Farmakologik xususiyatlari
L-ornitin — aminokislota, jigarda toksik parchalanish mahsulotlarini, birinchi navbatda ammiakni, toksik bo'lmagan suvda eriydigan mochevinaga — oqsil almashinuvi asosiy yakuniy mahsulotiga aylanishiga yordam beradi, u esa o'z navbatida buyraklar orqali chiqariladi. Shuningdek, u poliaminlar ishlab chiqarilishini oshiradi — RNK, DNK va oqsil biosintezini tartibga soluvchi komponentlar, bu esa umuman olganda jigar oqsili sinteziga rag'batlantiruvchi ta'sir ko'rsatadi. Ornitin glutamat, α-ketoglutarat va prolin biosintezida ishtirok etadi, ular ham oqsil biosintezida va natijada jigar hujayralarini saqlash va yangilashda muhim rol o'ynaydi. Ornitin dezintoksikatsion, giponitroemik, gepatoprotektiv, gipoammoniemik ta'sir ko'rsatadi.
Silimarin — flavanoid birikmalar kompleksi bo'lgan, oqqarg'a o'simligidan olinadigan vosita. Regeneratsiyalovchi, dezintoksikatsion, gepatoprotektiv, antioksidant va yallig'lanishga qarshi ta'sirga ega. Silimarin hujayra membranalarini shikastlanishdan himoya qiladi va yangi hujayralar hosil bo'lishiga yordam beradi. Silimarin jigar faoliyatiga ijobiy ta'sir ko'rsatadi, uni toksik moddalar, spirtli ichimliklar va boshqa noqulay omillardan himoya qiladi. Jigarda erkin radikallarni neytrallaydi va ularni kamroq toksik birikmalarga aylantiradi, lipidlarning peroksid oksidlanish jarayonini to'xtatadi; hujayra tuzilmalarining keyingi buzilishiga to'sqinlik qiladi. Shikastlangan gepatotsitlarda tuzilmaviy va funksional oqsillar va fosfolipidlar sintezini (RNK-polimeraza A ni o'ziga xos rag'batlantirish hisobiga) rag'batlantiradi, hujayra membranalarini barqarorlashtiradi, hujayra komponentlari (transaminazalar) yo'qolishining oldini oladi, jigar hujayralarining regeneratsiyasini tezlashtiradi. Jigarning detoksikatsion funksiyasini oshiradi, o‘t haydovchi ta’sirga ega, qabziyatda yordam beradi. Jigarning o‘z glutationini ishlab chiqarishini rag‘batlantiradi.
Artişok tarkibida tsinarin, xlorogen va kofe kislotalari, mineral tuzlar, polisaxaridlar (ularning 80% gacha inulin tashkil etadi), pektin, dubil moddalar, organik kislotalar, kaliy, shuningdek, A, B1, B2, S vitaminlari mavjud. Artişokning o‘t haydovchi va gepatoprotektiv ta’siri tsinarin, xlorogen va kofe kislotalarining polifenol hosilalari mavjudligi bilan bog‘liq. Ushbu birikmalar kompleksi hisobiga o‘t hosil bo‘lishi va o‘t ajralish jarayonlarini normallashtiradi (ajralayotgan o‘t hajmini va o‘t kislotalari tuzlari sekretsiyasini oshiradi hamda o‘tning fizik-kimyoviy xususiyatlarini normallashtiradi). Artişok ekstrakti jigarning detoksikatsion xususiyatlarini oshiradi (glyukuron va sulfo guruhlar bilan birikishni kuchaytiradi, toksik mahsulotlar, jumladan nitrobirikmalar, alkaloidlar, og‘ir metall tuzlari, spirtli ichimliklar chiqarilishini oshiradi). Lipidlar, xolesterin va keton tanachalari almashinuviga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi, yallig‘lanishga qarshi ta’sir ko‘rsatadi.