Maxsus ko'rsatmalar
Miopatiya va rabdomioliz
Dori vositasi miopatiyani (mushaklarda og‘riq, og‘riqlilik yoki zaiflik, kreatinkinaza (KK) darajasining normal yuqori chegarasidan 10 martadan ko‘proq oshishi bilan birga) va rabdomiolizni (mioglobinuriya tufayli yoki usiz o‘tkir buyrak yetishmovchiligi bilan) chaqirishi mumkin. Statinlar, jumladan Atoris® qo‘llanilganda rabdomioliz natijasida kamdan-kam hollarda o‘lim holatlari qayd etilgan.
Miopatiya rivojlanish xavfi omillari
Miopatiya rivojlanish xavfi omillari 65 yoshdan katta yosh, nazorat qilinmaydigan gipotiroidizm, buyrak funksiyasining buzilishi, ayrim boshqa preparatlar bilan bir vaqtda qo‘llash va Atoris® dori vositasining yuqori dozalarda qo‘llanilishi (qarang «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri va boshqa o‘zaro ta’sir turlari» bo‘limi).
Miopatiya va rabdomioliz rivojlanish xavfini oldini olish yoki kamaytirish choralari
Atoris dori vositasining ekspozitsiyasi boshqa preparatlar bilan o‘zaro ta’siri natijasida sitoxrom P450 (CYP3A4) 3A4 fermenti va/yoki transportyorlar (masalan, ko‘krak bezi saratoni rezistentlik oqsili [BCRP], organik anion-transportlovchi polipeptid [OATP1B P[P-gp]) inhibatsiyasi orqali oshishi mumkin, bu esa miopatiya va rabdomioliz rivojlanish xavfini oshiradi. Atoris® dori vositasi bilan bir vaqtda siklosporin, gemfibrozil, tipranavir + ritonavir yoki glekaprevir + pibrentasvir kombinatsiyalarini qo‘llash tavsiya etilmaydi. Ayrim antivirus vositalar, azol antifungal vositalar yoki makrolid antibiotiklarni qabul qilayotgan bemorlarga Atoris® dori vositasining dozasini o‘zgartirish tavsiya etiladi (qarang «Qo‘llash usuli va dozalari» bo‘limi). Atorvastatinni lipid modifikatsiyalovchi dozalarda (> 1 g/kun) niatsin, fibratlar, kolxisin va ledipasvir + sofosbuvir kombinatsiyasi bilan bir vaqtda qo‘llashda miopatiya/rabdomioliz holatlari qayd etilgan. Ushbu preparatlarni qo‘llashdan kutiladigan foyda miopatiya va rabdomioliz rivojlanish xavfining oshishidan ustunligini baholash lozim (qarang «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri va boshqa o‘zaro ta’sir turlari» bo‘limi).
Atoris® qabul qilayotgan bemorlarga greypfrut sharbatini ko‘p miqdorda (kuniga 1,2 litrdan ko‘p) bir vaqtda qabul qilish tavsiya etilmaydi (qarang «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri va boshqa o‘zaro ta’sir turlari» bo‘limi).
Agar Atoris® dori vositasini qabul qilishda KK darajasi sezilarli darajada oshsa yoki miopatiya aniqlansa yoki unga shubha bo‘lsa, dori vositasini qabul qilishni to‘xtatish lozim. Mushak simptomlari va KK darajasining oshishi atorvastatin bekor qilingandan so‘ng yo‘qoladi. Rabdomioliz sababli buyrak yetishmovchiligi rivojlanish xavfi yuqori bo‘lgan o‘tkir yoki og‘ir holatlarda (masalan, sepsis; shok; og‘ir gipovolemiya; og‘ir jarrohlik amaliyoti; travma; og‘ir metabolik, endokrin yoki elektrolit buzilishlar; nazorat qilinmaydigan holatlar) Atoris® vaqtincha bekor qilinishi lozim.
Bemorlarni Atoris® bilan davolash bosqichida yoki doza oshirilganda miopatiya va rabdomioliz rivojlanish xavfi haqida ogohlantirish lozim. Bemorlar har qanday tushunarsiz mushak og‘rig‘i, og‘riqlilik yoki zaiflik, ayniqsa ular umumiy holsizlik yoki tana haroratining oshishi bilan birga bo‘lsa, darhol shifokorga murojaat qilishlari kerak.
Immunologik vositachilik qiluvchi nekrotizirlovchi miopatiya
Ayrim statinlar bilan davolash vaqtida yoki undan so‘ng immunologik vositachilik qiluvchi nekrotizirlovchi miopatiya (IONM) kamdan-kam hollarda qayd etilgan. Klinik jihatdan IONM proksimal mushaklarning doimiy zaifligi va qon zardobida kreatinkinaza darajasining oshishi bilan tavsiflanadi, bu holatlar statinlarni bekor qilgandan so‘ng ham saqlanib qoladi; GMG-KoA-reduktazaga qarshi antitanalarga ijobiy natija; mushak biopsiyasi nekrotizirlovchi miopatiyani aniqlaydi va immunodepressantlar qo‘llanganda yaxshilanish kuzatiladi. Qo‘shimcha neyromushak va serologik tekshiruvlar o‘tkazish zarur bo‘lishi mumkin. Immunodepressantlar bilan davolash talab qilinishi mumkin. Boshqa statin qo‘llashdan oldin IONM rivojlanish xavfini diqqat bilan baholash lozim. Agar boshqa statin bilan davolash boshlangan bo‘lsa, IONM belgi va simptomlarini monitoring qilish zarur.
