Extiyotkorlik bilan
Extiyotkorlik bilan
Taqiqlangan
18 yoshdan
faol modda: atsetilsalitsil kislotasi – 50 mg, 100 mg, 300 mg;
yordamchi moddalari: povidon, makkajo‘xori kraxmal, sut shakari (laktoza), mikrokristallik sellyuloza, magniy stearati, talk.
qobiq: poliakrilat dispersiyasi 30%, talk, propilenglikol, titan dioksidi.Miokard infarktining o‘tkir shaklini birlamchi profilaktikasi xavf omillari mavjud bo‘lsa (masalan, qandli diabet, giperlipidemiya, arterial gipertenziya, semizlik, chekish, keksalik) va miokard infarktining qaytalanishini oldini olish.
Noaniq stenokardiya (shu jumladan, o‘tkir miokard infarkti rivojlanishiga shubha) va barqaror stenokardiya.
Ishemik insultning profilaktikasi (shu jumladan, miya qon aylanishining o‘tkinchi buzilishi bo‘lgan bemorlarda).
Tomirlarda operatsiyalar va invaziv aralashuvlardan keyin tromboemboliyani oldini olish (masalan, aortokoronar shuntlash, karotid arteriyalar endarterektomiyasi, arteriovenoz shuntlash, koronar arteriyalar angioplastikasi va stentlash, karotid arteriyalar angioplastikasi).
- Chuqur venalar trombozi va o‘pka arteriyasi va uning tarmoqlarining tromboemboliyasini profilaktikasi (shu jumladan, keng ko‘lamli jarrohlik aralashuvdan so‘ng uzoq muddatli immobilizatsiya bo‘lsa).
Acekard® preparatini quyidagi holatlarda qo‘llamang:
- asetilsalisil kislotasiga, preparat tarkibidagi yordamchi moddalarga yoki nosteroid yallig‘lanishga qarshi vositalarga (NYQV) yuqori sezuvchanlik;
- salitsilatlar va boshqa NYQV qabul qilish bilan induktsiyalangan bronxial astma; bronxial astma, burun va burun atrofidagi bo‘shliqlarning qaytalanuvchi polipozi va ASKga toqat qilmaslik kombinatsiyasi;
- me’da-ichak yo‘llarining eroziyali-yarali shikastlanishlari (kuchayish bosqichida);
- me’da-ichak qon ketishi;
- gemorragik diatez;
- metotreksatni haftasiga 15 mg va undan yuqori dozada birga qo‘llash;
- homiladorlik (I va III trimestr) va emizish davri;
- 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar va o‘smirlar (samaradorlik va xavfsizlik bo‘yicha ma’lumotlar yo‘qligi sababli);
- laktazaga toqat qilmaslik;
- buyrak funksiyasining og‘ir buzilishi;
- jigar funksiyasining og‘ir buzilishi;
- NYHA tasnifi bo‘yicha III-IV funksional sinfdagi surunkali yurak yetishmovchiligi.
Ehtiyotkorlik bilan
Analgetiklar, yallig‘lanishga qarshi preparatlar, antirevmatik preparatlarga yuqori sezuvchanlik, shuningdek, boshqa moddalarga allergik reaksiyalar.
Anamnezda me’da-ichak yo‘llarining yarali shikastlanishlari, shu jumladan surunkali va qaytalanuvchi me’da-ichak shikastlanishlari yoki anamnezda me’da-ichak qon ketishlari.
Antikoagulyantlar bilan bir vaqtda qo‘llash (qarang «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri» bo‘limi)
Podagra, giperyurikemiya bo‘lsa.
Jigar funksiyasi buzilganda.
Buyrak funksiyasi buzilganda.
Buyrak arteriyalarining aterosklerozidan, dimlangan yurak yetishmovchiligidan, gipovolemiya, keng jarrohlik aralashuvi, sepsis, massiv qon ketish holatlaridan kelib chiqqan qon aylanishi buzilishlarida.
