Amoksitsillin va klavulan kislotasi kombinatsiyasi amoksitsillin va klavulan kislotasi kombinatsiyasiga sezgir mikroorganizmlar keltirib chiqargan bakterial infeksiyalarni davolash uchun ko'rsatilgan:

Yuqori nafas yo'llari infeksiyalari (shu jumladan LOR a'zolari infeksiyalari), masalan, qaytalanuvchi tonzillit, sinusit, o'rta otit, odatda Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae#, Moraxella catarrhalis# va Streptococcus pyogenes tomonidan chaqiriladi.

Pastki nafas yo'llari infeksiyalari, masalan, surunkali bronxitning zo‘rayishi, bo‘lakli pnevmoniya va bronxopnevmoniya, odatda Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae# va Moraxella catarrhalis# tomonidan chaqiriladi.

Siydik-jinsiy yo‘llar infeksiyalari, masalan, tsistit, uretrit, pielonefrit, ayollarning jinsiy a'zolari infeksiyalari, odatda Enterobacteriaceae# oilasi turlari (asosan Escherichia coli#), Staphylococcus saprophyticus va Enterococcus turkumiga mansub turlar, shuningdek, Neisseria gonorrhoeae# tomonidan chaqiriladigan gonoreya.

Teri va yumshoq to‘qimalar infeksiyalari, odatda Staphylococcus aureus#, Streptococcus pyogenes va Bacteroides# turkumiga mansub turlar tomonidan chaqiriladi.

Suyak va bo‘g‘imlar infeksiyalari, masalan, osteomiyelit, odatda Staphylococcus aureus# tomonidan chaqiriladi; bu holda uzoqroq davolash talab qilinishi mumkin;

Odontogen infeksiyalar, masalan, periodontit, odontogen yuqori jag‘ sinusiti, tarqalayotgan selülit bilan og‘ir dental abstsesslar;

Boshqa aralash infeksiyalar (masalan, septik abort, tug‘ruqdan keyingi sepsis, intraabdominal sepsis) bosqichma-bosqich terapiya doirasida;

Ko‘rsatilgan mikroorganizmlar turkumining ayrim vakillari beta-laktamaza ishlab chiqaradi, bu ularni amoksitsillin monoterapiyasiga sezgir emas qiladi.

Amoksitsillinga sezgir mikroorganizmlar keltirib chiqargan infeksiyalarni Amoksitsillin+Klavulan kislotasi preparati bilan davolash mumkin, chunki amoksitsillin uning faol moddalardan biridir. Amoksitsillin+Klavulan kislotasi preparati, shuningdek, amoksitsillinga sezgir mikroorganizmlar va beta-laktamaza ishlab chiqaruvchi hamda amoksitsillin va klavulan kislotasi kombinatsiyasiga sezgir mikroorganizmlar keltirib chiqargan aralash infeksiyalarni davolash uchun ham ko‘rsatilgan.

Bakteriyalarning amoksitsillin va klavulan kislotasi kombinatsiyasiga sezgirligi mintaqaga va vaqt o‘tishi bilan farq qiladi. Imkon qadar, mintaqaviy sezgirlik ma'lumotlari inobatga olinishi kerak. Zarur hollarda mikrobiologik namunalardan foydalanish va bakteriologik sezgirlik tahlilini o‘tkazish lozim. 

 

Amoksitsillin, klavulan kislotasi, penisillinlar yoki preparatning boshqa komponentlariga yuqori sezuvchanlik; boshqa beta-laktam antibiotiklarga (masalan, tsefalosporinlar, karbapenemlar, monobaktamlar) darhol yuzaga keladigan og'ir gipersensitivlik reaksiyalari (masalan, anafilaksiya); amoksitsillin va klavulan kislotasi kombinatsiyasini qo'llashda sariqlik yoki jigar funksiyasining buzilishi epizodlari anamnezda; 12 yoshgacha bo'lgan bolalar yoki tana vazni 40 kg dan kam bo'lganlar; buyrak funksiyasining buzilishi (kreatinin klirensi 30 ml/min dan kam) (875 mg/125 mg dozalash uchun).

