Dorilarning o'zaro ta'siri
Omeprazolning boshqa dori vositalarining farmakokinetikasiga ta'siri
Qorin oshqozon pH ga bog'liq bo'lgan dori vositalari
Omeprazol va INN guruhiga kiruvchi boshqa preparatlar bilan davolashda oshqozon sekretsiyasining bostirilishi, qorin oshqozon pH ga bog'liq bo'lgan dori vositalarining so‘rilishini kamaytirishi yoki oshirishi mumkin. Ichki oshqozon kislotasini kamaytiruvchi boshqa preparatlar kabi, ketokonazol, itrakonazol va erlotinib kabi preparatlarning so‘rilishi kamayishi mumkin, digoksin kabi preparatlarning so‘rilishi esa preparat bilan davolashda oshishi mumkin. Omeprazol (kuniga 20 mg) va digoksin birga qo‘llanganda digoksinning biologik mavjudligi 10% ga oshgan.
Nelfinavir, atazanavir
Nelfinavir va atazanavirning plazmadagi darajalari preparat bilan birga qo‘llanganda kamayadi.
Omeprazol va nelfinavirni birga qo‘llash mumkin emas.
Omeprazol (40 mg 1 marta kuniga) va nelfinavirni birga qo‘llash nelfinavirning o‘rtacha ekspozitsiyasini taxminan 40% ga, farmakologik faol metaboliti M8 ning o‘rtacha ekspozitsiyasini esa taxminan 75-90% ga kamaytirgan. O‘zaro ta’sir CYP2C19 faolligining bostirilishi bilan ham bog‘liq bo‘lishi mumkin.
Omeprazolni atazanavir bilan birga qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Omeprazol (40 mg 1 marta kuniga) va atazanavir 300 mg, ritonavir 100 mg dozada birga qo‘llanganda atazanavir ekspozitsiyasi 75% ga kamaygan. Atazanavir dozasini 400 mg gacha oshirish omeprazolning atazanavir ekspozitsiyasiga ta’sirini kompensatsiya qilmagan. Omeprazol (20 mg 1 marta kuniga) atazanavir 400 mg va ritonavir 100 mg bilan birga qo‘llanganda atazanavir ekspozitsiyasi atazanavir 300 mg va ritonavir 100 mg 1 marta kuniga bilan solishtirganda taxminan 30% ga kamaygan.
Digoksin
Preparat (20 mg kuniga) va digoksin bilan birga davolash digoksinning biologik mavjudligini 10% ga oshirgan. Digoksin qo‘llash natijasida toksiklik holatlari kamdan-kam qayd etilgan. Biroq, omeprazolning yuqori dozalari keksa yoshdagi bemorlarga buyurilganda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak. Digoksin uchun terapevtik dori monitoringini kuchaytirish zarur.
Klopidogrel
Tadqiqot davomida klopidogrel (yuklama doza - 300 mg, so‘ngra 75 mg/kun) monoterapiya sifatida va omeprazol (80 mg klopidogrel bilan bir vaqtda) bilan 5 kun davomida qo‘llangan. Klopidogrel va omeprazol birga qo‘llanganda klopidogrelning faol metabolitining ekspozitsiyasi 46% ga (1-kun) va 42% ga (5-kun) kamaygan. Trombotsitlar agregatsiyasining o‘rtacha bostirilishi 47% ga (24 soat o‘tib) va 30% ga (5-kun) kamaygan, klopidogrel va omeprazol birga qo‘llanganda. Klopidogrel va omeprazolni turli vaqtda qabul qilish ularning o‘zaro ta’siriga to‘sqinlik qilmagan, bu, ehtimol, omeprazolning CYP2C19 ga inhibitiv ta’siri bilan bog‘liq. Ushbu FK/FD o‘zaro ta’sirining asosiy yurak-qon tomir kasalliklari nuqtai nazaridan klinik namoyon bo‘lishi bo‘yicha ziddiyatli ma’lumotlar mavjud.
Boshqa dori vositalari
Posakonazol, erlotinib, ketokonazol va itrakonazolning so‘rilishi sezilarli darajada kamayadi va natijada klinik samaradorlik pasayishi mumkin. Posakonazol va erlotinib bilan birga qo‘llashdan saqlanish kerak.
CYP2C19 ishtirokida metabolizatsiyalanadigan dori vositalari
Omeprazol CYP2C19 ning o‘rtacha darajadagi ingibitori bo‘lib, bu ferment omeprazolning asosiy metabolizatoridir. Shunday qilib, CYP2C19 ishtirokida metabolizatsiyalanadigan hamroh dori vositalarining metabolizmi kamayishi va ushbu vositalarning tizimli ekspozitsiyasi oshishi mumkin. Bunday preparatlarga R-varfarin va boshqa K vitamini antagonistlari, silostazol, diazepam va fenitoin misol bo‘la oladi.
