Dorilarning o'zaro ta'siri
GMG-KoA reduktaza ingibitorlari bilan davolash vaqtida miopatiya rivojlanish xavfi siklosporin, fibratlar, nikotin kislotasi yoki sitoxrom P450 3A4 ingibitorlari (masalan, eritromitsin, azol sinfidagi zamburugʻga qarshi preparatlar va niatsin) bilan bir vaqtda qoʻllanganda oshadi.
Sitoxrom P450 3A4 ingibitorlari. Atorvastatin sitoxrom P450 3A4 yordamida metabolizatsiyalanadi. Atorvastatinni sitoxrom P450 3A4 ingibitorlari bilan bir vaqtda qoʻllash atorvastatinning qon plazmasidagi konsentratsiyasining oshishiga olib kelishi mumkin. Oʻzaro taʼsir kuchi va effektning potentsial kuchayishi sitoxrom P450 3A4 ga taʼsir qilish variabelligiga bogʻliq.
Transporter ingibitorlari. Atorvastatin va uning metabolitlari OATR1V1 transportyorining substratlari hisoblanadi. OATR1V1 ingibitorlari (masalan, siklosporin) atorvastatinning biologik mavjudligini oshirishi mumkin. 10 mg atorvastatin va siklosporin (5,2 mg/kg sutkada) bir vaqtda qoʻllanganda atorvastatinning ekspozitsiyasi 7,7 marta oshadi.
Eritromitsin/klaritromitsin. Atorvastatin va eritromitsin (500 mg kuniga 4 marta) yoki klaritromitsin (500 mg kuniga ikki marta), ular sitoxrom P450 3A4 ingibitorlari hisoblanadi, bir vaqtda qoʻllanganda atorvastatinning qon plazmasidagi konsentratsiyasi oshadi.
Proteaza ingibitorlari. Atorvastatin va proteaza ingibitorlari, keng tarqalgan sitoxrom P450 3A4 ingibitorlari bilan bir vaqtda qoʻllanganda atorvastatinning qon plazmasidagi konsentratsiyasi oshadi.
Diltiazem gidroxlorid. Atorvastatin (40 mg) va diltiazem (240 mg) bir vaqtda qoʻllanganda atorvastatinning qon plazmasidagi konsentratsiyasi oshadi.
Simetidin. Ushbu preparat va atorvastatin oʻrtasida muhim oʻzaro taʼsir effektlari aniqlanmadi.
Itrakonazol. Atorvastatin (20-40 mg) va itrakonazol (200 mg) bir vaqtda qoʻllanganda atorvastatinning AUC oshadi.
Greyfrut sharbati. CYP 3A4 ni ingibitsiya qiluvchi moddalarni oʻz ichiga oladi, shuning uchun ayniqsa greyfrut sharbatini kuniga 1,2 l dan koʻp isteʼmol qilganda atorvastatinning qon plazmasidagi konsentratsiyasini oshirishi mumkin.
CYP3A4 ingibitorlari
Kuchli CYP3A4 ingibitorlari atorvastatinning konsentratsiyasini sezilarli darajada oshirishi maʼlum. Imkon qadar kuchli CYP3A4 ingibitorlari (masalan, siklosporin, telitromitsin, klaritromitsin, delavirdin, stiripentol, ketokonazol, vorikonazol, itrakonazol, posakonazol) va OITS proteaza ingibitorlari, jumladan ritonavir, lopinavir, atazanavir, indinavir, darunavir bilan bir vaqtda qoʻllashdan saqlanish kerak. Agar bu preparatlarni atorvastatin bilan bir vaqtda qoʻllashdan qochib boʻlmasa, atorvastatinning boshlangʻich va maksimal dozalarini kamaytirish imkoniyatini koʻrib chiqish kerak. Shuningdek, bemorning holatini klinik monitoring qilish tavsiya etiladi.