Ehtiyotkorlik bilan: Jigar funksiyasi buzilgan bemorlarda. 

 

Og'iz orqali.

Dozalash rejimi bemorning yoshi, tana vazni, buyrak funksiyasi, shuningdek infeksiya og'irligiga qarab individual tarzda belgilanadi.

Amoksitsillin + Klavulan kislotasi preparatini optimal so'rilishini va ovqat hazm qilish tizimi tomonidan mumkin bo'lgan nojo'ya ta'sirlarni kamaytirish uchun ovqat boshida qabul qilish tavsiya etiladi.

Minimal antibakterial terapiya kursi 5 kunni tashkil etadi. Davolash kursining davomiyligini davolovchi shifokor belgilaydi. Davolash takroriy tibbiy ko'rikdan o'tmasdan 14 kundan ortiq davom etmasligi kerak.

Kattalar va 12 yoshdan katta bolalar yoki tana vazni 40 kg va undan ortiq bo'lganlar:

Yengil va o'rtacha og'irlikdagi infeksiyalarni davolash uchun - har 8 soatda (kuniga 3 marta) 250 mg+125 mg 1 tabletka.

Og'ir infeksiyalar va nafas olish organlari infeksiyalarini davolash uchun - har 8 soatda (kuniga 3 marta) 500 mg+125 mg 1 tabletka yoki har 12 soatda (kuniga 2 marta) 875 mg+125 mg 1 tabletka.

Amoksitsillin va klavulan kislotasi kombinatsiyasining 250 mg+125 mg va 500 mg+125 mg tabletkalari bir xil miqdorda klavulan kislotasi - 125 mg ni o'z ichiga olganligi sababli, 250 mg+125 mg dan 2 ta tabletka 500 mg+125 mg dan 1 ta tabletkaga ekvivalent emas.

Jigar funksiyasi buzilgan bemorlar

Amoksitsillin + Klavulan kislotasi preparatini ehtiyotkorlik bilan qabul qilish kerak. Jigar funksiyasini muntazam nazorat qilish zarur.

Keksalar uchun dozalash rejimini tuzatish talab etilmaydi. Buyrak funksiyasi buzilgan keksalarda doza buyrak funksiyasi buzilgan kattalar uchun bo'lgani kabi tuzatilishi kerak. 

 

Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) ma’lumotlariga ko‘ra, nojo‘ya ta’sirlar rivojlanish tez-tezligiga ko‘ra quyidagicha tasniflanadi: juda tez-tez (≥1/10), tez-tez (≥1/100, <1/10), kam (≥1/1000, <1/100), noyob (≥1/10000, <1/1000) va juda noyob (<1/10000), tez-tezligi noma’lum (mavjud ma’lumotlar asosida hodisalar tez-tezligini aniqlash mumkin emas).

Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: juda tez-tez: diareya; tez-tez: ko‘ngil aynishi, qusish. Ko‘ngil aynishi ko‘pincha yuqori dozalarda og‘iz orqali qabul qilinganda kuzatiladi. Agar OVHT tomonidan buzilishlar tasdiqlansa, ular preparatni ovqat boshida qabul qilish orqali bartaraf etilishi mumkin, kam: ovqat hazm qilishning buzilishi, juda noyob: antibiotik bilan bog‘liq kolit (shu jumladan gemorragik kolit va soxta membranoz kolit), qora "sochli" til, gastrit, stomatit.

Jigar va o‘t yo‘llari tomonidan: kam: alaninaminotransferaza (ALT) va/yoki aspartataminotransferaza (AST) faolligining oshishi. Ushbu reaksiyalar beta-laktam antibiotiklar bilan davolanayotgan bemorlarda kuzatiladi, biroq ularning klinik ahamiyati noma’lum. Juda noyob: gepatit va xolestatik sariqlik. Ushbu reaksiyalar penisillin qatori antibiotiklari va sefalosporinlar bilan davolanayotgan bemorlarda kuzatiladi. Qalqon fosfataza faolligining oshishi, qon plazmasida bilirubin faolligining oshishi.

