Dorilarning o'zaro ta'siri
Giperkaliemiyani chaqiruvchi dori vositalari
Ayrim dori vositalari yoki dori vositalarining terapevtik sinflari giperkaliemiyani chaqirishi mumkin, ya'ni: aliskiren, kaliy tuzlari, kaliyni tejovchi diuretiklar, AYeF ingibitorlari, angiotenzin II retseptorlari antagonistlari, nosteroid yallig‘lanishga qarshi vositalar (NYaQV), geparinlar, takomuspresslar, immunosupressiyalar. Ushbu dori vositalarini bir vaqtda qabul qilish giperkaliemiya xavfini oshiradi.
Bir vaqtda qo‘llash mumkin emas (qarang «Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar» bo‘limi)
Aliskiren
Qandli diabetli yoki buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda giperkaliemiya, buyrak funksiyasi yomonlashuvi va yurak-qon tomir kasalliklari va o‘lim xavfi oshadi (qarang «Qo‘llash xususiyatlari» bo‘limi).
Ekstrakorporal davolash usullari, qonni manfiy zaryadlangan sirtlar bilan kontaktda bo‘lishiga olib keladigan, masalan, yuqori oqimli dializ yoki gemofiltratsiya membranalari (masalan, poliakril membranalar) va past zichlikdagi lipoproteinlar aferizi dekstransulfat bilan — og‘ir anafilaktoid reaksiyalar rivojlanish xavfi oshadi. Zarur bo‘lsa, bunday davolashda boshqa turdagi dializ membranasidan yoki boshqa sinfdagi antigipertenziv preparatdan foydalanish imkoniyatini ko‘rib chiqish kerak.
Sakubitril/valsartan
Pirindoprilni sakubitril/valsartan bilan bir vaqtda qo‘llash mumkin emas, chunki bu angionevrotik shish xavfini oshiradi. Sakubitril/valsartanni qabul qilishga pirindoprilning oxirgi dozasidan kamida 36 soat o‘tganidan keyin boshlash kerak. Pirindopril bilan davolashni sakubitril/valsartanning oxirgi dozasidan kamida 36 soat o‘tganidan keyin boshlash kerak (qarang «Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar» va «Qo‘llash xususiyatlari» bo‘limlari).
Bir vaqtda qo‘llash tavsiya etilmaydi
Pirindopril/indapamid
Litiy
Litiy va AYeF ingibitorlarini bir vaqtda qabul qilganda, litiyning qon zardobidagi konsentratsiyasi va uning toksikligi qaytar bo‘lishi haqida xabarlar bor. Pirindoprilni indapamid va litiy preparatlari bilan birga qabul qilish tavsiya etilmaydi. Biroq, agar bunday kombinatsiyaning zarurligi isbotlansa, litiyning qon zardobidagi konsentratsiyasini diqqat bilan nazorat qilish kerak (qarang «Qo‘llash xususiyatlari» bo‘limi).
Pirindopril
AYeF ingibitorlari va angiotenzin retseptorlari blokatorlarini bir vaqtda qo‘llash.
Klinik tadqiqotlar ma'lumotlariga ko‘ra, AYeF ingibitorlari, angiotenzin II retseptorlari blokatorlari yoki aliskirenni bir vaqtda qabul qilish orqali renin-angiotenzin-aldosteron tizimining (RAAS) ikki tomonlama blokadasi, RAASga ta'sir qiluvchi bitta preparatni qo‘llashga nisbatan, nojo‘ya reaksiyalar, masalan, gipotenziya, giperkaliemiya va buyrak yetishmovchiligi tez-tez uchraydi (qarang «Farmakodinamika», «Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar» va «Qo‘llash xususiyatlari» bo‘limlari).