Oʻrtacha CYP3A4 ingibitorlari (masalan, eritromitsin, diltiazem, verapamil va flukonazol) atorvastatinning qon plazmasidagi konsentratsiyasini oshirishi mumkin. Eritromitsin va statinlarni bir vaqtda qoʻllash miopatiya rivojlanish xavfini oshiradi. Atorvastatinga amiodaron yoki verapamil taʼsirini baholash uchun dori vositalari oʻzaro taʼsiri tadqiqotlari oʻtkazilmagan. Amiodaron va verapamil CYP3A4 faolligini susaytirishi maʼlum, shuning uchun bu preparatlarni atorvastatin bilan bir vaqtda buyurish atorvastatinning ekspozitsiyasini oshirishi mumkin. Shunday qilib, atorvastatin va ushbu oʻrtacha CYP3A4 ingibitorlari bir vaqtda qoʻllanganda atorvastatinning maksimal dozalarini kamaytirish imkoniyatini koʻrib chiqish kerak. Shuningdek, bemorning holatini klinik monitoring qilish tavsiya etiladi. Ingibitor bilan davolash boshlanganidan yoki uning dozasini tuzatgandan soʻng bemorning holatini klinik monitoring qilish tavsiya etiladi.
Sitoxrom P450 3A4 induktorlari. Atorvastatin va sitoxrom P450 3A4 induktorlari (masalan, rifampitsin, efavirenz) bir vaqtda qoʻllanganda atorvastatinning qon plazmasidagi konsentratsiyasi turlicha darajada kamayishi mumkin. Rifampitsinning ikki tomonlama taʼsir mexanizmini (sitoxrom P450 3A4 induksiyasi va jigar OATR1V1 ferment-transportyorini ingibitsiya qilish) hisobga olgan holda, atorvastatin bilan bir vaqtda qoʻllash tavsiya etiladi, chunki rifampitsin bilan davolashdan soʻng atorvastatinni kechiktirib qoʻllash atorvastatinning qon plazmasidagi konsentratsiyasining sezilarli darajada kamayishiga olib kelgan.
Antatsidlar. Atorvastatin va alyuminiy va magniy gidroksidlarini oʻz ichiga olgan peroral antatsid suspenziyasi bir vaqtda qoʻllanganda atorvastatinning qon plazmasidagi konsentratsiyasi taxminan 35% ga kamayadi. Shu bilan birga, atorvastatinning gipo-lipidemik taʼsiri oʻzgarmagan.
Antipirin. Atorvastatin antipirinning farmakokinetikasini oʻzgartirmaganligi sababli, ushbu sitoxrom yordamida metabolizatsiyalanadigan boshqa preparatlar (masalan, terfenadin, tolbutamid, triazolam, peroral kontratseptivlar) bilan oʻzaro taʼsir ehtimoli past.
Kolestipol. Atorvastatin va kolestipol bir vaqtda qoʻllanganda atorvastatinning qon plazmasidagi konsentratsiyasi 25% ga kamayadi. Biroq, atorvastatin va kolestipol birga qoʻllanganda gipo-lipoproteinemiya effekti ushbu preparatlardan birini alohida qoʻllashga qaraganda kuchliroq boʻlgan.
Digoksin. Digoksin va 10 mg atorvastatin uzoq muddat birga qoʻllanganda digoksinning plazmadagi darajasi oʻzgarmagan. Biroq, digoksin konsentratsiyasi kuniga 80 mg atorvastatin bilan birga qoʻllanganda taxminan 20% ga oshgan. Digoksin qabul qilayotgan bemorlarning holatini diqqat bilan nazorat qilish kerak.
Azitromitsin. Atorvastatin (kuniga 10 mg) va azitromitsin (kuniga 500 mg) bir vaqtda qoʻllanganda atorvastatinning qon plazmasidagi konsentratsiyasi oʻzgarmagan.
Transport oqsillari ingibitorlari. Transport oqsillari ingibitorlari (masalan, siklosporin) atorvastatinning tizimli ekspozitsiya darajasini oshirishi mumkin. Jigar hujayralarida atorvastatin konsentratsiyasiga toʻplovchi transport oqsillarining susaytirilishi taʼsiri nomaʼlum. Agar bu preparatlarni bir vaqtda buyurishdan qochib boʻlmasa, doza kamaytirilishi va atorvastatinning samaradorligini klinik monitoring qilish tavsiya etiladi.