Jigar tomonidan nojo‘ya reaksiyalar asosan erkaklar va keksalar orasida kuzatilgan va uzoq muddatli davolash bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Ushbu nojo‘ya reaksiyalar bolalarda juda kam kuzatiladi. Sanab o‘tilgan belgilar va simptomlar odatda davolash jarayonida yoki darhol undan keyin paydo bo‘ladi, biroq ayrim hollarda davolash tugaganidan bir necha hafta o‘tib ham namoyon bo‘lmasligi mumkin. Nojo‘ya reaksiyalar, odatda, qaytar bo‘ladi. Jigar tomonidan nojo‘ya reaksiyalar og‘ir bo‘lishi mumkin, juda kam hollarda o‘lim bilan yakunlangan holatlar haqida xabar berilgan. Deyarli barcha hollarda bu og‘ir hamroh kasalliklari bo‘lgan yoki bir vaqtda potentsial gepatotoksik preparatlar qabul qilgan shaxslarda kuzatilgan.

Immun tizimi tomonidan: juda noyob: angionevrotik shish, anafilaktik reaksiyalar, allergik vaskulit, serum kasalligiga o‘xshash sindrom.

Qon va limfa tizimi tomonidan: noyob: qaytar leykopeniya (shu jumladan neyropeniya), trombotsitopeniya; juda noyob: qaytar agranulotsitoz, anemiya (shu jumladan qaytar gemolitik anemiya), qaytar protrombin vaqti oshishi, qaytar qon ketish vaqti oshishi (qarang "Maxsus ko‘rsatmalar" bo‘limi), eozinofiliya, trombotsitoz.

Nerv tizimi tomonidan: kam: bosh aylanishi, bosh og‘rig‘i, juda noyob: tutqanoq (buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda, shuningdek, yuqori dozalarda preparat qabul qilinganda namoyon bo‘lishi mumkin), qaytar giperkativlik, aseptik meningit, xavotir, uyqusizlik, xulq-atvor o‘zgarishi, qo‘zg‘alish.

Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan: kam: teri toshmasi, teri qichishishi, eshakemi; noyob: ko‘p shaklli ekssudativ eritema, juda noyob: bulozli eksfoliativ dermatit, Stivens-Djonson sindromi, o‘tkir generalizatsiyalashgan ekzantematoz pustu-lez, toksik epidermal nekroliz, eozinofiliya va tizimli simptomatika bilan dori toshmasi (DRESS-sindrom).

Buyrak va siydik chiqarish yo‘llari tomonidan: juda noyob: interstitsial nefrid, kristalluriya (qarang "Dozalashdan oshirib yuborish" bo‘limi), gematuriya.

Infeksion va parazitar kasalliklar: tez-tez: teri va shilliq qavatlarning kandidozi. 

 Farmakokinetika

So‘rilish

Preparatning har ikki faol moddalari, amoksitsillin va klavulan kislotasi, og‘iz orqali qabul qilinganda tez va yaxshi so‘riladi. Faol moddalarning so‘rilishi preparatni ovqatlanish boshida qabul qilganda optimal bo‘ladi.

Quyida sog‘lom ko‘ngillilarga och qoringa quyidagilarni qabul qilganda olingan amoksitsillin va klavulan kislotasining farmakokinetik parametrlarining ma’lumotlari keltirilgan: amoksitsillin+[klavulan kislotasi] 250 mg + 125 mg (375 mg) 1 tabletka; amoksitsillin+[klavulan kislotasi] 250 mg + 125 mg (375 mg) 2 tabletka; amoksitsillin+[klavulan kislotasi] 500 mg + 125 mg (625 mg) 1 tabletka; amoksitsillin+[klavulan kislotasi] 875 mg + 125 mg (1000 mg) 2 tabletka; 500 mg amoksitsillin; 125 mg klavulan kislotasi.