Kaliyni tejovchi diuretiklar, kaliy saqlovchi oziq-ovqat qo‘shimchalari yoki kaliyli tuz o‘rnini bosuvchilar
Qon zardobidagi kaliy odatda me'yorda qolsa-da, pirindopril qabul qilgan ayrim bemorlarda giperkaliemiya kuzatilishi mumkin. Kaliyni tejovchi diuretiklar (masalan, spironolakton, triamteren yoki amilorid), kaliy saqlovchi qo‘shimchalar yoki tuzlar qon zardobida kaliy darajasining sezilarli oshishiga olib kelishi mumkin. Shuningdek, pirindoprilni qon zardobida kaliy darajasini oshiruvchi boshqa vositalar, masalan, trimetoprim va kotrimoksazol (trimetoprim/sulfametoksazol) bilan birga qo‘llashda ehtiyot bo‘lish kerak, chunki trimetoprim amilorid kabi kaliyni tejovchi diuretik sifatida ta'sir qilishi ma'lum. Shuning uchun ushbu preparatlar pirindopril bilan birga qo‘llash uchun tavsiya etilmaydi (qarang «Qo‘llash xususiyatlari» bo‘limi). Biroq, agar ushbu moddalarni bir vaqtda buyurish zarur bo‘lsa, ularni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash va qon plazmasidagi kaliy darajasi va elektrokardiogrammani tez-tez nazorat qilish kerak. Yurak yetishmovchiligida spironolakton qo‘llash bo‘yicha «Bir vaqtda qo‘llash, alohida e'tibor talab qiladigan holatlar»ga qarang.
Kotrimoksazol (trimetoprim/sulfametoksazol)
Kotrimoksazol (trimetoprim/sulfametoksazol)ni bir vaqtda qo‘llagan bemorlarda giperkaliemiya rivojlanish xavfi oshadi (qarang «Qo‘llash xususiyatlari» bo‘limi).
Estramustin: Nojo‘ya reaksiyalar, masalan, angionevrotik shish (angioedema) rivojlanish xavfi oshadi.
Birga qo‘llash, alohida kuzatuv talab qilinadi
Pirindopril/indapamid/amllodipin
Baklofen Antigipertenziv ta'sirini kuchaytiradi. Qon bosimi va buyrak funksiyasini nazorat qilish, zarur bo‘lsa, doza tuzatish kerak.
Pirindopril/indapamid
Nosteroid yallig‘lanishga qarshi vositalar (NYaQV), shu jumladan salitsilatlarning yuqori dozalari
AYeF ingibitorlari NYaQV, masalan, yallig‘lanishga qarshi dozalarda asetilsalitsil kislotasi, siklooksigenaza-2 (SOQ-2) ingibitorlari va noselektiv NYaQV bilan birga buyurilganda, antigipertenziv ta'sirning susayishi mumkin. AYeF ingibitorlari va NYaQV birga qo‘llanganda, buyrak funksiyasining yomonlashuvi, shu jumladan o‘tkir buyrak yetishmovchiligi va qonda kaliy darajasining oshishi xavfi ortadi, ayniqsa buyrak funksiyasi allaqachon buzilgan bemorlarda. Bunday kombinatsiyani ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak, ayniqsa keksalarda. Ularda suyuqlik balansini tiklash va kombinatsiyalangan terapiya boshlangandan va keyingi davolashdan so‘ng buyrak funksiyasini nazorat qilish maqsadga muvofiq.
Pirindopril
Antidiabetik vositalar (insulin, og‘iz orqali qabul qilinadigan qandni pasaytiruvchi vositalar)
Epidemiologik tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, AYeF ingibitorlari va antidiabetik vositalarni (insulin, og‘iz orqali qabul qilinadigan qandni pasaytiruvchi vositalar) birga qo‘llash qandni pasaytiruvchi ta'sirning kuchayishiga va gipoglikemiya rivojlanish xavfiga olib kelishi mumkin. Bu hodisa ko‘proq kombinatsiyalangan davolashning dastlabki haftalarida va buyrak yetishmovchiligi bo‘lsa yuzaga kelishi mumkin.