Tadqiqot natijalari klopidogrel (yuklama doza - 300 mg / sutkalik doza - 75 mg) va omeprazol (80 mg kuniga peroral, ya’ni standart kunlik dozadan 4 baravar yuqori) o‘rtasida farmakokinetik/farmakodinamik o‘zaro ta’sir mavjudligini ko‘rsatdi, bu klopidogrelning faol metabolitining ekspozitsiyasini o‘rtacha 46% ga va maksimal (ADF-induktsiyalangan) trombotsitlar agregatsiyasining ingibitsiya qiluvchi ta’sirini o‘rtacha 16% ga kamayishiga olib kelgan. Oldini olish chorasi sifatida omeprazol va klopidogrelni birga qo‘llashdan saqlanish kerak.
Biroq, bu o‘zaro ta’sirning klinik ahamiyati qanchalik darajada ekanligi noma’lumligicha qolmoqda.
Klopidogrel va INN, shu jumladan ezomeprazol bilan birga qo‘llanganda yurak-qon tomir patologik natijalari xavfining oshishi haqida hech qanday ma’lumot yo‘q.
Bir qator kuzatuv tadqiqotlari klopidogrel va INN birga qo‘llanganda yurak-qon tomir tromboembolik hodisalari xavfi oshishiga oid ziddiyatli natijalarni ko‘rsatdi.
Klopidogrelni atsetilsalitsil kislotasi va ezomeprazol kombinatsiyasi bilan birga qo‘llash va klopidogrelni monorejimda qo‘llash o‘rganilgan tadqiqotda klopidogrelning faol metabolitining ekspozitsiyasi deyarli 40% ga kamaygan. Biroq, (ATF-induktsiyalangan) trombotsitlar agregatsiyasining maksimal ingibitsiya faolligi klopidogrel alohida va klopidogrel atsetilsalitsil kislotasi va ezomeprazol bilan birga qabul qilingan guruhlarda bir xil bo‘lgan, bu, ehtimol, past doza atsetilsalitsil kislotasining bir vaqtda kiritilishi bilan izohlanadi.
Silostazol
O‘zaro o‘tkazilgan tadqiqotda omeprazol 40 mg dozada silostazolning S max va AUC ni mos ravishda 18% va 26% ga, uning faol metabolitlaridan birining esa mos ravishda 29% va 69% ga oshirgan.
Fenitoin
Preparat bilan davolash boshlanganidan keyingi dastlabki 2 hafta davomida fenitoinning plazmadagi konsentratsiyasini monitoring qilish tavsiya etiladi; agar fenitoin dozasiga tuzatish kiritilgan bo‘lsa, monitoring va keyingi doza tuzatish preparat bilan davolash tugagandan so‘ng amalga oshirilishi kerak.
Noma’lum mexanizm
Sakvinavir
Omeprazolni sakvinavir/ritonavir bilan birga qo‘llash sakvinavirning plazmadagi darajasini 70% gacha oshirgan, bu OIV bilan kasallangan bemorlarda yaxshi o‘zlashtirilgan.
Takrolimus
Omeprazol bilan birga qo‘llanganda takrolimusning qonda darajasi oshgani haqida xabar berilgan. Takrolimus konsentratsiyasi va buyrak funksiyasi (kreatinin klirensi) ni kuchaytirilgan monitoring qilish, zarur bo‘lsa, takrolimus dozasini tuzatish kerak.
Proton nasos ingibitorlari bilan birga qabul qilinganda ba’zi bemorlarda metotreksat darajasining oshishi haqida xabar berilgan. Metotreksat yuqori dozalarda qo‘llanilishi zarur bo‘lsa, omeprazolni vaqtincha bekor qilish masalasini ko‘rib chiqish kerak.
Boshqa dori vositalarining omeprazol farmakokinetikasiga ta’siri
CYP2C19 va/yoki CYP3A4 ingibitorlari
Omeprazol CYP2C19 va CYP3A4 fermentlari yordamida metabolizatsiyalanadi, shuning uchun CYP2C19 yoki CYP3A4 yoki ikkala ferment faolligini bostiruvchi preparatlar (masalan, klaritromitsin va vorikonazol) omeprazolning qondagi darajasini oshirishi mumkin, chunki uning metabolizm tezligi sekinlashadi. Vorikonazol bilan birga qo‘llash omeprazol ekspozitsiyasini ikki martadan ko‘proq oshirgan. Omeprazolning yuqori dozalari yaxshi o‘zlashtirilganligi sababli, odatda omeprazol dozasini tuzatish talab qilinmaydi. Biroq, og‘ir jigar yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarga va uzoq muddatli davolash zarur bo‘lsa, doza tuzatish masalasini ko‘rib chiqish kerak.
Omeprazol qisman CYP3A4 tomonidan ham metabolizatsiyalanadi, lekin bu fermentni bostirmaydi. Shuning uchun, omeprazol CYP3A4 tomonidan metabolizatsiyalanadigan preparatlar, masalan, siklosporin, lidokain, xinin, estradiol, eritromitsin va budesonid metabolizmiga ta’sir qilmaydi.
CYP2C19 va/yoki CYP3A4 induktorlari
CYP2C19 yoki CYP3A4 yoki ikkala ferment faolligini induktsiyalovchi preparatlar (masalan, rifampitsin va zveroboy) omeprazolning qondagi darajasini uning metabolizm tezligini oshirish natijasida kamaytirishi mumkin.