Taqqoslanishi

Amoksitsillin va klavulan kislotasining kombinatsiyasi tomir ichiga yuborilganda bo‘lgani kabi, amoksitsillin va klavulan kislotaning terapevtik konsentratsiyalari turli to‘qimalar va interstitsial suyuqlikda (o‘t pufagi, qorin bo‘shlig‘i to‘qimalari, teri, yog‘ va mushak to‘qimalari, sinovial va peritoneal suyuqliklar, o‘t, yiringli ajralma) aniqlanadi.

Amoksitsillin va klavulan kislotasi qon plazmasi oqsillari bilan yuqori darajada bog‘lanmaydi. O‘tkazilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, klavulan kislotaning umumiy miqdorining taxminan 25% va amoksitsillinning 18% qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanadi.

Hayvonlarda o‘tkazilgan tadqiqotlarda preparat komponentlarining biron bir organlarda to‘planishi aniqlanmagan.

Amoksitsillin, ko‘pchilik penisillinlar kabi, ona sutiga o‘tadi. Ona sutida klavulan kislotaning iz miqdorlari ham aniqlanishi mumkin. Amoksitsillin va klavulan kislotasining ona sutiga ajralishi bilan bog‘liq bo‘lgan sensibilizatsiya, mumkin bo‘lgan diareya yoki og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavatining kandidozi xavfidan tashqari, ona suti bilan oziqlanayotgan chaqaloqlarga boshqa salbiy ta’sirlar noma’lum.

Hayvonlarda reproduktiv funksiyani o‘rganish bo‘yicha tadqiqotlar amoksitsillin va klavulan kislotasi platsentar to‘siqdan o‘tishini ko‘rsatdi. Biroq, fertilitet buzilishi yoki homilaga zarar yetkazish belgilari aniqlanmagan.

Metabolizm

Amoksitsillinning boshlang‘ich dozasining 10-25% buyraklar orqali nofaol metabolit (penitsilloeva kislotasi) ko‘rinishida chiqariladi. Klavulan kislotasi intensiv metabolizmga uchraydi va 2,5-digidro-4-(2-gidroksietil)-5-okso-1N-pirol-3-karbon kislotasi va 1-amino-4-gidroksi-butan-2-onaga aylanadi va buyraklar, me’da-ichak trakti orqali, shuningdek, nafas chiqarilayotgan havoda karbonat angidrid ko‘rinishida chiqariladi.

Chiqarilishi

Boshqa penisillinlar kabi, amoksitsillin asosan buyraklar orqali chiqariladi, klavulan kislotasi esa buyrak va buyrakdan tashqari mexanizmlar orqali chiqariladi. Amoksitsillinning taxminan 60-70% va klavulan kislotaning 40-65% ga yaqini preparat qabul qilinganidan keyingi dastlabki 6 soat ichida buyraklar orqali o‘zgarmagan holda chiqariladi. Probenetsidni bir vaqtda yuborish amoksitsillinning chiqarilishini sekinlashtiradi, biroq klavulan kislotasiga ta’sir qilmaydi.

Ta’sir mexanizmi

Amoksitsillin – keng ta’sir doirasiga ega yarim sintetik antibiotik bo‘lib, ko‘plab gram-musbat va gram-manfiy mikroorganizmlarga nisbatan faollikka ega. Shu bilan birga, amoksitsillin beta-laktamazalar ta’sirida parchalanadi va shuning uchun amoksitsillinning ta’sir doirasi ushbu fermentlarni ishlab chiqaradigan mikroorganizmlarga taalluqli emas.

Klavulan kislotasi – beta-laktamazalar inhibitörü bo‘lib, penisillinlarga strukturaviy jihatdan o‘xshash, odatda penisillin va sefalosporinlarga chidamli mikroorganizmlarda uchraydigan keng doiradagi beta-laktamazalarni inaktivatsiya qilish qobiliyatiga ega. Klavulan kislotasi bakteriyalarning chidamliligini ko‘pincha belgilovchi plazmid beta-laktamazalarga nisbatan yetarli samaradorlikka ega. Amoksitsillin va klavulan kislotasi kombinatsiyasiga chidamlilikning ikki asosiy mexanizmi mavjud:

1. Klavulan kislotasi bilan inhibe qilinmaydigan bakterial beta-laktamazalar tomonidan inaktivatsiya, jumladan, Ambler tasnifiga ko‘ra B, C va D sinflariga mansub turli aminokislota ketma-ketliklari.