Jigar ta’siri
Davolashni boshlashdan oldin jigar fermentlari ko‘rsatkichlarini aniqlash uchun tahlillar o‘tkazish va keyinchalik davriy tahlillar o‘tkazish tavsiya etiladi. Jigar zararlanishi simptomlari paydo bo‘lgan bemorlarga jigar funksiyasini tekshirish lozim. Transaminazalar darajasi oshgan bemorlarda jigar funksiyasini nazorat qilish, anomaliyalar bartaraf etilmaguncha davom ettirish kerak. Agar qon zardobida transaminazalar darajasi normal yuqori chegarasidan (VGN) 3 yoki undan ko‘p marta doimiy oshsa, davolashni to‘xtatish tavsiya etiladi (qarang «Nojo‘ya reaksiyalar» bo‘limi).
Atorvastatinni spirtli ichimliklarni suiiste’mol qiluvchi va/yoki anamnezida jigar kasalliklari bo‘lgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan buyurish lozim.
Insultni oldini olish uchun xolesterin darajasini intensiv pasaytirish (SPARCL)
Ishemik yurak kasalligi (IYuK) bo‘lmagan, yaqinda insult yoki tranzitor ishemik ataka (TIA) o‘tkazgan bemorlarda insult subtiplarini operatsiyadan keyingi tahlil qilishda atorvastatinning 80 mg dozasi qabul qilinganda gemorragik insult darajasi yuqoriroq bo‘lgani haqida xabar berilgan. Xavf, ayniqsa, tadqiqotga kiritilgan paytda oldin gemorragik insult yoki lakunar infarkt bo‘lgan bemorlarda yuqori bo‘lgan. Oldin gemorragik insult yoki lakunar infarkt bo‘lgan bemorlarda 80 mg dozadagi atorvastatinni qabul qilishda xavf va foyda nisbati aniqlanmagan, shuning uchun davolashni boshlashdan oldin gemorragik insult xavfini diqqat bilan tahlil qilish zarur.
Skelet mushaklari
Atorvastatin, boshqa GMG-KoA-reduktaza ingibitorlari kabi, ayrim hollarda skelet mushaklariga ta’sir ko‘rsatishi va mialgiya, miozit va miopatiyani chaqirishi mumkin, ular hayot uchun xavfli bo‘lgan rabdomiolizga o‘tishi mumkin, bu holat kreatinkinaza (KK) darajasining normaldan 10 martadan ko‘proq oshishi, mioglobinemiya va mioglobinuriya bilan tavsiflanadi, bu esa buyrak yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin. Ayrim statinlar bilan davolash vaqtida yoki undan so‘ng immun vositachilik qiluvchi nekrotik miopatiya (IONM) juda kam hollarda qayd etilgan. IONM klinik jihatdan proksimal mushaklarning doimiy zaifligi va qon zardobida kreatinkinaza darajasining oshishi bilan tavsiflanadi, bu holatlar statinlarni bekor qilgandan so‘ng ham saqlanib qoladi.
Davolashni boshlashdan oldin
Atorvastatin rabdomioliz rivojlanishiga moyilligi bo‘lgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan buyurilishi lozim. Rabdomioliz rivojlanishiga moyil bemorlarda statinlar bilan davolashni boshlashdan oldin quyidagi holatlarda KK darajasini aniqlash lozim:
- buyrak funksiyasining buzilishi;
- qalqonsimon bez gipofunksiyasi;
- mushak tizimining irsiy buzilishlari oilaviy yoki shaxsiy anamnezda;
- statinlar yoki fibratlarning mushaklarga toksik ta’siri bo‘lgan holatlar;
- jigar kasalliklari va/yoki spirtli ichimliklarni suiiste’mol qilish holatlari.
Keksalar (70 yoshdan boshlab)ni davolashda yuqoridagi tadbirlarni o‘tkazish zarurati rabdomioliz rivojlanishiga boshqa omillarni hisobga olgan holda baholanishi lozim.
Avtotransport yoki boshqa mexanizmlarni boshqarishda reaksiya tezligiga ta’sir qilish qobiliyati
Atoris® preparatining avtomobil boshqarish va texnik qurilmalardan foydalanish qobiliyatiga ta’siri haqida xabarlar yo‘q. Biroq, preparatni qo‘llashda ayrim bemorlarda bosh aylanishi, mushaklarda tirishishlar bo‘lishi mumkin. Shuning uchun davolash vaqtida avtotransport boshqarishda yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlashda ehtiyotkorlikka rioya qilish lozim.