Maxsus ko'rsatmalar
Miopatiya va rabdomioliz
Dori vositasi miopatiyani (mushaklarda og‘riq, og‘riqlilik yoki holsizlik, kreatinkinaza (KK) darajasining normal yuqori chegarasidan 10 martadan ko‘proq oshishi bilan birga) va rabdomiolizni (mioglobinuriya tufayli yoki usiz o‘tkir buyrak yetishmovchiligi bilan) chaqirishi mumkin. Statinlar, jumladan Atoris® qo‘llanilganda rabdomioliz natijasida kamdan-kam hollarda o‘lim holatlari qayd etilgan.
Miopatiya rivojlanishining xavf omillari
Miopatiya rivojlanishining xavf omillari 65 yoshdan katta yosh, nazorat qilinmaydigan gipotiroidizm, buyrak funksiyasining buzilishi, ayrim boshqa preparatlar bilan bir vaqtda qo‘llash va Atoris® dori vositasining yuqori dozalarda qo‘llanishini o‘z ichiga oladi (qarang «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri va boshqa o‘zaro ta’sir turlari» bo‘limi).
Miopatiya va rabdomioliz rivojlanishining oldini olish yoki xavfini kamaytirish choralari
Atoris dori vositasining ekspozitsiyasi boshqa preparatlar bilan o‘zaro ta’siri natijasida sitoxrom P450 (CYP3A4) 3A4 fermenti va/yoki transportyorlar (masalan, ko‘krak bezi saratoni rezistentlik oqsili [BCRP], organik anion-transportlovchi polipeptid [OATP1B P[P-gp]) inhibatsiyasi orqali oshishi mumkin, bu esa miopatiya va rabdomioliz rivojlanish xavfini oshiradi. Atoris® dori vositasi bilan bir vaqtda siklosporin, gemfibrozil, tipranavir + ritonavir yoki glekaprevir + pibrentasvir kombinatsiyalarini qo‘llash tavsiya etilmaydi. Ayrim antivirus vositalar, azol antifungal vositalar yoki makrolid antibiotiklarni qabul qilayotgan bemorlarga Atoris® dori vositasining dozasini o‘zgartirish tavsiya etiladi (qarang «Qo‘llash usuli va dozalari» bo‘limi). Atorvastatinni lipid modifikatsiyalovchi dozalarda (> 1 g/kun) niatsin, fibratlar, kolxisin va ledipasvir + sofosbuvir kombinatsiyasi bilan bir vaqtda qo‘llashda miopatiya/rabdomioliz holatlari qayd etilgan. Ushbu preparatlarni qo‘llashdan kutiladigan foyda miopatiya va rabdomioliz rivojlanish xavfidan yuqoriligini baholash lozim (qarang «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri va boshqa o‘zaro ta’sir turlari» bo‘limi).
Atoris® qabul qilayotgan bemorlarga greypfrut sharbatini ko‘p miqdorda (kuniga 1,2 litrdan ko‘p) bir vaqtda qabul qilish tavsiya etilmaydi (qarang «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri va boshqa o‘zaro ta’sir turlari» bo‘limi).
Agar Atoris® dori vositasini qabul qilishda KK darajasi sezilarli darajada oshsa yoki miopatiya aniqlansa yoki unga shubha bo‘lsa, dori vositasini qabul qilishni to‘xtatish lozim. Mushak simptomlari va KK darajasining oshishi atorvastatin bekor qilingandan so‘ng yo‘qoladi. Rabdomioliz sababli buyrak yetishmovchiligi rivojlanish xavfi yuqori bo‘lgan o‘tkir yoki og‘ir holatlarda (masalan, sepsis; shok; og‘ir gipovolemiya; og‘ir jarrohlik amaliyoti; travma; og‘ir metabolik, endokrin yoki elektrolit buzilishlari; nazorat qilinmaydigan) Atoris® vaqtincha bekor qilinishi lozim.
Atoris® bilan davolash boshlanganida yoki doza oshirilganda bemorlarga miopatiya va rabdomioliz rivojlanish xavfi haqida ma’lumot berish lozim. Bemorlar har qanday tushunarsiz mushak og‘rig‘i, og‘riqlilik yoki holsizlik, ayniqsa ular umumiy holsizlik yoki tana haroratining oshishi bilan birga bo‘lsa, darhol shifokorga murojaat qilishlari kerak.
