ta'sir qiluvchi modda Atorvakor: atorvastatin 1 tabletka tarkibida atorvastatin kalsiy trigidrat 10,82 mg, 21,64 mg, 43,28 mg, 86,56 mg 100% modda hisobida (atorvastatinga ekvivalent) 10 mg, 20 mg, 40 mg yoki 80 mg mavjud yordamchi moddalari Atorvakor: kalsiy karbonat, laktosa monogidrat, mikrokristallik sellyuloza, natriy kroskarmelloza, polisorbat 80, gidroksipropilsellyuloza, magniy stearat, Opadry II 85F18422 oq (polivinil spirt, polietilenglikol, talk, titan dioksid (E 171)).

Yurak-qon tomir kasalliklarining oldini olish Klinik jihatdan namoyon bo‘lmagan ishemik yurak kasalligi bo‘lgan, biroq ishemik yurak kasalligi rivojlanishining bir nechta xavf omillariga ega bo‘lgan kattalar bemorlar uchun, masalan, yosh, chekish, arterial gipertenziya, past HDL darajasi yoki oilaviy anamnezda erta ishemik yurak kasalligi mavjudligi, Atorvakor quyidagilar uchun ko‘rsatilgan: miokard infarkti rivojlanish xavfini kamaytirish insult rivojlanish xavfini kamaytirish revaskulyarizatsiya va stenokardiya muolajalarini o‘tkazish xavfini kamaytirish. II tip qandli diabeti bo‘lgan va klinik jihatdan namoyon bo‘lmagan ishemik yurak kasalligi bo‘lgan, biroq ishemik yurak kasalligi rivojlanishining bir nechta xavf omillariga ega bo‘lgan bemorlar uchun, masalan, retinopatiya, albuminuriya, chekish yoki arterial gipertenziya, Atorvakor quyidagilar uchun ko‘rsatilgan: miokard infarkti rivojlanish xavfini kamaytirish insult rivojlanish xavfini kamaytirish. Klinik jihatdan namoyon bo‘lgan ishemik yurak kasalligi bo‘lgan bemorlar uchun Atorvakor quyidagilar uchun ko‘rsatilgan: o‘limga olib kelmaydigan miokard infarkti rivojlanish xavfini kamaytirish o‘limli va o‘limga olib kelmaydigan insult rivojlanish xavfini kamaytirish revaskulyarizatsiya muolajalarini o‘tkazish xavfini kamaytirish zaxira yurak yetishmovchiligi bilan bog‘liq kasalxonaga yotqizish xavfini kamaytirish stenokardiya rivojlanish xavfini kamaytirish. giperlipidemiya Diyetaga qo‘shimcha sifatida, umumiy xolesterin, LDL xolesterin, apolipoprotein B va triglitseridlarning yuqori darajalarini kamaytirish, shuningdek, HDL xolesterin darajasini oshirish uchun birlamchi giperxolesterinemiya (geterozigot oilaviy va nooilaviy) va aralash dislipidemiya (Fredrikson tasnifi bo‘yicha IIa va IIb turlari) bo‘lgan bemorlarda. Diyetaga qo‘shimcha sifatida, Fredrikson tasnifi bo‘yicha IV turdagi, qonda triglitseridlar darajasi yuqori bo‘lgan bemorlarni davolash uchun. Fredrikson tasnifi bo‘yicha III turdagi birlamchi disbetalipoproteinemiya bo‘lgan bemorlarni davolash uchun, agar dieta yetarlicha samarali bo‘lmasa. Umumiy xolesterin va LDL xolesterin darajasini kamaytirish uchun, gomozygot oilaviy giperxolesterinemiya bo‘lgan bemorlarda boshqa gipo-lipidemik davolash usullari (masalan, LDL aferezi) bilan birga yoki bunday davolash usullari mavjud bo‘lmasa. Diyetaga qo‘shimcha sifatida, umumiy xolesterin, LDL xolesterin va apolipoprotein B darajalarini kamaytirish uchun, 10 yoshdan 17 yoshgacha bo‘lgan, menstruatsiya boshlanganidan keyin, geterozigot oilaviy giperxolesterinemiya bo‘lgan o‘g‘il bolalar va qiz bolalarda, agar mos dietoterapiyadan so‘ng quyidagi natijalar saqlanib qolsa: a) LDL xolesterin ≥ 190 mg/dl yoki b) LDL xolesterin ≥ 160 mg/dl va: oilaviy anamnezda erta yurak-qon tomir kasalliklari mavjud bo‘lsa yoki bolada yurak-qon tomir kasalliklari rivojlanishining ikki yoki undan ortiq boshqa xavf omillari mavjud bo‘lsa.

