Preparat desmopressin – gipofiz orqa bo‘lagining tabiiy gormoni – arginin-vazopressinning (antidiuretik gormon) sintetik analogini o‘z ichiga oladi. Vazopressinga nisbatan desmopressin qon tomirlari va ichki organlarning silliq mushaklariga kamroq ta'sir ko‘rsatadi, biroq kuchliroq antidiuretik faollikka ega, bu desmopressin molekulasining tabiiy vazopressin molekulasiga nisbatan tuzilishidagi o‘zgarishlar – 1-sisteinning dezaminatsiyasi va 8-L-argininning 8-D-argininga almashtirilishi bilan bog‘liq. Organizmga tushgandan so‘ng preparat tez so‘riladi va vazopressin atsetat qonga o‘tadi. Antidiuretik effekt preparat qabul qilingandan keyin 30 daqiqa o‘tib yuzaga chiqadi. 10-20 mkg desmopressin intranazal qabul qilinishi bemorlarning aksariyatida 8-12 soat davom etuvchi antidiuretik effektni ta'minlaydi. Preparatning toksikligi juda past. Desmopressinning teratogen yoki mutagen ta'siri aniqlanmagan. Desmopressin qabul qilingandan so‘ng 15-30 daqiqa o‘tib qonda aniqlanadi. Preparatning intranazal qo‘llanilishidan keyin biologik mavjudligi 3-6% ni tashkil etadi. Qon plazmasida maksimal konsentratsiyaga 60 daqiqada erishiladi. Desmopressinning biotransformatsiyasi jigarda amalga oshadi va disulfid ko‘prigini transgidrogenaza fermenti yordamida parchalashdan iborat. Desmopressin tabiiy antidiuretik gormonga nisbatan sekinroq parchalanadi. Desmopressin asosan buyraklar orqali organizmdan chiqariladi. Desmopressinning yarim chiqarilish davri 3-4 soatni tashkil etadi.

Preparat eritmasining har bir ml da faol modda desmopressin – 100 mkg; yordamchi moddalardan benzalkoniya xlorid, natriy xlorid, natriy fosfornokisliy odnozameshchennyy dihidrat, tozalangan suv mavjud.

- markaziy genezli qandli bo'lmagan diabet (diabetes insipidus); - buyraklarning normal konsentratsiya qobiliyatiga ega bo'lgan 5 yoshdan katta bemorlarda birlamchi tungi enurez; - markaziy genezli o'tkir poliuriya (Markaziy asab tizimining jarohati, kasalligi yoki jarrohlik aralashuvi natijasida); - buyraklarning konsentratsiya qobiliyatini aniqlash uchun test.

- plazmaning past osmolarligi bilan kechuvchi barcha holatlar, shu jumladan psixogen yoki odatdagi polidipsiya; - dekompensatsiyalangan yurak yetishmovchiligi; - organizmda suyuqlik ushlanishi; - anuriya va diuretiklarni qo‘llashni talab qiluvchi boshqa holatlar; - preparat komponentlariga yuqori sezuvchanlik.