Immunologik vositachilik qiluvchi nekrotizirlovchi miopatiya
Ayrim statinlar bilan davolash vaqtida yoki undan so‘ng immunologik vositachilik qiluvchi nekrotizirlovchi miopatiya (IONM) kamdan-kam hollarda qayd etilgan. Klinik jihatdan IONM proksimal mushaklarning doimiy holsizligi va qon zardobida kreatinkinaza darajasining oshishi bilan tavsiflanadi, bu holat statinlar bilan davolash to‘xtatilganiga qaramay saqlanib qoladi; GMG-KoA-reduktazaga qarshi antitanalarga ijobiy natija; mushak biopsiyasi nekrotizirlovchi miopatiyani aniqlaydi va immunodepressiv vositalar bilan davolashda yaxshilanish kuzatiladi. Qo‘shimcha neyromushak va serologik tekshiruvlar o‘tkazish zarur bo‘lishi mumkin. Immunodepressiv terapiya talab qilinishi mumkin. Boshqa statin qo‘llashdan oldin IONM rivojlanish xavfini diqqat bilan baholash lozim. Agar boshqa statin bilan davolash boshlangan bo‘lsa, IONM belgi va simptomlarini monitoring qilish zarur.
Jigar faoliyatiga ta’siri
Davolashni boshlashdan oldin jigar fermentlari ko‘rsatkichlarini aniqlash uchun tahlillar o‘tkazish va keyinchalik davriy tahlillar o‘tkazish tavsiya etiladi. Jigar zararlanishi simptomlari paydo bo‘lgan bemorlarda jigar funksiyasini tekshirish lozim. Transaminazalar darajasi oshgan bemorlarda jigar funksiyasini nazorat qilish, anomaliyalar bartaraf etilmaguncha davom ettirish kerak. Agar zardob transaminazalari darajasi normal yuqori chegarasidan (VGN) 3 yoki undan ko‘p marta doimiy oshsa, davolashni to‘xtatish tavsiya etiladi (qarang «Nojo‘ya reaksiyalar» bo‘limi).
Atorvastatin spirtli ichimliklarni suiiste’mol qiluvchi va/yoki anamnezida jigar kasalliklari bo‘lgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan buyurilishi kerak.
Insultning oldini olish uchun xolesterin darajasini intensiv pasaytirish (SPARCL)
Yurak ishemik kasalligi (YIK) bo‘lmagan, yaqinda insult yoki tranzitor ishemik ataka (TIA) o‘tkazgan bemorlarda insult turlarini operatsiyadan keyingi tahlil qilishda atorvastatinning 80 mg dozasi qabul qilinganda gemorragik insult darajasi yuqoriroq bo‘lgani haqida xabar berilgan. Xavf, ayniqsa, tadqiqotga kiritilgan paytda oldin gemorragik insult yoki lakunar infarkt bo‘lgan bemorlarda yuqori bo‘lgan. Oldin gemorragik insult yoki lakunar infarkt bo‘lgan bemorlarda 80 mg dozadagi atorvastatinni qabul qilishda xavf va foyda nisbati aniqlanmagan, shuning uchun davolashni boshlashdan oldin gemorragik insult xavfini diqqat bilan tahlil qilish zarur.
Skelet mushaklari
Atorvastatin, boshqa GMK-KoA-reduktaza ingibitorlari kabi, ayrim hollarda skelet mushaklariga ta’sir ko‘rsatishi va mialgiya, miozit va miopatiyani chaqirishi mumkin, ular hayot uchun xavfli bo‘lgan rabdomiolizga o‘tishi mumkin, bu holat kreatinkinaza (KK) darajasining normaldan 10 martadan ko‘p oshishi, mioglobinemiya va mioglobinuriya bilan tavsiflanadi, bu esa buyrak yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin. Ayrim statinlar bilan davolash vaqtida yoki undan so‘ng immun vositachilik qiluvchi nekrotik miopatiya (IONM) juda kam hollarda qayd etilgan. IONM klinik jihatdan proksimal mushaklarning doimiy holsizligi va qon zardobida kreatinkinaza darajasining oshishi bilan tavsiflanadi, bu holat statinlar bilan davolash to‘xtatilganiga qaramay saqlanib qoladi.
Davolashni boshlashdan oldin
Atorvastatin rabdomioliz rivojlanishiga moyil bemorlarga ehtiyotkorlik bilan buyurilishi kerak. Rabdomioliz rivojlanishiga moyil bemorlarda statinlar bilan davolashni boshlashdan oldin quyidagi holatlarda KK darajasini aniqlash lozim:
- buyrak funksiyasining buzilishi;
- qalqonsimon bez gipofunksiyasi;
- oilaviy yoki shaxsiy anamnezda mushak tizimi irsiy buzilishlari;
- o‘tmishda statinlar yoki fibratlarning mushaklarga toksik ta’siri;
- o‘tmishda jigar kasalliklari va/yoki spirtli ichimliklarni suiiste’mol qilish.
Avtotransport yoki boshqa mexanizmlarni boshqarishda reaksiya tezligiga ta’sir qilish qobiliyati
Atoris® preparatining avtomobil boshqarish va texnik qurilmalardan foydalanish qobiliyatiga ta’siri haqida xabarlar yo‘q. Biroq, preparatni qo‘llashda ayrim bemorlarda bosh aylanishi, mushaklarda qaltirash kuzatilishi mumkin. Shuning uchun davolash vaqtida avtotransport boshqarishda yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlashda ehtiyotkorlikka rioya qilish lozim.