2. Penitsillin bilan bog‘lovchi oqsillarda o‘zgarishlar, bu antibakterial vositaning nishonga nisbatan afinitetini kamaytiradi. Tashqi membrananing o‘tkazuvchanligi pasayishi va efflyuks nasosi mexanizmlari, ayniqsa gram-manfiy mikroorganizmlar orasida, chidamlilik rivojlanishiga sabab bo‘lishi yoki yordam berishi mumkin.

Preparat tarkibidagi klavulan kislotasi amoksitsillinni beta-laktamazalar fermentlari tomonidan parchalanishdan himoya qiladi, bu esa amoksitsillinning antibakterial spektrini kengaytirishga imkon beradi.

Farmakodinamik ta’sirlar

Quyida amoksitsillin va klavulan kislotasi kombinatsiyasiga in vitro sezuvchanligiga ko‘ra mikroorganizmlarning tasnifi keltirilgan.

Amoksitsillin va klavulan kislotasi kombinatsiyasiga odatda sezgir bakteriyalar

Gram-musbat aeroblilar: Bacillus anthracis; Enterococcus faecalis; Listeria monocytogenes; Nocardia asteroids; Streptococcus pyogenes1,2; Streptococcus agalactiae1,2; Streptococcus spp. (boshqa beta-gemolitik streptokokklar)1,2; Staphylococcus aureus (metitsillinga sezgir)1; Staphylococcus saprophyticus (metitsillinga sezgir); Koagulanegativ stafilokokklar (metitsillinga sezgir)

Gram-musbat anaeroblilar: Clostridium spp.; Peptococcus niger; Peptostreptococcus magnus; Peptostreptococcus micros; Peptostreptococcus spp.

Gram-manfiy aeroblilar: Bordetella pertussis; Haemophilus influenzae1; Helicobacter pylori; Moraxella catarrhalis1; Neisseria gonorrhoeae; Pasteurella multocida; Vibrio cholerae

Gram-manfiy anaeroblilar: Bacteroides fragilis; Bacteroides spp.; Capnocytophaga spp.; Eikenella corrodens; Fusobacterium nucleatum; Fusobacterium spp.; Porphyromonas spp.; Prevotella spp.

Boshqalar: Borrelia burgdorferi; Leptospira icterohaemorrhagiae; Treponema pallidum

Amoksitsillin va klavulan kislotasi kombinatsiyasiga nisbatan orttirilgan chidamlilik ehtimoli yuqori bo‘lgan bakteriyalar

Gram-manfiy aeroblilar: Escherichia coli1; Klebsiella oxytoca; Klebsiella pneumoniae1; Klebsiella spp.; Proteus mirabilis; Proteus vulgaris; Proteus spp.; Salmonella spp.; Shigella spp.

Gram-musbat aeroblilar: Corynebacterium spp.; Enterococcus faecium; Streptococcus pneumoniae1,2; Viridans guruhi streptokokklari

Amoksitsillin va klavulan kislotasi kombinatsiyasiga tabiiy chidamlilikka ega bakteriyalar

Gram-manfiy aeroblilar: Acinetobacter spp.; Citrobacter freundii; Enterobacter spp.; Hafnia alvei; Legionella pneumophila; Morganella morganii; Providencia spp.; Pseudomonas spp.; Serratia spp.; Stenotrophomonas maltophilia; Yersinia enterocolitica

Boshqalar: Chlamydia pneumonia; Chlamydia psittaci; Chlamydia spp.; Coxiella burnetii; Mycoplasma spp.

1 - ushbu bakteriyalarga nisbatan amoksitsillin va klavulan kislotasi kombinatsiyasining klinik samaradorligi klinik tadqiqotlarda namoyon etilgan.

2 - ushbu turdagi bakteriyalar shtammlari beta-laktamazalar ishlab chiqarmaydi. Amoksitsillin bilan monoterapiyada sezuvchanlik amoksitsillin va klavulan kislotasi kombinatsiyasiga ham xuddi shunday sezuvchanlikni taxmin qilish imkonini beradi. 

