depressiya, shu jumladan xavotir hissi bilan kechadigan shakli, maniya bo‘lgan yoki bo‘lmagan anamnezda. Obsesiv-kompulsiv buzilish (OKB) kattalar va bolalarda. Agorafobiya bilan yoki usiz panik buzilishlar. Posttravmatik stress buzilishi (PTSB). Ijtimoiy fobiya (ijtimoiy xavotirli buzilish). Davolash natijasi qoniqarli bo‘lsa, sertralin bilan terapiyani davom ettirish dastlabki depressiya epizodining qaytalanishini va kelajakda paydo bo‘lishini oldini olishda samarali vosita hisoblanadi; dastlabki OKB epizodining qaytalanishi; panik buzilish, dastlabki PTSB epizodi, ijtimoiy fobiya.

Sertralinga yoki preparatning boshqa komponentlariga yuqori sezuvchanlik. Sertralinni monoaminooksidaza (MAO) ingibitorlari va pimozid bilan bir vaqtda qo'llash mumkin emas.

1 marta sutkada, ertalab (imkoniyat bo'lsa) yoki kechqurun, ovqat iste'mol qilishdan qat'i nazar qabul qilinadi. Davolash boshlanishi. Depressiya va OKR. Sertralin bilan davolash 50 mg/sutka dozadan boshlanadi. Panik buzilishlar, PTSR va ijtimoiy fobiya. Davolash sertralin gidroxloridining mos dozasida 25 mg/sutka bilan boshlanadi. 1 haftadan so'ng doza 50 mg 1 marta sutkada oshiriladi. Bunday dozaviy rejim panik buzilishlarni davolashning boshlang'ich bosqichida nojo'ya ta'sirlar rivojlanish chastotasini kamaytiradi. Dozani titrlash. Depressiya, OKR, panik buzilishlar, PTSR va ijtimoiy fobiya. Agar 50 mg dozani qo'llashdan ta'sir yetarli bo'lmasa, doza oshirilishi mumkin. Dozani tuzatishni davolash boshlanganidan kamida 1 hafta o'tgach boshlash kerak, titrlash doza haftasiga 50 mg ni tashkil qiladi. Doza 200 mg/sutkadan oshmasligi kerak. Dozani tuzatishni sertralin yarim chiqarilish davri 24 soat bo'lganini hisobga olib, haftada 1 martadan tez-tez o'tkazmaslik kerak. Klinik ta'sirning dastlabki namoyonlari 7 kunlik davolash davomida kuzatiladi. Biroq, uning to'liq rivojlanishi uchun ko'proq vaqt talab etiladi, ayniqsa OKRda.

Ovqat hazm qilish tizimidan: diareya/kalni ushlab turmaslik, og'izda quruqlik, dispepsiya, qusish, qorin og'rig'i, ich qotishi, pankreatit, qusish. Metabolik buzilishlar: anoreksiya, ishtahaning oshishi, giponatriemiya. Markaziy va periferik nerv tizimidan: bosh aylanishi, uyquchanlik, tremor, koma, tutqanoqlar, bosh og'rig'i, gipostezia, migren, harakat buzilishlari (ekstrapiramidal simptomlar, jumladan, giperkineziya, arterial gipertoniya, jag'ning spazmlari yoki yurish buzilishi), ixtiyori bo'lmagan mushak kontraktsiyalari, paresteziya va hushdan ketish. Shuningdek, serotonin sindromi belgilari rivojlanishi qayd etilgan, ba'zi hollarda serotoninergik vositalarni qabul qilish bilan bog'liq, ya'ni: bezovtalik, ongni chalkashtirish, ortiqcha terlash, diareya, isitma, arterial gipertoniya, qattiqlik, takikardiya. Psixik buzilishlar: uyqusizlik; agressiv reaktsiyalar, bezovtalik, depressiv simptomlar, eforiya, gallyutsinatsiyalar, erkaklar va ayollarda libidoning pasayishi, kechki qo'rqinchli tushlar, psixozlar. Reproduktiv tizimdan: jinsiy disfunktsiyalar (avvalo erkaklarda