Bronxial astma, nafas olish organlarining surunkali kasalliklari, pichan isitmasi, burun polipozi, nafas olish tizimining surunkali kasalliklari, shuningdek, boshqa preparatlarga allergik reaksiyalar (masalan, teri reaksiyalari, qichishish, eshakemi) bo‘lsa.
Glyukoza-6-fosfat-degidrogenaza yetishmovchiligining og‘ir shakllarida.
Homiladorlikning II trimestrida.
Kutilayotgan jarrohlik aralashuvi (hatto kichik, masalan, tish sug‘urilishi) bo‘lsa.
Quyidagi dori vositalari bilan birga qo‘llanganda (qarang «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri» bo‘limi): haftasiga 15 mg dan kam dozadagi metotreksat; antikoagulyantlar, trombolitiklar yoki boshqa antiagregant vositalar; NYQV (shu jumladan ibuprofen, naproksen); digoksin; og‘iz orqali qabul qilinadigan gipoglikemik vositalar (sulfonilmochevina hosilalari) va insulin; valproev kislotasi; spirtli ichimliklar (ayniqsa, alkogolli ichimliklar); selektiv serotonin qayta qabul qilinishining ingibitorlari.
Acekard® preparati tabletkalarini ovqatdan kamida 30 daqiqa oldin, ko‘p miqdorda suv bilan qabul qilish tavsiya etiladi. Asetilsalitsil kislotasining o‘n ikki barmoqli ichakning ishqoriy muhitida ajralib chiqishini ta’minlash uchun tabletkalarni bo‘lish, maydalash yoki chaynash mumkin emas. Acekard® tabletkalari kuniga 1 marta yoki kun ora qabul qilinadi. Acekard® uzoq muddatli qo‘llash uchun mo‘ljallangan. Davolash davomiyligini shifokor belgilaydi.
Miokard infarktining birlamchi profilaktikasi xavf omillari mavjud bo‘lsa: kuniga 100 mg yoki kun ora 300 mg (birinchi tabletkani tezroq so‘rilishi uchun chaynash kerak).
Takroriy miokard infarktining profilaktikasi, barqaror va beqaror stenokardiya: kuniga 100-300 mg.
Beqaror stenokardiya (o‘tkir miokard infarkti rivojlanishiga gumon qilinganda): boshlang‘ich doza 100-300 mg (tabletkani tezroq so‘rilishi uchun bo‘lish, maydalash yoki chaynash kerak) bemor tomonidan o‘tkir miokard infarkti rivojlanishiga gumon paydo bo‘lishi bilanoq imkon qadar tezroq qabul qilinishi lozim. Miokard infarkti rivojlanganidan keyingi 30 kun davomida 200-300 mg/kun dozani saqlash kerak. 30 kundan so‘ng takroriy miokard infarktining profilaktikasi uchun mos terapiya buyuriladi.
Ishemik insult va miya qon aylanishining o‘tkinchi buzilishining profilaktikasi: kuniga 100-300 mg.
Qon tomirlarida operatsiyalar va invaziv aralashuvlardan keyin tromboemboliyani profilaktika qilish: kuniga 100-300 mg.
Chu qur vena trombozi va o‘pka arteriyasi va uning tarmoqlarining tromboemboliyasini profilaktika qilish: kuniga 100 mg yoki kun ora 300 mg.
Dori vositasining bir yoki bir necha dozasi qabul qilinmay qolganida harakatlar: esingizga tushgan zahoti o‘tkazib yuborilgan tabletkani qabul qiling va keyin odatdagidek qabul qilishni davom ettiring. Dozani ikki barobar oshirib yubormaslik uchun, agar keyingi tabletkani qabul qilish vaqti yaqinlashgan bo‘lsa, o‘tkazib yuborilgan tabletkani qabul qilmang.
Dori vositasini birinchi marta qabul qilishda va bekor qilishda xususiyatlari: Preparatni birinchi marta qabul qilishda va bekor qilishda xususiyatlar kuzatilmagan.Har qanday dori vositasi kabi, Acekard® ham nojo‘ya reaksiyalarni keltirib chiqarishi mumkin, garchi ular har doim ham har bir bemorda namoyon bo‘lmasa ham.