Preparat bemorning boshini biroz orqaga va yon tomonga egib, to'g'ridan-to'g'ri burun yo'llariga, burun to'sig'i yo'nalishida tomizilishi kerak. Tomchilar soni preparat flakonining qopqog'iga biriktirilgan pipetka yordamida o'lchanadi. Preparatning terapevtik ta'siri qabul qilingandan keyin 30 daqiqa ichida namoyon bo'lishni boshlaydi. Nosahar diabet (diabetes insipidus). Belgilangan tashxisli bemorlarni davolash uchun desmopressin qo'llanilishi siyish hajmining sezilarli darajada kamayishiga olib keladi, bu siyishga chaqiriqlarning kamayishi bilan namoyon bo'ladi. Preparatning doza va qabul oralig'i har bir bemor uchun preparatga sezuvchanligiga qarab davolovchi shifokor tomonidan individual tarzda belgilanadi. Bundan tashqari, faqat kichik qism bemorlarda antidiuretik gormon sekretsiyasining to'liq bloklanishi mavjudligini inobatga olish kerak. Bolalar va kattalar uchun kunlik doza 5 dan 40 mkg desmopressinga teng, ya'ni 1 dan 8 tomchigacha va 3 marta qabulga bo'linishi mumkin. Birlamchi tungi enurez (enuresis nocturna). Samarali doza individual tarzda tanlanadi va odatda kuniga 10 - 30 mkg desmopressinni tashkil etadi. Mos doza davolash davomida uni bosqichma-bosqich oshirish yo'li bilan aniqlanadi. Terapiya eng past dozadan boshlanadi - tana yuzasi 1 kv.m.dan oshmaydigan bolalar uchun 1-2 tomchi yoki tana yuzasi 1 kv.m.dan oshadigan bolalar uchun 2 tomchi. Agar preparatni qo'llashdan 2-4 hafta davomida ta'sir bo'lmasa, kunlik doza 1 tomchiga oshiriladi. Doza tanlash jarayoni (kuniga 30 - 40 mkg gacha) terapiya ta'siri paydo bo'lguncha davom etadi. Preparat bilan davolash kursi davomida kechasi suyuqlik qabul qilishni cheklash kerak. Organizmda suyuqlik ushlanishi belgilarining paydo bo'lishi holatida - davolashni darhol to'xtatish kerak. Buyraklarning konsentratsion qobiliyatini o'rganish. Tavsiya etilgan doza - 3 tomchi (taxminan 15 mkg desmopressin), 1 yoshdan katta bolalar uchun esa 2 dan 3 tomchigacha (taxminan 10-15 mkg desmopressin). Preparat qabul qilingandan so'ng bemor peshob pufagini bo'shatishi kerak. Preparat qo'llanilganidan keyingi 4 soat davomida har soatda bemorning siydik namunasi olinadi va osmolyalik aniqlanadi. Test o'tkazish vaqti va undan keyingi 4 soat davomida (jami preparat qabul qilingandan keyin 8 soat) suyuqlik qabul qilishni cheklash zarur. 1 yoshgacha bo'lgan bolalarda buyraklarning konsentratsion qobiliyatini preparat yordamida o'rganish faqat istisno holatlarda o'tkaziladi, chunki bu yoshda buyraklarning konsentratsion qobiliyati katta yoshdagi bolalarnikiga nisbatan past. Buyraklarning konsentratsion qobiliyatini o'rganishni bolalar nefrologi o'tkazishi kerak. 1 yosh atrofidagi bolalarda juda katta dozalarda qo'llash asab tizimi qo'zg'alishi natijasida tutqanoqlar rivojlanishi bilan kechishi mumkin. 1 yoshli bolalarda test o'tkazilganda, siydik yig'ish davrida suyuqlik qabul qilish to'liq istisno qilinishi kerak. Agar test natijasida buyraklarning konsentratsion qobiliyati pasaygani aniqlansa - sinovni takrorlash kerak. Markaziy poliuriyaning o'tkir shakli. Preparat 2 tomchidan qo'llaniladi. Suyuqlik qabul qilish va diurez har soatda baholanadi, to'liq muvozanatga erishilgunga qadar, desmopressin ta'siri preparat qo'llanilganidan keyin 30 daqiqa ichida boshlanishi mumkin. Keyingi 3-5 soat davomida organizmga kirgan va ajralgan suyuqlik muvofiqligi, plazma va siydik osmolyaligi, qonda natriy konsentratsiyasi nazorat qilinadi. Markaziy poliuriyaning o'tkir holati 1 soatdan ko'proq davom etsa, preparatni parenteral (ko'proq tomir ichiga) yuborish tavsiya etiladi. Faqat shifokor ko'rsatmasi bo'yicha qo'llang!

Kuchsiz ifodalangan, kam uchraydi va doza kamaytirilganda yo‘qoladi. Boshqalarga nisbatan ko‘proq bosh og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi, oshqozon sohasida og‘riq, burun bitishi, burundan qon ketishi uchraydi. Kamroq hollarda preparat komponentlariga allergik reaksiyalarning teri ko‘rinishlari kuzatiladi. Suv iste'molini cheklamasdan preparat bilan davolash organizmda suv ushlanishiga olib kelishi mumkin, bu tana vaznining oshishi, shishlar, qonda natriy darajasining pasayishi bilan namoyon bo‘ladi.

• 1 yoshgacha bo'lgan bolalarni va qari bemorlarni davolash;
• bemorda suv-elektrolit muvozanatining mavjudligi;
• ichki bosimning oshishi uchun potentsial xavf.