Kaliyni tejovchi bo‘lmagan diuretiklar yoki kaliyni saqlamaydigan diuretiklar
Diuretiklarni qabul qilayotgan bemorlarda, ayniqsa suyuqlik-elektrolit muvozanati buzilganlarda, AYeF ingibitori bilan davolash boshlanganidan so‘ng ortiqcha arterial bosim pasayishi mumkin. Diuretikni bekor qilish, aylanib yuruvchi qon hajmini (AYQH) oshirish, pirindopril terapiyasidan oldin tuz iste'mol qilish orqali gipotenziya rivojlanish ehtimoli kamayadi, terapiyani past dozalardan boshlab, asta-sekin oshirish kerak.
Arterial gipertenziyada, oldindan buyurilgan diuretik suyuqlik/elektrolit yetishmovchiligini chaqirgan bo‘lsa, AYeF ingibitori bilan davolash boshlanishidan oldin diuretikni bekor qilish kerak (bunday hollarda diuretikni keyinchalik qayta buyurish mumkin) yoki AYeF ingibitorini past dozada buyurib, asta-sekin oshirish kerak.
Yurak yetishmovchiligida diuretik fonida AYeF ingibitorini minimal dozalardan boshlash kerak, ehtimol kaliyni tejovchi bo‘lmagan diuretik dozasini kamaytirgandan so‘ng. Har qanday holatda ham, AYeF ingibitori bilan davolashning dastlabki haftalarida buyrak funksiyasini (kreatinin darajasini) nazorat qilish kerak.
Kaliyni tejovchi diuretiklar (eplerenon, spironolakton)
Eplerenon yoki spironolaktonni kuniga 12,5 dan 50 mg gacha bo‘lgan dozalarda AYeF ingibitorining past dozalari bilan birga qo‘llash: bunday kombinatsiyani buyurish bo‘yicha tavsiyalarga rioya qilinmasa, yurak yetishmovchiligining NYHA (Nyu-York kardiologik assotsiatsiyasi) bo‘yicha II-IV sinfli bemorlarni davolashda giperkaliemiya (o‘limga olib kelishi mumkin) rivojlanish xavfi mavjud.
Siklosporin
AYeF ingibitorlari va siklosporinni birga qo‘llashda giperkaliemiya xavfi oshadi. Qon zardobida kaliy darajasini nazorat qilish tavsiya etiladi.
Geparin
AYeF ingibitorlari va geparinni birga qo‘llashda giperkaliemiya xavfi oshadi. Qon zardobida kaliy darajasini nazorat qilish tavsiya etiladi.
Indapamid
Indapamidni paroksizmal qorinchali taxikardiya «piruet» (torsades de pointes) rivojlanishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan preparatlar bilan birga ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak, masalan:
– IА sinf antiaritmik preparatlar (xinidin, gidroxinidin, dizopiramid);
- III sinf antiaritmik preparatlar (amiodaron, sotalol, dofetilid, ibutilid, bretiliyum);
- ayrim neyroleptiklar (xlorpromazin, siamemazin, levomepromazin, tioridazin, trifluoperazin), benzamidlar (amisulpirid, sulpirid, sultoprid, tiaprid), butirofenonlar (droperidol, galoperidol), boshqa neyroleptiklar (pimozid);
Boshqa preparatlar, masalan, bepridil, tsizaprid, difemanil, eritromitsin (vena ichiga), galofantrin, mizolastin, pentamidin, moksifloksatsin, sparfloksatsin, vinkamin (vena ichiga), metadon, astemizol, terfenadin.
Qon plazmasida kaliy darajasining pasayishini oldini olish va zarur bo‘lsa, uni tuzatish, QT intervalini nazorat qilish kerak.
Kaliy darajasini pasaytiruvchi preparatlar (amfoteritsin V (vena ichiga), gлюko- va mineralokortikoidlar (sistemali ta'sir), tetrakosaktid, laksativ preparatlar (peristaltikani stimulyatsiya qiluvchi) qon zardobida kaliy darajasining pasayishi xavfini oshiradi (additiv ta'sir). Zarur bo‘lsa, ayniqsa yurak glikozidlari bilan birga qo‘llanganda, peristaltikani stimulyatsiya qilmaydigan laksativ preparatlardan foydalanish tavsiya etiladi.