Ayrim hollarda quyidagi nojo‘ya reaksiyalar mumkin:
- qon va limfa tizimi tomonidan buzilishlar: gemorragik anemiyaa, temir tanqisligi anemiyaa mos klinik-laborator belgilar va simptomlar bilan, gemolizb, gemolitik anemiyaб;
- immun tizimi tomonidan buzilishlar: gipersensitivlik, dori vositasiga toqat qilmaslik, allergik shish va angionevrotik shish (Kvinke shishi), anafilaktik reaksiyalar, anafilaktik shok mos laborator va klinik namoyonlar bilan;
- asab tizimi tomonidan buzilishlar: gemorragik insult yoki bosh ichidagi qon ketish, bosh aylanishi;
- eshitish organi va labirint tomonidan buzilishlar: quloqda shovqin;
- yurak tomonidan buzilishlar: kardio-respirator distress-sindromv;
- qon tomirlari tomonidan buzilishlar: gemorragiyalar, operatsion qon ketishlar, gematomalar, mushak ichiga qon quyilishlar;
- nafas olish tizimi, ko‘krak qafasi va o‘rta ko‘krak sohasining buzilishlari: burundan qon ketishi, analgetik astmatik sindrom (bronxospazm), rinit, burun bitishi;
- me’da-ichak trakti tomonidan buzilishlar: dispepsiya, me’da-ichak trakti sohasida og‘riq, qorin og‘rig‘i, milkdan qon ketishi, me’da-ichak trakti yallig‘lanishi, me’da-ichak qon ketishlari, me’da va o‘n ikki barmoq ichak shilliq qavatining yaralari, me’da va o‘n ikki barmoq ichak shilliq qavatining perforativ yaralari (mos klinik simptomlar va laborator o‘zgarishlar bilan);
- jigar va o‘t yo‘llari tomonidan buzilishlar: jigar funksiyasining buzilishi, jigar transaminazalari faolligining oshishi;
- teri va teri osti to‘qimalari tomonidan buzilishlar: teri toshmasi, teri qichishishi, eshakemi;
- buyrak va siydik chiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar: siydik-jinsiy yo‘llardan qon ketishi, buyrak funksiyasining buzilishig, o‘tkir buyrak yetishmovchiligig.
Travmalar, intoksikatsiyalar va manipulyatsiyalar asoratlari: qarang «Dozalashdan oshib ketish» bo‘limi:
a – qon ketish bilan bog‘liq;
b – glyukoza-6-fosfat degidrogenaza og‘ir yetishmovchiligi shakllari bilan bog‘liq;
v – og‘ir allergik reaksiyalar bilan bog‘liq;
g – buyrak funksiyasi yoki yurak-qon tomir buzilishlari bo‘lgan bemorlarda, dori vositasi bilan davolash boshlanishidan oldin mavjud bo‘lgan.
NOJO‘YA REAKSIYALAR YUZAGA KELGANDA SHIFOKORGA MUROJAAT QILING!
Atsetilsalitsil kislotasining (ASK) antiagregant ta’sir mexanizmining asosida siklooksigenaza (SOG-1) ni qaytmas inhibitsiyalash yotadi, natijada tromboksan A2 sintezi bloklanadi va trombotsitlar agregatsiyasi bostiriladi. Antiagregant effekt eng ko‘p trombotsitlarda namoyon bo‘ladi, chunki ular siklooksigenazani qayta sintez qila olmaydi. ASK trombotsitlar agregatsiyasini bostirishning boshqa mexanizmlariga ham ega deb hisoblanadi, bu esa uni turli qon tomir kasalliklarida qo‘llash sohasini kengaytiradi.
ASK shuningdek yallig‘lanishga qarshi, og‘riq qoldiruvchi va isitmani tushiruvchi ta’sir ko‘rsatadi.