ejakulyatsiya kechikishi), galaktoreya, ginekomastiya, tartibsiz menstruatsiya tsikli va priapizm. Teridan va teri osti to'qimalaridan: ortiqcha terlash, alopesiya, angionevrotik shish, yuz shishi, periorbital shish, teri fotosensitiv reaksiyalari, qichish, toshma (shu jumladan, terining eksfoliativ zararlanishining yolg'iz holatlari - Stivens-Djonson sindromi va epidermal nekroliz), urtika. Qon tizimidan: leykopeeniya va trombotsitopeniya. Yurak-qon tomir tizimidan: palpatsiya, takikardiya, patologik qon ketishlar (masalan, burun qon ketishi, oshqozon-ichak qon ketishi yoki gematuriya), qon oqimi (to'satdan terining qizarmasi) va arterial gipertoniya. Eshitish organidan: quloqlarda shovqin. Endokrin tizimidan: gipermprolaktinemiya, gipotiroidizm, gipoadolsteronizm sindromi. Ko'rish organidan: midriya, ko'rish buzilishi. Tana umumiy: asteniya, ko'krak og'rig'i, periferik shish, charchoq, isitma, yomon his qilish. Gepatobiliyar tizimidan: jigar funksiyasining og'ir buzilishlari (gepatit, saraton, jigar yetishmovchiligi) va plazma qonida alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST) darajasining simptomlarsiz oshishi. Immun tizimidan: allergik reaksiyalar, anafilaktik reaksiyalar. Laborator ko'rsatkichlar: klinik laboratoriya tahlillarining yolg'on natijalari, trombositlar funksiyasining o'zgarishi, qon serumida xolesterin konsentratsiyasining oshishi, tana vaznining oshishi yoki kamayishi. Skelet-mushak tizimidan: artalgiya, mushak spazmlari. Mochi chiqarish tizimidan: siydikni ushlab turmaslik, siydikni ushlab qolish. Nafas olish tizimidan: bronxospazm, yutal.

Bir vaqtda qo‘llash mumkin emas. Monoaminooksidaza ingibitorlari (MAO). Sertralin va MAO ingibitorlarini bir vaqtda qo‘llash mumkin emas. Sertralin va MAO birga qo‘llangan bemorlarda og‘ir nojo‘ya ta’sirlar, ba’zan o‘lim bilan yakunlangan holatlar qayd etilgan. Ba’zi hollarda serotoninerjik sindrom rivojlanib, quyidagi simptomlar bilan namoyon bo‘lgan: gipetermiya, rigidlik, mioklonus, vegetativ disfunktsiya, hayotiy funksiyalarning to‘satdan buzilishi ehtimoli bilan. Psixik buzilishlar bunday hollarda bred, asabiylashish va kuchli ajitatsiya bilan namoyon bo‘ladi, bu esa deliriya va komaga o‘tadi. Shuning uchun sertralin MAO ingibitorlari bilan yoki MAO ingibitorlari bilan davolash tugaganidan keyin 14 kun davomida qo‘llanmasligi kerak. Shuningdek, MAO ingibitorlari bilan davolashni sertralin bilan davolash tugaganidan keyin 14 kundan oldin boshlash mumkin emas. Pimozid. Pimozidning bir martalik past dozasini (2 mg) va sertralin birga qo‘llanganda pimozid konsentratsiyasi oshgan. Bu ko‘rsatkich EKGda biron-bir o‘zgarish bilan birga kechmagan. Ushbu o‘zaro ta’sir mexanizmi noma’lum bo‘lsa-da va pimozidning tor terapevtik indeksi hisobga olinsa, sertralin va pimozidni birga qo‘llash mumkin emas. Bir vaqtda qo‘llashda alohida ehtiyotkorlik talab qilinadi. Boshqa serotoninerjik vositalar. Sertralin va boshqa serotoninerjik neyromediatsiyani stimulyatsiya qiluvchi