori kalamush suti tarkibiga o‘tishi ma’lum. Jiddiy nojo‘ya ta’sirlar xavfi mavjudligi sababli, Aторис preparatini qabul qilayotgan ayollar emizishni to‘xtatishlari kerak (qarang «Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar» bo‘limi).
Atorvastatin emizish davrida qo‘llash mumkin emas (qarang «Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar» bo‘limi).
Dorilar
Dorixona kosmetikasi
Ona va bola
Tibbiy mahsulotlar
Gigiena va parvarish
Vitaminlar va BFQ
Qo'shimcha mahsulotlar