Acekard® preparatini quyidagi holatlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak:
̶analgetiklar, yallig‘lanishga qarshi preparatlar, revmatoid kasalliklarga qarshi preparatlarga yuqori sezuvchanlik, shuningdek, boshqa moddalarga allergik reaksiyalar;
̶anamnezda me’da-ichak trakti yarali shikastlanishlari, shu jumladan, surunkali va qaytalanuvchi me’da-ichak trakti shikastlanishlari yoki anamnezda me’da-ichak qon ketishlari mavjudligi;
̶antikoagulyantlar bilan bir vaqtda qo‘llash (qarang «Dori vositalari o‘zaro ta’siri» bo‘limi);
̶buyrak funksiyasi buzilishi yoki qon aylanishi buzilishi, bu buyrak arteriyalarining aterosklerozidan, yurak yetishmovchiligidan, gipovolemiya, keng ko‘lamli jarrohlik aralashuvi, sepsis yoki massiv qon ketish holatlaridan kelib chiqqan bo‘lsa, chunki yuqorida sanab o‘tilgan barcha holatlarda ASK o‘tkir buyrak yetishmovchiligi va buyrak funksiyasi buzilishi rivojlanish xavfini oshirishi mumkin;
̶glyukoza-6-fosfat-degidrogenaza yetishmovchiligining og‘ir shakllarida ASK gemoliz va gemolitik anemiya chaqirishi mumkin. Gemoliz rivojlanish xavfini oshiruvchi omillar: isitma, o‘tkir infeksiyalar va preparatning yuqori dozalari;
̶jigar funksiyasi buzilishi;
̶ba’zi NPVS (ibuprofen, naproksen) ASKning trombotsitlar agregatsiyasiga tormozlovchi ta’sirini susaytirishi mumkin. ASK qabul qilayotgan va NPVS qabul qilishni rejalashtirayotgan bemorlar bu haqda davolovchi shifokor bilan maslahatlashishlari kerak (qarang «Boshqa dori vositalari va/yoki oziq-ovqat mahsulotlari bilan o‘zaro ta’siri» bo‘limi);
̶ASK bronxospazmni chaqirishi, shuningdek, bronxial astma xurujlari va boshqa yuqori sezuvchanlik reaksiyalarini keltirib chiqarishi mumkin. Xavf omillari: anamnezda bronxial astma, pichan isitmasi, burun polipozi, nafas olish tizimining surunkali kasalliklari, shuningdek, boshqa preparatlarga allergik reaksiyalar (masalan, teri reaksiyalari, qichishish, toshma);
̶ASKning trombotsitlar agregatsiyasiga tormozlovchi ta’siri bir necha kun davom etadi, shuning uchun operatsiya yoki operatsiyadan keyingi davrda (jumladan, kichik jarrohlik amaliyotlari, masalan, tish olib tashlash) qon ketish xavfi oshishi mumkin;
̶ASK past dozalarda siydik kislotasining chiqarilishini kamaytiradi, bu podagra xurujlariga moyil bemorlarda podagra xurujlarini chaqirishi mumkin;
̶ASK dozasining oshib ketishi me’da-ichak qon ketishi xavfi bilan bog‘liq;
̶doza oshirib yuborilishi ayniqsa keksalar uchun xavflidir.
Tabletkalarda laktoza mavjudligi sababli ushbu preparat galaktozemiya, glyukoza yoki galaktozaning so‘rilishi buzilishi yoki laktaza yetishmovchiligi (kam uchraydigan almashinuv buzilishlari)da qo‘llash mumkin emas.
Jigar funksiyasi buzilgan bemorlar
Acekard® preparati jigar funksiyasining og‘ir buzilishi bo‘lgan bemorlarda qo‘llash mumkin emas. Jigar funksiyasi buzilgan bemorlarda Acekard® preparatini ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Buyrak funksiyasi buzilgan bemorlar
Acekard® preparati buyrak funksiyasining og‘ir buzilishi bo‘lgan bemorlarda qo‘llash mumkin emas. Buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda Acekard® preparatini ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak, chunki Acekard® qabul qilish buyrak yetishmovchiligi va o‘tkir buyrak yetishmovchiligi rivojlanish xavfini oshirishi mumkin.