vositalarni, xususan triptofan, fenfluramin yoki 5-NT-agonistlarni birga qo‘llash ehtiyotkorlik bilan amalga oshirilishi kerak, imkon bo‘lsa, bunday birga qo‘llashdan saqlanish lozim (farmakodinamik o‘zaro ta’sir xavfi hisobga olinadi). Markaziy asab tizimi depressantlari va spirtli ichimliklar. Sertralin (200 mg/kun) birga qo‘llanganda spirtli ichimliklar, karbamazepin, galoperidol yoki fenitoinning kognitiv va psixomotor faoliyatga ta’sirini kuchaytirmagan, biroq sertralin va spirtli ichimliklarni birga qabul qilish tavsiya etilmaydi. Litiy. Sertralin va litiy birga qabul qilinganda litiy farmakokinetikasiga ishonchli ta’sir ko‘rsatilmagan, biroq plasebo bilan solishtirganda tremor kuchaygan, bu farmakodinamik o‘zaro ta’sir ehtimolini ko‘rsatadi. Sertralin va litiy preparatlari birga qo‘llanganda, bu serotoninerjik neyromediatsiyaga ta’sir qilishi mumkin, shuning uchun mos nazorat ta’minlanishi kerak. Fenitoin. Sertralin 200 mg/kun uzoq muddat qabul qilinganda fenitoin metabolizmining klinik ahamiyatli susayishi kuzatilmagan. Shunga qaramay, sertralin bilan davolashning boshlang‘ich bosqichida fenitoin konsentratsiyasini plazmada monitoring qilish va fenitoin dozasini moslashtirish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, fenitoin bilan birga qo‘llash sertralin konsentratsiyasining plazmada kamayishiga olib kelishi mumkin. Sumatriptan. Postregistratsion bosqichda sertralin va sumatriptan birga qo‘llanganda bemorlarda holsizlik, giperefleksiya, diskoordinatsiya, bred, xavotir va ajitatsiya rivojlanishi bo‘yicha ayrim kuzatuvlar mavjud. Agar sertralin va sumatriptanni birga qo‘llash klinik jihatdan zarur bo‘lsa, mos nazorat ta’minlanishi kerak. Plazma oqsillari bilan bog‘lanadigan vositalar. Sertralin plazma oqsillari bilan bog‘lanadi, shuning uchun boshqa plazma oqsillari bilan bog‘lanadigan vositalar bilan o‘zaro ta’sir ehtimoli hisobga olinishi kerak. Biroq, diazepam, tolbutamid va varfarin bilan birga qo‘llanganda sertralinning bu vositalarning plazma oqsillari bilan bog‘lanishiga ta’siri aniqlanmagan. Varfarin. Sertralin 200 mg/kun va varfarin birga qo‘llanganda protrombin vaqtining biroz, lekin statistik jihatdan ishonchli oshishi kuzatilgan. Bu hodisaning klinik ahamiyati aniqlanmagan. Shuning uchun sertralin bilan davolash boshlanganida yoki tugatilganida protrombin vaqtini doimiy nazorat qilish kerak. Boshqa vositalar bilan o‘zaro ta’sir. Sertralin 200 mg/kun va diazepam yoki tolbutamid birga qo‘llanganda ayrim farmakokinetik parametrlarning biroz, lekin statistik jihatdan ishonchli o‘zgarishlari kuzatilgan. Simetidin bilan birga qo‘llash sertralin klirensining sezilarli kamayishiga olib keladi. Bu hodisaning klinik ahamiyati aniqlanmagan. Sertralin atenololning beta-bloklovchi xususiyatlariga ta’sir qilmaydi. Sertralin 200 mg/kun va glibenklamid yoki digoksin birga qo‘llanganda biron-bir o‘zaro ta’sir aniqlanmagan. Elektroshok terapiyasi (EShT). EShT va sertralin birga qo‘llanganda mumkin bo‘lgan xavf yoki foyda o‘rganilmagan.

