Dorilarning o'zaro ta'siri
Giperkaliemiya rivojlanish xavfini oshiruvchi vositalar (kaliy tuzlari, diuretik vositalar, angiotenzin aylantiruvchi ferment (AAF) ingibitorlari, angiotenzin II retseptorlari antagonistlari (ARA II), YOKV, geparinlar (past molekulyar yoki fraksiyalanmagan), immunodepressantlar) sikl bir vaqtda naproksen bilan qo‘llanganda giperkaliemiya rivojlanish xavfi oshadi. Bu xavf ayniqsa kaliy tejovchi diuretiklar va kaliy tuzlari bilan birga qo‘llanganda sezilarli darajada oshadi. Trimetoprim giperkaliemiya rivojlanish xavfini oshirmaydi, biroq yuqorida ko‘rsatilgan dori vositalari bilan birga qo‘llanganda kuchaytiruvchi omil bo‘lishi mumkin.
Asetilsalitsil kislotasi
Klinik farmakodinamik ma’lumotlar naproksenni bir kundan ortiq birga qo‘llash asetilsalitsil kislotasining past dozalardagi trombotsitlarga ta’sirini ingibitsiyalashini ko‘rsatadi. Bu ta’sir naproksen qabul qilish to‘xtatilgandan so‘ng bir necha kun davom etishi mumkin. Ushbu o‘zaro ta’sirning klinik ahamiyati noma’lum.
Naproksenni bunday vositalar bilan birga qo‘llash tavsiya etilmaydi
Boshqa YOKV, shu jumladan asetilsalitsil kislotasi yallig‘lanishga qarshi dozalarda (≥ 1 g/qabul va/yoki ≥ S g/kun) va og‘riq qoldiruvchi va isitmani tushiruvchi dozalarda (≥ 500 mg/qabul va/yoki ≥ S g/kun): naproksen bu dori vositalari bilan birga qo‘llanganda ovqat hazm qilish yo‘llarida yara va me’da-ichak qon ketishi xavfi oshadi.
Antikoagulyantlar: naproksen bilan birga qo‘llanganda antikoagulyantlar (masalan, varfarin) ta’siri kuchayadi va qon ketishi xavfi oshadi (me’da va o‘n ikki barmoqli ichak shilliq qavati shikastlanishi natijasida) (qarang «Qo‘llash xususiyatlari» bo‘limi). Bu dori vositalarini birga qo‘llash zarur bo‘lsa, klinik va biologik monitoring talab qilinadi.
Fraksiyalanmagan geparin, past molekulyar geparin (terapevtik dozalarda va/yoki keksalarda): naproksen bu dori vositalari bilan birga qo‘llanganda qon ketishi xavfi oshadi (me’da va o‘n ikki barmoqli ichak shilliq qavati shikastlanishi natijasida). Bu dori vositalarini birga qo‘llash zarur bo‘lsa, klinik monitoring talab qilinadi.
Litiy: naproksen bilan birga qo‘llanganda qonda litiy darajasi oshadi, bu intoksikatsiyaga olib kelishi mumkin (uning buyrak klirensi kamayishi natijasida). Bu dori vositalarini birga qo‘llash zarur bo‘lsa, qonda litiy darajasini nazorat qilish va naproksen qabul qilish davrida va to‘xtatilgandan so‘ng dozasini tuzatish kerak.
Metotreksat yuqori dozalarda (haftasiga 20 mg dan ko‘p): naproksen bilan birga qo‘llanganda metotreksatning gematologik toksikligi kuchayadi (uning buyrak klirensi kamayishi natijasida).
Pemetreksed (buyrak yetishmovchiligi yengil va o‘rta darajadagi bemorlarda (kreatinin klirensi 45 dan 80 ml/min gacha)): naproksen bilan birga qo‘llanganda pemetreksedning toksikligi kuchayadi (uning buyrak klirensi kamayishi natijasida).
Naproksenni bunday vositalar bilan birga ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Siklosporin, takrolimus: naproksen bilan birga qo‘llanganda bu dori vositalarining nefrotoksikligi kuchayadi, ayniqsa keksalarda, shuning uchun birga qo‘llash boshida buyrak funksiyasini nazorat qilish kerak.