Faol jigar kasalligi, bu noma'lum etiologiyali jigar transaminazalari faolligining barqaror oshishini o‘z ichiga olishi mumkin. Ushbu dori vositasining har qanday komponentiga yuqori sezuvchanlik. Homiladorlik va emizish davri. Homilador bo‘lishi mumkin bo‘lgan, kontratseptivlardan foydalanmaydigan ayollar.

Giperlipidemiya va aralash dislipidemiya Atorvakor uchun tavsiya etilgan boshlang‘ich doza 10 mg yoki 20 mg kuniga 1 marta. Xolesterin-LPNT darajasini sezilarli darajada pasaytirish (45% dan ortiq) talab qilinadigan bemorlar uchun davolashni 40 mg kuniga 1 marta dozadan boshlash mumkin. Atorvakor preparatining dozasi 10 mg dan 80 mg gacha kuniga 1 marta. Preparatni bir martalik dozada istalgan vaqtda ovqatdan qat’i nazar qabul qilish mumkin. Atorvakor preparatining boshlang‘ich va qo‘llab-quvvatlovchi dozalari individual tarzda, davolash maqsadi va javobiga qarab tanlanadi. Davolash boshlanganidan va/yoki Atorvakor dozasini titrlashdan so‘ng lipidlar darajasini 2 haftadan 4 haftagacha bo‘lgan muddatda tahlil qilish va doza mos ravishda tuzatish kerak. Geterozigot oilaviy giperkolesterinemiya bo‘lgan bolalar (10 – 17 yosh) Atorvakor preparatining tavsiya etilgan boshlang‘ich dozasi 10 mg/kun; maksimal tavsiya etilgan doza – 20 mg/kun (bu guruh bemorlarda 20 mg dan yuqori dozalari o‘rganilmagan). Preparat dozalari davolash maqsadiga muvofiq individual tarzda tanlanadi. Dozani tuzatish 4 haftalik yoki undan ko‘p oraliqda amalga oshiriladi. Gomozigot oilaviy giperkolesterinemiya Gomozigot oilaviy giperkolesterinemiya bo‘lgan bemorlar uchun Atorvakor dozalari 10 mg dan 80 mg gacha kuniga. Atorvakor boshqa gipolipidemik davolash usullari (masalan, LPNT aferizi) bilan birga yoki gipolipidemik davolash usullari mavjud bo‘lmaganda qo‘llaniladi. Bir vaqtda gipolipidemik terapiya Atorvakorni o‘t kislotasi sekvestrantlari bilan birga ishlatish mumkin. GMG-KoA-reduktaza (statinlar) va fibratlarning kombinatsiyasini ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak (qarang: «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri va boshqa o‘zaro ta’sir turlari» va «Qo‘llash xususiyatlari» bo‘limlari). Buyrak funksiyasi buzilgan bemorlar uchun dozalash Buyrak kasalligi Atorvakor dori vositasining plazmadagi konsentratsiyasiga ham, Xolesterin-LPNT darajasining pasayishiga ham ta’sir qilmaydi, shuning uchun buyrak funksiyasi buzilgan bemorlar uchun ushbu dori vositasining dozasini tuzatish talab qilinmaydi (qarang: «Farmakokinetika» va «Qo‘llash xususiyatlari» bo‘limlari). Siklosporin, klaritromitsin, itrakonazol, letermovir yoki ayrim proteaza ingibitorlarini qabul qilayotgan bemorlar uchun dozalash. Siklosporin yoki OITS proteaza ingibitorlari (tipranavir + ritonavir), yoki Gepatit S virusi proteaza ingibitori glekaprevir + pibrentasvir, yoki siklosporin bilan birga letermovir qabul qilayotgan bemorlarda Atorvakor bilan davolashdan saqlanish kerak. OITS bo‘lgan va lopinavir + ritonavir qabul qilayotgan bemorlarga Atorvakor eng past dozada qo‘llanilishi kerak. Klaritromitsin, itrakonazol, elbasvir + grazoprevir qabul qilayotgan bemorlar va OITS bo‘lgan, sakvinavir + ritonavir, darunavir + ritonavir, fosamprenavir, fosamprenavir + ritonavir yoki letermovir kombinatsiyasini qabul qilayotgan bemorlarga Atorvakor preparatining terapevtik dozasi uchun zarur bo‘lgan eng past dozani ta’minlash uchun tegishli klinik tekshiruvlar o‘tkazilishi kerak. OITS proteaza ingibitori nelfinavirni qabul qilayotgan bemorlar uchun Atorvakor bilan davolash 40 mg dozagacha cheklanishi kerak. Atorvastatin boshqa proteaza ingibitorlari bilan birga buyurilganda, Atorvakor dori vositasining eng past dozasi ta’minlanishi uchun tegishli klinik tekshiruvlar o‘tkazilishi tavsiya etiladi (qarang: «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri va boshqa o‘zaro ta’sir turlari» va «Qo‘llash xususiyatlari» bo‘limlari). Bolalar. Geterozigot oilaviy giperkolesterinemiya Atorvastatinni 10 dan 17 yoshgacha bo‘lgan bolalarda geterozigot oilaviy giperkolesterinemiya uchun umumiy xolesterin, LPNT darajasi va apolipoprotein B darajasini pasaytirish uchun dietaga qo‘shimcha sifatida qo‘llash xavfsizligi va samaradorligi aniqlangan, agar yetarli dietoterapiya urinishidan so‘ng quyidagilar qayd etilgan bo‘lsa: LPNT xolesterin ≥ 190 mg/dl (4,91 mmol/l) yoki LPNT xolesterin ≥ 160 mg/dl (4,14 mmol/l) va - oilaviy anamnezda oilaviy giperkolesterinemiya yoki birinchi yoki ikkinchi darajali qarindoshlarda erta yurak-qon tomir kasalliklari mavjud bo‘lsa yoki - yurak-qon tomir kasalliklarining ikki yoki undan ortiq boshqa xavf omillari mavjud bo‘lsa. Atorvastatinni qo‘llash ko‘rsatmalari quyidagi tadqiqotlar asosida tasdiqlangan: 6 oy davom etgan, 10 dan 17 yoshgacha bo‘lgan, hayz ko‘rishni boshlagan 187 nafar o‘g‘il-qiz ishtirok etgan platsebo-nazoratli klinik tadqiqot. Har kuni 10 mg yoki 20 mg atorvastatin qabul qilgan bemorlar platsebo qabul qilgan bemorlar bilan solishtirganda, nojo‘ya reaksiyalar profili umuman o‘xshash edi. Ushbu tor doiradagi nazoratli tadqiqotda dori vositasining o‘g‘il bolalarda o‘sish yoki jinsiy yetilishiga yoki qizlarda hayz siklining davomiyligiga sezilarli ta’siri aniqlanmadi. 3 yil davom etgan, 10 dan 15 yoshgacha bo‘lgan, geterozigot oilaviy giperkolesterinemiya bo‘lgan 163 nafar bolada ochiq, nazoratsiz tadqiqot, bunda LPNT xolesterin darajasi <130 mg/dl (3,36 mmol/l) bo‘lishi uchun doza tanlangan. Atorvastatinni LPNT xolesterinini pasaytirishda qo‘llash xavfsizligi va samaradorligi, odatda, kattalarda kuzatilgan ko‘rsatkichlarga mos keladi, nazoratsiz tadqiqot rejasining cheklovlariga qaramay. Hayz ko‘rishni boshlagan qizlarga, agar ular uchun mos bo‘lsa, kontratseptsiya bo‘yicha maslahat berish zarur. Bolalikda boshlangan atorvastatin terapiyasining uzoq muddatli samaradorligi, ya’ni kattalik davrida kasallik va o‘limni kamaytirish bo‘yicha aniqlanmagan. 10 yoshgacha bo‘lgan bolalarda geterozigot oilaviy giperkolesterinemiya uchun atorvastatin terapiyasining xavfsizligi va samaradorligi aniqlanmagan. Gomozigot oilaviy giperkolesterinemiya Preparatning 80 mg/kun gacha bo‘lgan dozalarining 1 yil davomida klinik samaradorligi gomozigot oilaviy giperkolesterinemiya bo‘lgan bemorlarda, jumladan 8 nafar bolada o‘tkazilgan nazoratsiz tadqiqotda baholangan.