Yurak glikozidlari
Kaliy darajasining pastligi yurak glikozidlarining toksik ta'sirini kuchaytiradi. Shuning uchun qon plazmasida kaliy darajasini va EKGni nazorat qilish, zarur bo‘lsa, terapiyani qayta ko‘rib chiqish kerak.
Allopurinol
Indapamid bilan birga qo‘llash allopurinolga nisbatan gipersensitivlik reaksiyalari rivojlanish xavfini oshiradi.
Bir vaqtda qo‘llash, eslatma mavjud
Pirindopril/indapamid/amllodipin
Imipramin turidagi (tritsiklik) antidepressantlar, neyroleptiklar antigipertenziv ta'sirni va ortostatik gipotenziya rivojlanish xavfini oshiradi (additiv ta'sir).
Boshqa antigipertenziv vositalar
Boshqa antigipertenziv preparatlarni Ko-Amlessa bilan birga qo‘llash arterial bosimning qo‘shimcha pasayishiga olib kelishi mumkin.
Kortikosteroidlar, tetrakosaktid (sistemali qo‘llash)
Antigipertenziv ta'sirning susayishi (kortikosteroidlar tomonidan suv va tuzlar ushlab qolinganligi sababli).
Pirindopril
Antigipertenziv vositalar va vazodilatatorlar: nitroglitserin va boshqa nitratlar yoki boshqa vazodilatatorlar bilan birga qo‘llash arterial bosimning qo‘shimcha pasayishiga olib kelishi mumkin.
Allopurinol, sitostatiklar, immunosupressiv vositalar, sistemali kortikosteroidlar yoki prokainamid: AYeF ingibitorlari bilan birga qo‘llash leykopeniya xavfini oshiradi.
Anesteziya uchun dori vositalari
AYeF ingibitorlari ayrim anesteziya uchun dori vositalarining gipotenziya ta'sirini kuchaytirishi mumkin.
Diuretiklar
Yuqori dozalarda diuretiklar bilan oldindan davolash suvsizlanishga olib kelishi mumkin, bu pirindopril bilan davolash boshida gipotenziya xavfini oshiradi.
Gliptinlar (linagliptin, saxagliptin, sitagliptin, vildagliptin): gliptin va AYeF ingibitorini birga buyurilgan bemorlarda gliptin dipeptidilpeptidaza-IV (DPP-IV) faolligini pasaytirgani sababli angionevrotik shish rivojlanish xavfi oshadi.
Simpatomimetiklar AYeF ingibitorlarining antigipertenziv ta'sirini susaytirishi mumkin.
Oltin preparatlari
AYeF ingibitorlari, shu jumladan pirindopril va in'ektsion oltin preparatlari (natriy aurotiomalat)ni birga qo‘llash ba'zan nitratlar qo‘llanganda kuzatiladigan reaksiyalarga o‘xshash reaksiyalar (belgilari: yuzning qizarishi (to‘lqin), ko‘ngil aynishi, qusish va gipotenziya) chaqirishi mumkin.
Ratsekadotril
AYeF ingibitorlari (masalan, pirindopril) angionevrotik shish rivojlanishiga olib kelishi ma'lum. Ushbu xavf ratsekadotril (o‘tkir diareyani davolash uchun qo‘llaniladigan dori vositasi) bilan birga qo‘llanganda ortadi.
mTOR ingibitorlari (masalan, sirolimus, everolimus, temsirolimus)
mTOR ingibitorlarini birga qo‘llagan bemorlarda angionevrotik shish rivojlanish xavfi oshadi (qarang «Qo‘llash xususiyatlari» bo‘limi).
Indapamid
Metformin Metformin diuretiklar, ayniqsa ilgak diuretiklari bilan bog‘liq bo‘lgan funksional buyrak yetishmovchiligi natijasida sut kislotali asidozga olib kelishi mumkin. Agar erkaklarda qon plazmasida kreatinin darajasi 15 mg/l (135 mkmol/l) va ayollarda 12 mg/l (110 mkmol/l) dan oshsa, metformin buyurilmasligi kerak.