Cisteinil leykotriyenlar (LTC4, LTD4, LTE4) kuchli yallig'lanish mediatorlari - eikozanoidlar bo'lib, turli hujayralar, jumladan, mast hujayralari va eozinofillar tomonidan chiqariladi. Ushbu muhim proastmatik mediatorlar cisteinil leykotriyen retseptorlari (CysLT) bilan bog'lanadi. Cisteinil leykotriyen retseptorlari I turi (CysLT1-retseptorlari) insonning nafas yo'llarida (jumladan, bronxlarning silliq mushak hujayralarida, makrofaglarda) va boshqa yallig'lanishga olib keluvchi hujayralarda (eozinofillar va ba'zi mieloid stem hujayralarini o'z ichiga olgan) mavjud. Cisteinil leykotriyenlar bronxial astma va allergik rinitning patofiziologiyasi bilan bog'liq. Astma paytida leyokotriyenlar bilan bog'liq ta'sirlar bronxospazm, shilliq qavat sekretsiyasining oshishi, qon tomirlarining o'tkazuvchanligining oshishi va eozinofillar sonining ko'payishini o'z ichiga oladi. Allergik rinitda allergen ta'siridan so'ng, burun bo'shlig'i shilliq qavatining yallig'lanish hujayralaridan cisteinil leykotriyenlarning ozod qilinishi sodir bo'ladi, bu esa allergik reaksiya erta va kech fazalarida allergik rinit simptomlari bilan namoyon bo'ladi. Cisteinil leykotriyenlar bilan intranasal sinovda havo o'tkazuvchi burun yo'llarining qarshilik darajasining oshishi va burun obstruktsiyasi simptomlari ko'rsatildi.

Montelukast - og'iz orqali qabul qilinganida bronxial astmada yallig'lanish ko'rsatkichlarini sezilarli darajada yaxshilaydigan yuqori faol dori vositasi. Biokimyoviy va farmakologik tahlil ma'lumotlariga ko'ra, montelukast CysLT1-retseptorlari bilan yuqori afinitet va tanlanish bilan bog'lanadi, nafas yo'llarida boshqa farmakologik jihatdan muhim retseptorlar (masalan, prostaglandin retseptorlari, xolin yoki beta-adrenoreseptorlar) bilan o'zaro ta'sir qilmaydi. Montelukast cisteinil leykotriyenlar LTC4, LTD4 va LTE4 ning fiziologik ta'sirini CysL1-retseptorlari bilan bog'lanish orqali inhibe qiladi, ushbu retseptorlarga stimulatsiyalovchi ta'sir ko'rsatmaydi.

Montelukast nafas yo'llaridagi CysLT-retseptorlarini inhibe qiladi, bu LTD4 ni nafas olish orqali qabul qilganda bronxospazmning rivojlanishini blokirovka qilish qobiliyati bilan tasdiqlanadi; bronxial astma bilan bemorlarda. 5 mg dozalar LTD4 tomonidan indutsiyalangan bronxospazmni to'xtatish uchun yetarli.

Montelukast og'iz orqali qabul qilinganidan keyin 2 soat ichida bronxdilatatsiyani keltirib chiqaradi va beta2-adrenomimetiklar tomonidan keltirilgan bronxdilatatsiyani to'ldirishi mumkin.

Montelukastni 10 mg/kun dozadan oshiq ravishda bir martalik qabul qilishda dori vositasining samaradorligini oshirmaydi.

Singlon® preparatining ichki qabul qilinishi bronxial astmaning o'tkir tutqishlarini to'xtatish uchun samaradorligi aniqlanmagan, shuning uchun Singlon® preparatini bronxial astmaning o'tkir tutqishlarini to'xtatish uchun tavsiya etilmaydi. Bemorlar har doim bronxial astma tutqishlarini to'xtatish uchun favqulodda yordam preparatlarini (qisqa ta'sirli inhalatsion beta2-agonistlar) o'zlari bilan olib yurishlari kerak.

Astma kuchaygan paytda va tutqishlarni to'xtatish uchun favqulodda yordam preparatlarini (qisqa ta'sirli inhalatsion beta2-agonistlar) qo'llash zarurati bo'lganida Singlon® preparatini qabul qilishni to'xtatmaslik kerak.