Gemfibrozil/fibroik kislota hosilalari. Fibratlarni monoterapiyada qoʻllash ayrim hollarda mushak tizimi tomonidan nojoʻya holatlar, jumladan rabdomioliz rivojlanishi bilan kechgan. Fibroik kislota hosilalari va atorvastatin birga qoʻllanganda ushbu holatlar rivojlanish xavfi oshishi mumkin. Agar bir vaqtda qoʻllashdan qochib boʻlmasa, terapevtik maqsadga erishish uchun minimal mumkin boʻlgan atorvastatin dozasini buyurish va bemorlarning holatini toʻgʻri nazorat qilish kerak.
Ezetimib. Ezetimibni monoterapiyada qoʻllash mushak tizimi tomonidan nojoʻya holatlar, jumladan rabdomioliz rivojlanishi bilan bogʻliq. Shunday qilib, ezetimib va atorvastatin birga qoʻllanganda ushbu holatlar rivojlanish xavfi oshishi mumkin. Bunday bemorlarning holatini klinik monitoring qilish tavsiya etiladi.
Peroral kontratseptivlar. Noretindron va etinilestradiol oʻz ichiga olgan peroral kontratseptivlar bilan birga qoʻllanganda ushbu ikki preparatning AUC taxminan 30% va 20% ga oshadi. Ushbu effekt atorvastatin qabul qilayotgan ayollar uchun kontratseptiv tanlashda hisobga olinishi kerak.
Fuzid kislotasi. Atorvastatin va fuzid kislotasi oʻzaro taʼsiri tadqiqotlari oʻtkazilmagan. Boshqa statinlar singari, atorvastatin va fuzid kislotasi birga qabul qilinganda mushak tizimi tomonidan nojoʻya holatlar (jumladan rabdomioliz) kuzatilgan. Ushbu oʻzaro taʼsir mexanizmi nomaʼlum. Bemorlarni diqqat bilan kuzatish kerak, ehtimol atorvastatin bilan davolashni vaqtincha toʻxtatish talab qilinadi.
Varfarin. Varfarin va kuniga 80 mg dozada uzoq muddat atorvastatin birga qabul qilinganda protrombin vaqti (taxminan 1,7 soniya) preparatlarni birga qabul qilishning dastlabki 4 kunida biroz kamayadi. Ushbu koʻrsatkich keyinchalik (atorvastatin bilan davolashning 15 kunida) normal holatga qaytadi. Antikoagulyantlar bilan klinik ahamiyatli oʻzaro taʼsirlar faqat istisno hollarda tasvirlangan. Biroq, kumarinli antikoagulyantlarni qabul qilayotgan bemorlarda protrombin vaqtining sezilarli oʻzgarishlari yoʻqligiga ishonch hosil qilish uchun atorvastatin bilan davolash boshlanishidan oldin va davolash boshida ushbu koʻrsatkichni tez-tez aniqlash kerak. Protrombin vaqti barqaror boʻlgach, bu koʻrsatkichni kumarinli antikoagulyantlarni qabul qilayotgan bemorlar uchun tavsiya etilgan odatdagi oraliqlarda nazorat qilish mumkin. Atorvastatin bekor qilinganda yoki doza oʻzgartirilganda yuqorida tasvirlangan protsedurani takrorlash kerak. Antikoagulyantlarni qabul qilmagan bemorlarda atorvastatin bilan davolash qon ketishi yoki protrombin vaqtining oʻzgarishi bilan kechmagan.
Amlodipin. 80 mg atorvastatin va 10 mg amlodipin birga qoʻllanganda atorvastatinning qon plazmasidagi konsentratsiyasi taxminan 18% ga oshadi, bu klinik ahamiyatga ega emas.
Boshqa dori vositalari. Atorvastatin antihipertenziv vositalar bilan birga qoʻllanganda muhim oʻzaro taʼsir namoyon qilmaydi va estrogen oʻrnini bosuvchi terapiya davomida klinik ahamiyatli nojoʻya taʼsirlar kuzatilmagan. Boshqa preparatlar bilan oʻzaro taʼsir tadqiqotlari oʻtkazilmagan.