Diuretik vositalar, AAF ingibitorlari, ARA II: naproksen bilan birga qo‘llanganda antigipertenziv ta’siri susayadi, xavf guruhidagi bemorlarda (keksalar va/yoki suvsizlangan bemorlar) OPN rivojlanishi mumkin (klubochkali filtrlatsiya kamayishi natijasida). Bu dori vositalarini birga qo‘llashda bemorni gidratatsiya qilish va davolash boshida buyrak funksiyasini nazorat qilish kerak.
Metotreksat past dozalarda (haftasiga 20 mg dan kam): naproksen bilan birga qo‘llanganda metotreksatning gematologik toksikligi kuchayadi (uning buyrak klirensi kamayishi natijasida). Bu dori vositalarini birga qo‘llashning dastlabki haftalarida har hafta qon tahlili o‘tkazish kerak. Buyrak funksiyasi hatto ozgina buzilgan bemorlar va keksalarda holatni diqqat bilan monitoring qilish zarur.
Pemetreksed (buyrak funksiyasi normal bo‘lgan bemorlarda): naproksen bilan birga qo‘llanganda pemetreksedning toksikligi kuchayadi (uning buyrak klirensi kamayishi natijasida). Bu dori vositalarini birga qo‘llashda buyrak funksiyasini monitoring qilish kerak.
Probenetsid: probenetsid bilan birga qo‘llanganda naproksenning plazmadagi konsentratsiyasi oshishi va yarim chiqarilish davri sezilarli uzayishi mumkin.
Zidovudin: naproksen bilan birga qo‘llanganda gematologik toksiklik kuchayadi. Bu dori vositalarini birga qo‘llashda zidovudin dozasini tuzatish talab qilinishi mumkin.
Deksiketoprofenni bunday vositalar bilan birga qo‘llashda mumkin bo‘lgan o‘zaro ta’sirlarni hisobga olish kerak.
Asetilsalitsil kislotasi antiagregant dozalarda (50–375 mg/kun): naproksen asetilsalitsil kislotasi bilan birga qo‘llanganda ovqat hazm qilish yo‘llarida yara va me’da-ichak qon ketishi xavfi oshadi.
Kortikosteroid vositalar (gormon o‘rnini bosuvchi gidrokortizon terapiyasidan tashqari): naproksen bu dori vositalari bilan birga qo‘llanganda ovqat hazm qilish yo‘llarida yara yoki me’da-ichak qon ketishi xavfi oshadi.
Antiagregant vositalar va selektiv serotonin qayta qabul qilish ingibitorlari (SIOQ): naproksen bu dori vositalari bilan birga qo‘llanganda me’da-ichak qon ketishi xavfi oshadi.
Fraksiyalanmagan geparin, past molekulyar geparin (profilaktik dozalarda): naproksen bu dori vositalari bilan birga qo‘llanganda qon ketishi xavfi oshadi.
Beta-blokatorlar (esmololdan tashqari): naproksen bilan birga qo‘llanganda beta-blokatorlarning antigipertenziv ta’siri susayishi mumkin (vazodilatatsion prostaglandinlar ingibitsiyasi, suv va natriy ushlanishi hisobiga).
Deferasiroks: naproksen deferasiroks bilan birga qo‘llanganda me’da-ichak qon ketishi xavfi oshadi.
Antatsidlar, xolestramin, ovqat: bu dori vositalari bilan birga qo‘llanganda naproksen so‘rilish tezligi sekinlashishi mumkin, lekin darajasi emas.
Naproksen plazma oqsillari bilan sezilarli darajada bog‘lanishi sababli, bir vaqtda gidantoinlar, antikoagulyantlar, boshqa YOKV, asetilsalitsil kislotasi yoki oqsillar bilan yuqori bog‘lanish xususiyatiga ega sulfanilamidlarni qabul qilayotgan bemorlarni ushbu dori vositalarining dozani oshirib yuborish belgilarini aniqlash va zarur bo‘lsa dozasini tuzatish uchun diqqat bilan kuzatish tavsiya etiladi.
Buzg‘unchilik testlari natijalarini noto‘g‘ri ko‘rsatishi mumkinligi sababli, buyrak usti bezlari funksiyasini baholash uchun testlar o‘tkazishdan 48 soat oldin preparat bilan davolashni vaqtincha to‘xtatish tavsiya etiladi, chunki naproksen ba’zi testlarda 17-ketogen steroidlar darajasini aniqlash natijalarini o‘zgartirishi mumkin. Xuddi shuningdek, naproksen siydikda 5-gidroksiindoluksus kislotasi darajasini aniqlash uchun ba’zi tahlil natijalariga ta’sir qilishi mumkin.