Acetilsalisil kislotasiga va boshqa NPLlarga tasdiqlangan allergiyasi bo'lgan bemorlar Singlon® preparati bilan davolanish davrida ularni qabul qilmasliklari kerak, chunki montelukast, allergik bronxial astma bilan og'rigan bemorlarda nafas olish funksiyasini yaxshilasa-da, NPLlar tomonidan keltirilgan bronxokonstriktsiyani to'liq oldini ololmaydi.

Singlon® preparati bilan bir vaqtda qo'llaniladigan inhalatsion GKS dozasi shifokor nazorati ostida asta-sekin kamaytirilishi mumkin, ammo inhalatsion yoki og'iz orqali qabul qilinadigan GKSni Singlon® preparati bilan keskin almashtirish mumkin emas. Montelukast qabul qilgan bemorlarda psixonevrologik buzilishlar tasvirlangan (qarang "Nojo'ya ta'sirlar" bo'limi). Ushbu simptomlar boshqa omillar bilan bog'liq bo'lishi mumkinligi hisobga olinsa, ularning montelukastni qabul qilish bilan bog'liqligi noma'lum. Shifokor ushbu nojo'ya hodisalarni (NH) bemorlar va/yoki ularning ota-onalari/vasiylari bilan muhokama qilishi kerak. Bemorlar va/yoki ularning ota-onalari/vasiylariga shuni tushuntirish kerakki, agar shunday simptomlar paydo bo'lsa, buni davolovchi shifokorga xabar qilish zarur.

Kamdan-kam hollarda, astma qarshi preparatlarni, shu jumladan leykotrien retseptor antagonistlarini qabul qilgan bemorlar quyida keltirilgan bir yoki bir nechta NHni boshdan kechirishgan: eozinofiliya, toshma, o'pka simptomlarining yomonlashishi, kardiologik asoratlar va/yoki neyropatiya, ba'zan Charga-Stross sindromi (sistemali eozinofiliya vaskuliti) sifatida tashxis qo'yilgan. Ushbu hollarda ba'zan og'iz orqali qabul qilinadigan GKSning dozasi kamaytirilishi yoki bekor qilinishi bilan bog'liq bo'lgan. Leykotrien retseptor antagonistlari bilan davolash bilan ushbu NHlar o'rtasida sababiy bog'liqlik aniqlanmagan bo'lsa-da, Singlon® preparatini qabul qilayotgan bemorlar ehtiyot bo'lishlari kerak: bunday bemorlar tegishli klinik nazoratga muhtoj.

Singlon® preparati, qoplamali tabletkalar, 10 mg, monohidrat laktoza o'z ichiga oladi. Galaktoza meros bo'lib o'tadigan kam uchraydigan intoleransiyasi, tug'ma laktoza yetishmovchiligi yoki glyukoza-galaktoza malabsorbtsiyasi bo'lgan bemorlar Singlon® preparatini, qoplamali tabletkalar, 10 mg qabul qilmasliklari kerak.

Qariyalar uchun qo'llanilishi

Singlon® preparatining samaradorligi va xavfsizligi profilida bemorlarning yoshi bilan bog'liq farqlar aniqlanmagan.

Transport vositalarini va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta'siri

Singlon® preparatini qabul qilish transport vositalarini boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta'sir qilishi kutilmaydi. Biroq, preparatga individual javoblar turlicha bo'lishi mumkin. Ba'zi nojo'ya ta'sirlar (masalan, bosh aylanishi va uyquchanlik), montelukastni qo'llashda juda kam hollarda yuzaga kelgan, ba'zi bemorlarning transport vositalarini boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta'sir qilishi mumkin.

 

Singlon odatda bronxial astmani oldini olish yoki uzoq muddatli davolash uchun qo'llaniladigan boshqa preparatlar bilan birga buyurilishi mumkin. Dori vositalari o'zaro ta'sirini o'rganishda montelukastning klinik dozasi quyidagi preparatlarning farmakokinetikasiga muhim klinik ta'sir ko'rsatmagan: teofillin, prednizon, prednizolon, og'iz orqali qabul qilinadigan kontratseptivlar (etiniilestradiol/noretindron 35/1), terfenadin, digoksin va varfarin.