Homiladorlik va laktatsiya davrida qo‘llash
Homiladorlik davrida qo‘llash
Prostaglandinlar sintezini inhibe qiluvchi preparatlar homiladorlik va embrion yoki homila rivojlanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Prostaglandinlar sintezi ingibitorlarini homiladorlikning ilk bosqichlarida qo‘llash bo‘yicha epidemiologik tadqiqotlar ma’lumotlari homiladorlikni to‘xtatish va homila rivojlanish nuqsonlari xavfi borligidan xavotir uyg‘otadi, bu xavf preparat dozasining oshishi va davolash davomiyligi bilan ortishi mumkin. Mavjud ma’lumotlar atsetilsalitsil kislotasini qabul qilish va homiladorlikni to‘xtatish xavfi ortishi o‘rtasida bog‘liqlikni tasdiqlamaydi. Atsetilsalitsil kislotasini qo‘llash va homila rivojlanish nuqsonlari o‘rtasidagi bog‘liqlik bo‘yicha epidemiologik tadqiqotlar ma’lumotlari ziddiyatli bo‘lib, gastroskizis rivojlanish xavfi oshishini istisno etmaydi. 14800 ayol ishtirokida o‘tkazilgan prospektiv tadqiqot natijalariga ko‘ra, homiladorlikning ilk bosqichlarida (1-4 oy) atsetilsalitsil kislotasini qo‘llashda homila rivojlanish nuqsonlari ortishi aniqlanmagan.
Hayvonlarda o‘tkazilgan tadqiqotlar atsetilsalitsil kislotasining reproduktiv toksikligini ko‘rsatgan. Homiladorlikning I trimestrida atsetilsalitsil kislotasi saqlovchi preparatlarni qo‘llash mumkin emas.
Homiladorlikning II trimestrida salitsilatlarni faqat ona va homila uchun xavf va foyda qat’iy baholanganidan so‘ng buyurish mumkin.
Homiladorlikni rejalashtirayotgan yoki homiladorlikning II trimestrida bo‘lgan ayollarda atsetilsalitsil kislotasi dozasini va davolash davomiyligini maksimal darajada qisqartirish kerak.
Homiladorlikning III trimestrida prostaglandinlar sintezi ingibitorlari bachadon qisqarishlarini bostirishi, tug‘ruq faoliyatini sekinlashtirishi, qon ketish vaqtini uzaytirishi va antiagregant ta’sirini kuchaytirishi mumkin (hatto atsetilsalitsil kislotasining past dozalari bilan ham).
Homilada yurak-o‘pka intoksikatsiyasi, arterial kanalning erta yopilishi va o‘pka gipertenziyasi, shuningdek, buyrak funksiyasi buzilishi, hatto buyrak yetishmovchiligi va oligogidramnion rivojlanishi mumkin. Homiladorlikning III trimestrida atsetilsalitsil kislotasini qo‘llash mumkin emas.
Emizish davrida qo‘llash
Salitsilatlar va ularning metabolitlari kichik miqdorda ona suti tarkibiga o‘tadi. Emizish davrida salitsilatlarni vaqti-vaqti bilan qabul qilish bolada nojo‘ya reaksiyalar rivojlanishi bilan kechmaydi va emizishni to‘xtatishni talab qilmaydi. Biroq, preparatni uzoq muddat qo‘llash yoki yuqori dozalarda buyurilganda emizishni imkon qadar tezroq to‘xtatish kerak.
Bolalar
Acekard® preparatini 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar va o‘smirlarda qo‘llash xavfsizligi va samaradorligi aniqlanmagan. 18 yoshgacha bo‘lgan bemorlarda Acekard® preparatini qo‘llash mumkin emas.
Avtomobil va murakkab mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri
Acekard® preparatini qabul qilish avtomobil/mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’sir qilmaydi.