 

Amoksitsillin+[klavulan kislotasi] va probenetsid kombinatsiyasini bir vaqtda qo‘llash tavsiya etilmaydi. Probenetsid amoksitsillinning buyrak naychalaridan sekretsiyasini kamaytiradi, shuning uchun amoksitsillin+[klavulan kislotasi] va probenetsidni bir vaqtda qo‘llash amoksitsillinning qon zardobidagi konsentratsiyasi va davomiyligini oshishiga olib kelishi mumkin, biroq klavulan kislotasiga ta’sir qilmaydi.

Allopurinol va amoksitsillinni bir vaqtda qo‘llash teri allergik reaksiyalari xavfini oshirishi mumkin. Hozirgi vaqtda adabiyotda amoksitsillin va klavulan kislotasi kombinatsiyasini allopurinol bilan bir vaqtda qo‘llash bo‘yicha ma’lumotlar yo‘q. Penisillinlar metotreksatning buyrak naychalaridan sekretsiyasini ingibitsiyalash orqali uning organizmdan chiqarilishini sekinlashtirishi mumkin, shuning uchun amoksitsillin+[klavulan kislotasi] va metotreksatni bir vaqtda qo‘llash metotreksat toksikligini oshirishi mumkin.

Boshqa antibakterial preparatlar kabi, amoksitsillin+[klavulan kislotasi] kombinatsiyasi ichak mikroflorasiga ta’sir ko‘rsatishi, natijada oshqozon-ichak traktidan estrogenlarning so‘rilishini kamaytirishi va kombinatsiyalangan peroral kontratseptivlarning samaradorligini pasaytirishi mumkin. Adabiyotda atsenokumarol yoki varfarin va amoksitsillinni birga qo‘llagan bemorlarda xalqaro normallashtirilgan nisbat (XNN) oshishi bilan bog‘liq kamdan-kam hollari tasvirlangan. Agar peroral antikoagulyantlar va amoksitsillin+[klavulan kislotasi]ni bir vaqtda qo‘llash zarur bo‘lsa, amoksitsillin+[klavulan kislotasi]ni boshlashda va bekor qilishda protrombin vaqti yoki XNNni diqqat bilan nazorat qilish kerak. Peroral antikoagulyantlar dozasini tuzatish talab qilinishi mumkin. Mikofenolat mofetil qabul qilayotgan bemorlarda amoksitsillin va klavulan kislotasi kombinatsiyasini peroral qabul qilish boshlanganidan so‘ng faol metabolit – mikofenol kislotasi konsentratsiyasi navbatdagi dozani qabul qilishdan oldin taxminan 50% ga kamayishi kuzatilgan. Ushbu konsentratsiya o‘zgarishlari mikofenol kislotasi ekspozitsiyasining umumiy o‘zgarishlarini aniq aks ettirmasligi mumkin. 

 

Sintomlar

Me'da-ichak trakti tomonidan simptomlar va suv-elektrolit muvozanatining buzilishi kuzatilishi mumkin. Amoksitsillin kristalluriyasi kuzatilgan, ba'zi hollarda bu buyrak yetishmovchiligining rivojlanishiga olib kelgan. Buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda, shuningdek, preparatning yuqori dozalari qabul qilinayotganlarda tutqanoqlar kuzatilishi mumkin.

Davolash

Me'da-ichak trakti tomonidan simptomlar paydo bo'lsa, simptomatik terapiya qo'llaniladi, suv-elektrolit muvozanatini normallashtirishga alohida e'tibor beriladi. Amoksitsillin va klavulan kislotasi gemodializ yo'li bilan qon oqimidan chiqarilishi mumkin. Toksikologik markazda 51 nafar bolada o'tkazilgan prospektiv tadqiqot natijalari shuni ko'rsatdiki, amoksitsillinning 250 mg/kg dan kam dozadagi dozani oshirib yuborilishi muhim klinik simptomlarga olib kelmaydi va me'dani yuvishni talab qilmaydi.