Fenobarbitalni bir vaqtda qabul qilgan bemorlarda montelukast uchun "konsentratsiya-vaqt" (AUC) ostidagi maydon taxminan 40% ga kamaygan. Montelukast CYP 3A4, 2C8 va 2C9 yordamida metabolizatsiyalanadi, shuning uchun ayniqsa bolalarda, montelukastni CYP 3A4, 2C8 va 2C9 induktorlari, masalan, fenitoin, fenobarbital va rifampitsin bilan birga buyurishda ehtiyotkorlikka rioya qilish zarur.

In vitro tadqiqotlar montelukast CYP 2C8 ning kuchli ingibitori ekanligini ko'rsatdi. Biroq, montelukast va roziglitazon (marker substrat; CYP 2C8 yordamida metabolizatsiyalanuvchi preparat) ishtirokida o'tkazilgan klinik dori vositalari o'zaro ta'siri tadqiqotlari ma'lumotlari montelukast CYP 2C8 ni in vivo ingibit qilmasligini ko'rsatdi. Shunday qilib, montelukast ushbu ferment yordamida metabolizatsiyalanuvchi preparatlar (masalan, paklitaksel, roziglitazon va repaglinid) metabolizmi ustida sezilarli darajada ta'sir ko'rsatmaydi.

In vitro tadqiqotlar davomida montelukast CYP 2C8 va kamroq darajada 2C9 va 3A4 substrati ekanligi aniqlandi. Montelukast va gemfibrozil (CYP 2C8 va 2C9 ingibitori) ishtirokida o'tkazilgan klinik dori vositalari o'zaro ta'siri tadqiqotida gemfibrozil montelukastning tizimli ta'sirini 4,4 marta oshirgan. Gemfibrozil yoki boshqa kuchli CYP 2C8 ingibitorlari bilan birga qo'llanganda montelukast dozasini tuzatish talab qilinmaydi, biroq shifokor nojo'ya reaktsiyalar xavfining oshishini inobatga olishi kerak.

In vitro tadqiqotlar natijalariga ko'ra, kamroq kuchli CYP 2C8 ingibitorlari (masalan, trimetoprim) bilan klinik ahamiyatli o'zaro ta'sirlar kutilmaydi. Montelukastni itrakonazol, kuchli CYP 3A4 ingibitori bilan birga qo'llash montelukastning tizimli ta'sirini sezilarli darajada oshirmagan. 

 

Singlon preparatini dozalashdan oshirib yuborish bo‘yicha maxsus ma’lumotlar mavjud emas. Surunkali bronxial astma tadqiqotlari davomida montelukast kattalarga 200 mg/kun dozada 22 hafta davomida, qisqa muddatli tadqiqotlarda esa 900 mg/kun dozada taxminan 1 hafta davomida buyurilgan; bu dozalarda klinik jihatdan muhim nojo‘ya reaksiyalar kuzatilmagan.

Ro‘yxatdan o‘tkazilgandan keyingi davrda va klinik tadqiqotlar vaqtida montelukastning o‘tkir dozalashdan oshirib yuborilishi haqida xabarlar olingan. Ular kattalar va bolalar tomonidan preparatni 1000 mg dan ortiq (42 oylik bolada taxminan 61 mg/kg) dozada qabul qilinishini o‘z ichiga olgan. Olingan klinik va laborator ma’lumotlar kattalar va bolalarda xavfsizlik profiliga mos kelgan. Ko‘pchilik hollarda dozalashdan oshirib yuborishda nojo‘ya reaksiyalar haqida xabar berilmagan. Eng ko‘p kuzatilgan nojo‘ya reaksiyalar montelukast xavfsizlik profiliga mos kelgan bo‘lib, ular qorin og‘rig‘i, uyquchanlik, chanqoq, bosh og‘rig‘i, qusish va psixomotor giperkativlikni o‘z ichiga olgan.

Montelukast peritoneal dializ yoki gemodializ yordamida chiqariladimi, noma’lum.