Atorvakor sintetik gipolipidemik dori vositasidir. Atorvastatin 3-gidroksi-3-metilglutaril-koferment A (GMG-KoA) - reduktaza ingibitoridir. Ushbu ferment GMG-KoAni mevalonatga aylantirishni katalizlaydi - xolesterin biosintezining erta bosqichi bo‘lib, uning hosil bo‘lish tezligini cheklaydi. Atorvakor selektiv raqobatbardosh GMG-KoA-reduktaza ingibitoridir - bu ferment 3-gidroksi-3-metilglutaril-koferment A ni mevalonatga aylantirish tezligiga bog‘liq, bu esa sterollar, jumladan xolesterin uchun oldingi modda hisoblanadi. Xolesterin va triglitseridlar qon oqimida lipoproteinlar bilan kompleksda aylanadi. Ushbu komplekslar ultratsentrifugirovka yordamida YUPL (yuqori zichlikdagi lipoproteinlar), O‘ZPL (o‘rta zichlikdagi lipoproteinlar), PZPL (past zichlikdagi lipoproteinlar) va JUZPL (juda past zichlikdagi lipoproteinlar) fraksiyalariga ajratiladi. Triglitseridlar (TG) va xolesterin jigar hujayralarida JUZPL tarkibiga kiradi va periferik to‘qimalarga tashish uchun qon plazmasiga chiqariladi. PZPL JUZPLdan hosil bo‘ladi va yuqori affinitetli PZPL retseptorlari bilan o‘zaro ta’sir orqali katabolizlanadi. Klinik va patologoanatomik tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, Hayvonlarda eksperimental modellarida atorvastatin jigar GMG-KoA-reduktazasini va xolesterin sintezini ingibitsiya qilish, shuningdek, jigar hujayra yuzasida PZPL retseptorlarining sonini oshirish orqali plazmadagi xolesterin va lipoproteinlar darajasini pasaytiradi, bu esa PZPL ni ko‘proq so‘rilishi va katabolizmini kuchaytiradi. Atorvastatin shuningdek, PZPL ishlab chiqarilishini va ushbu zarrachalar sonini kamaytiradi. Atorvastatin gomoziqot oilaviy giperkolesterinemiyasi bo‘lgan, ya’ni boshqa gipolipidemik dori vositalariga kamdan-kam javob beradigan ayrim bemorlarda PZPL xolesterin darajasini pasaytiradi. Ko‘plab klinik tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, umumiy xolesterin, PZPL xolesterin va apo B (PZPL xolesterin uchun membrana kompleksi) darajasining oshishi ateroskleroz rivojlanishini qo‘zg‘atadi. Xuddi shuningdek, YUPL xolesterin (va uning tashuvchi kompleksi - apo A) darajasining pasayishi ateroskleroz rivojlanishi bilan bog‘liq. Epidemiologik tadqiqotlar shuni aniqladiki, yurak-qon tomir kasalliklari va o‘lim umumiy xolesterin va PZPL xolesterin darajasiga to‘g‘ri proporsional, YUPL xolesterin darajasiga esa teskari proporsional o‘zgaradi. Atorvakor umumiy xolesterin, PZPL xolesterin va apo B darajasini gomoziqot va geteroziqot oilaviy giperkolesterinemiya, oilaviy bo‘lmagan giperkolesterinemiya va aralash dislipidemiya bo‘lgan bemorlarda pasaytiradi. Atorvastatin shuningdek, JUZPL xolesterin va TG darajasini pasaytiradi, shuningdek, YUPL xolesterin va apolipoprotein A-1 darajasining beqaror oshishiga olib keladi. Atorvakor umumiy xolesterin, PZPL xolesterin, JUZPL xolesterin, apo B, triglitseridlar va YUPLdan tashqari xolesterin darajasini pasaytiradi, shuningdek, YUPL xolesterin darajasini izolyatsiyalangan gipertigliseridemiya bo‘lgan bemorlarda oshiradi. Atorvastatin disbetalipoproteinemiya bo‘lgan bemorlarda O‘ZPL xolesterinini pasaytiradi. PZPL kabi, xolesterin va triglitseridlar bilan boyitilgan lipoproteinlar, jumladan JUZPL, O‘ZPL va boshqalar ham ateroskleroz rivojlanishiga yordam berishi mumkin. Plazmadagi triglitseridlar darajasining oshishi ko‘pincha YUPL xolesterin darajasining pastligi va kichik PZPL zarrachalari triadasi, shuningdek, yurak ishemik kasalligi rivojlanishining nolipid metabolik xavf omillari bilan birga uchraydi. Plazmadagi umumiy triglitseridlar darajasi mustaqil yurak ishemik kasalligi xavf omili ekanligi izchil isbotlanmagan. Bundan tashqari, YUPL darajasining oshishi yoki triglitseridlar darajasining pasayishi koronar va yurak-qon tomir kasalliklari va o‘lim xavfiga mustaqil ta’siri aniqlanmagan. Atorvakor, shuningdek, uning ayrim metabolitlari, insonda farmakologik faol hisoblanadi. Atorvastatinning asosiy ta’sir joyi jigar bo‘lib, u xolesterin sintezi va PZPL klirensida asosiy rol o‘ynaydi. Atorvakor preparati dozasining, Atorvakor preparatining tizimli konsentratsiyasidan farqli o‘laroq, PZPL xolesterin darajasining pasayishi bilan bog‘liqligi yaxshiroq. Atorvakor dozasini individual tanlash terapevtik javobga qarab amalga oshirilishi kerak (qarang bo‘lim «Qo‘llash usuli va dozalari»).