Homiladorlik va emizish davrida Sertalin qo‘llanilishi bo‘yicha homiladorlik davrida ma’lumotlar mavjud emas. Sertalin homiladorlik yoki emizish davrida faqat onaga kutilayotgan foyda homila/bolaga mumkin bo‘lgan xavfdan ustun bo‘lsa qo‘llanilishi mumkin. Preparatni laktatsiya davrida qo‘llash zarur bo‘lsa, emizishni to‘xtatish tavsiya etiladi. Sertalin qabul qilayotgan reproduktiv yoshdagi ayollar mos kontratseptsiya vositalarini qo‘llashlari kerak.

Preparatning 13,5 g gacha bo‘lgan dozalarda qabul qilinishi natijasida dozani oshirib yuborish holatlari qayd etilgan; dozani oshirib yuborish natijasida, asosan boshqa vositalar va/yoki alkogol bilan birga qo‘llanganda, o‘lim holatlari kuzatilgan. Shuning uchun, har bir dozani oshirib yuborish holati intensiv terapiyani talab qiladi. Belgilari: serotoninga bog‘liq nojo‘ya ta’sirlar, xususan uyquchanlik, me’da-ichak buzilishlari (shu jumladan ko‘ngil aynishi va qusish), taxikardiya, tremor, ajitatsiya, bosh aylanishi. Kamdan-kam hollarda koma kuzatiladi. Davolash. Maxsus antidot mavjud emas. Nafas yo‘llarining o‘tkazuvchanligini va yetarli ventilyatsiya hamda oksigenatsiya darajasini ta’minlash zarur. Faollashtirilgan ko‘mir qabul qilish, u ich ketkazuvchi vosita sifatida qo‘llanilishi mumkin, me’da yuvishdan ko‘ra samaraliroq bo‘lishi mumkin. Qusishni chaqirish tavsiya etilmaydi. Hayotiy funksiyalar va yurak faoliyatini nazorat qilish, simptomatik va yordamchi terapiya bilan birga amalga oshirilishi kerak. Sertalinning qonda oqsillar bilan sezilarli darajada bog‘lanishini hisobga olgan holda, diurezni stimullash, dializ, gemoperfuziya yoki o‘rnini bosuvchi gemotransfuziya kabi choralar samarali bo‘lishi ehtimoldan yiroq. Yarim chiqarilish davri ko‘rsatkichlariga ko‘ra, muvozanat konsentratsiyasiga erishilganda ikki barobar akkumulatsiya kuzatiladi, bu bir hafta davomida kuniga bir marta qo‘llanganda kuzatiladi. Taxminan 98% aylanayotgan sertalin oqsillar bilan bog‘langan. OKR bo‘lgan bolalarda sertalinning farmakokinetikasi kattalarnikiga o‘xshash (garchi bolalarda sertalinning metabolizmi biroz intensivroq bo‘lsa ham). Biroq, bolalarda tana massasi kamroq va plazmada ortiqcha konsentratsiyalarni oldini olish zarurati bo‘lishiga qaramay, kichikroq dozalardan foydalanish maqsadga muvofiq. Sertalin jigarda birinchi faol biotransformatsiya bosqichidan o‘tadi. Uning plazmadagi asosiy metaboliti N-desmetilsertalin bo‘lib, u sertalindan ancha past faollikka ega (taxminan 20 marta). N-desmetilsertalinning yarim chiqarilish davri 62-104 soat. Sertalin va N-desmetilsertalin odam organizmida intensiv biotransformatsiyaga uchraydi, yakuniy metabolitlar esa najas va siydik bilan teng miqdorda chiqariladi. Faqat juda oz qismi (<0,2%) sertalin o‘zgarmagan holda siydik bilan chiqariladi. Oziq-ovqat preparatning biologik o‘zlashtirilishini sezilarli darajada o‘zgartirmaydi.