ASK bir vaqtda qo‘llanilganda quyidagi dori vositalarining ta’sirini kuchaytiradi:
- metotreksatning buyrak klirensini kamaytirish va uni plazma oqsillari bilan bog‘lanishidan siqib chiqarish hisobiga; Atsekard® preparatini metotreksat bilan birga qo‘llash mumkin emas, agar metotreksat doza haftasiga 15 mg dan oshsa (qarang bo‘lim «Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar») va ehtiyotkorlik bilan – agar metotreksat doza haftasiga 15 mg dan kam bo‘lsa;
- geparin va bilvosita antikoagulyantlarning trombotsitlar funksiyasini buzish va bilvosita antikoagulyantlarni plazma oqsillari bilan bog‘lanishidan siqib chiqarish hisobiga;
- antikoagulyantlar, trombolitik va antiagregant vositalar bilan birga qo‘llanganda, asosiy terapevtik effektlarning sinergizmi natijasida qon ketish xavfi oshadi;
- antikoagulyant, trombolitik yoki antiagregant ta’sirga ega preparatlar bilan birga qo‘llanganda, me’da-ichak yo‘llari shilliq qavatiga zarar yetkazuvchi ta’sir kuchayadi;
- selektiv serotonin qayta qabul inhibitörlari, bu yuqori me’da-ichak yo‘llaridan qon ketish xavfini oshirishi mumkin (ASK bilan sinergizm);
- digoksin, uning buyrak orqali chiqarilishini kamaytirish natijasida, bu digoksinning dozadan oshishiga olib kelishi mumkin;
- gipoglikemik vositalar (insulin va sulfonilmochevina hosilalari) – yuqori dozalarda asetilsalitsil kislotasining o‘zining gipoglikemik xususiyatlari va sulfonilmochevina hosilalarini qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanishidan siqib chiqarish hisobiga;
- valproat kislotasi bilan birga qo‘llanganda, qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanishidan siqib chiqarish natijasida uning toksikligi oshadi;
- NPVS (me’da-ichak yo‘llaridan qon ketish va yaradorlik xavfi oshadi, sinergizm natijasida);
- etanol (spirtli ichimliklar) (me’da-ichak yo‘llari shilliq qavatiga zarar yetkazish va qon ketish vaqtining uzayishi xavfi oshadi, ASK va etanol effektlarining o‘zaro kuchayishi natijasida).
ASK yuqori dozalarda bir vaqtda buyurilganda quyidagi dori vositalarining ta’sirini susaytirishi mumkin:
- har qanday diuretiklar (ASK yuqori dozalarda birga qo‘llanganda, buyraklarda prostaglandinlar sintezining kamayishi natijasida klubochkali filtrlatsiya tezligi pasayadi);
- angiotenzin aylantiruvchi ferment (AAF) ingibitorlari (prostaglandinlarning, tomirlarni kengaytiruvchi ta’sirga ega bo‘lgan, ingibitsiyasi natijasida klubochkali filtrlatsiya tezligi (KFT) doza bog‘liq pasayadi, natijada gipotenziya ta’siri susayadi);
- urikozurik ta’sirga ega preparatlar – benzobromaron, probenetsid (buyrak kanallari orqali siydik kislotasining chiqarilishini raqobatli bostirish natijasida urikozurik effekt pasayadi).
Ibuprofen va naproksen bilan bir vaqtda (bir kun davomida) qo‘llanganda, ASK ta’siri bilan bog‘liq trombotsitlarni qaytarilmas bostirishga nisbatan antagonizm kuzatiladi. Ushbu effektning klinik ahamiyati noma’lum. Yurak-qon tomir kasalliklari xavfi yuqori bo‘lgan bemorlarda ASK ni ibuprofen bilan birga qo‘llash tavsiya etilmaydi, chunki ASK ning kardioprotektiv effektlari kamayishi mumkin.
Sistemali glyukokortikosteroidlar (GKS) (gidrokortizon yoki Addisson kasalligini o‘rnini bosuvchi terapiyada qo‘llaniladigan boshqa GKS dan tashqari) bilan birga qo‘llanganda, salitsilatlarning eliminatsiyasi kuchayadi va natijada ularning ta’siri susayadi. GKS va salitsilatlarni birga qo‘llashda, davolash vaqtida qon zardobida salitsilatlar darajasi pasayganini, GKS bekor qilingandan so‘ng esa salitsilatlarning dozadan oshishi mumkinligini yodda tutish kerak.