Homiladorlik yoki emizish davrida qo‘llanilishi. Homiladorlik Atorvakor homilador ayollarga qo‘llash mumkin emas, chunki homilador ayollarda uning qo‘llanilishining xavfsizligi aniqlanmagan va homiladorlik davrida lipidlarni kamaytiruvchi preparatlarni qabul qilishning aniq foydasi yo‘q. GMG-KoA-reduktaza ingibitorlari xolesterin sintezini va ehtimol xolesterindan hosil bo‘ladigan boshqa biologik faol moddalar sintezini kamaytirgani sababli, Atorvakor homilaga zararli ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Atorvakor dori vositasini qabul qilish homiladorlik aniqlangandan so‘ng to‘xtatilishi kerak (qarang bo‘lim «Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar»). Ko‘rsatilgan populyatsiya uchun muhim tug‘ma nuqsonlar va homilani yo‘qotishning taxminiy fon xavfi noma’lum. AQSh umumiy populyatsiyasida klinik jihatdan tasdiqlangan homiladorliklarda muhim tug‘ma nuqsonlar va homilani yo‘qotishning taxminiy fon xavfi mos ravishda 2-4% va 15-20% ni tashkil etadi. Kontratseptsiya Atorvakor dori vositasi homilador ayol tomonidan qo‘llanganda homilaga zarar yetkazishi mumkin. Reproduktiv yoshdagi ayollar ushbu dori vositasini qo‘llashda samarali kontratseptsiya zarurligi haqida ogohlantirilishi kerak. Klinik ma’lumotlar Atorvastatin kalsiyni qo‘llash bo‘yicha cheklangan nashr etilgan kuzatuv tadqiqotlari, metaanalizlar va klinik holatlar ma’lumotlari jiddiy tug‘ma nuqsonlar yoki homilani yo‘qotish xavfining oshishini ko‘rsatmagan. Boshqa GMG-KoA-reduktaza ingibitorlariga bachadon ichida ta’sir qilgandan so‘ng tug‘ma anomaliyalar haqida kamdan-kam xabarlar bo‘lgan. Simvastatin yoki lovastatin bilan davolangan ayollarda taxminan 100 ta homiladorlik holatini prospektiv kuzatish natijasida homila tug‘ma anomaliyalari, homilani yo‘qotish va bachadon ichidagi o‘lim/ o‘lik tug‘ilish holatlari umumiy populyatsiyadagi kutilgan chastotadan oshmagan. Holatlar soni homila tug‘ma rivojlanish nuqsonlari chastotasining fon chastotasiga nisbatan ≥ 3-4 barobar oshishini istisno qilish uchun yetarli. Prospektiv kuzatilgan homilador ayollarning 89% da davolash homiladorlikdan oldin boshlangan va homiladorlik aniqlangandan so‘ng I trimestrda to‘xtatilgan. Emizish davri Atorvakor emizish davrida qo‘llash mumkin emas. Preparatning emizikli bolaga yoki laktatsiyaga ta’siri haqida ma’lumot yo‘q. Atorvastatin ona sutiga o‘tadimi, noma’lum, biroq ushbu sinfga mansub boshqa dori vositasi ona sutiga o‘tishi aniqlangan; atorvastatin kalamush suti tarkibida aniqlangan. Statinlar emizikli bolalarda jiddiy nojo‘ya reaksiyalar chaqirishi mumkinligi sababli, Atorvakor bilan davolanishi zarur bo‘lgan ayollar emizmasliklari kerak (qarang bo‘lim «Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar»). Avtotransport yoki boshqa mexanizmlarni boshqarishda reaksiya tezligiga ta’sir qilish qobiliyati. Dori vositasi avtotransport boshqarish yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlashda reaksiya tezligiga juda oz ta’sir ko‘rsatadi.