-
Tarkibi
1 tabletka tarkibi
Faol modda alfakalsidol – 0,25 mkg yoki 0,5 mkg;
Yordamchi moddalari tret-butilgidroxinon, povidon, kaliy gidroksidi, laktoza, mikrokristallik sellyuloza, polivinilpolipirrolidon, stearin kislotasi, kremniy dioksidi.
-
Qo'llanilishi
- osteoporoz (jumladan, postmenopauzal, senil, steroidli);
- surunkali buyrak yetishmovchiligida osteodistrofiya;
- gipoparatiroz va psevdogipoparatiroz;
- ovqatlanish yoki so‘rilish yetishmovchiligi bilan bog‘liq raxit va osteomalatsiya;
- gipofosfatemik vitamin D-rezistent raxit va osteomalatsiya.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
− giperkaltsiyemiya; − giperfosfatemiya (gipofosfatemiyadan tashqari gipoparatirozda);
− gipermagniyemiya;
− gipervitaminoz D;
− homiladorlik;
− laktatsiya davri (emizish davri);
− 3 yoshgacha bo‘lgan bolalar yoshi;
− alfakalsidol va preparatning boshqa komponentlariga yuqori sezuvchanlik.
Ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak: nefrolitiaz, ateroskleroz, surunkali yurak yetishmovchiligi, surunkali buyrak yetishmovchiligi, sarkoidoz yoki boshqa granulomatozlar, o‘pka silining faol shakli, giperkaltsiyemiya rivojlanish xavfi yuqori bo‘lgan bemorlarga, ayniqsa, buyrak tosh kasalligi mavjud bo‘lsa, 3 yoshdan katta bolalarga.
Homiladorlik va emizish davrida
Preparat homiladorlik va emizish davrida faqat kutilayotgan foyda potentsial xavfdan ustun bo‘lsa qo‘llanilishi mumkin. Homiladorlikda onada D vitamini uzoq muddatli dozasi bilan bog‘liq giperkaltsiyemiya homilada D vitaminiga sezuvchanlikning oshishi, parashitovid bez funksiyasining susayishi, o‘ziga xos elfga o‘xshash tashqi ko‘rinish sindromi, aqliy rivojlanishning orqada qolishi, aortal stenozga olib kelishi mumkin. Emizikli ayollar preparatni qabul qilishdan saqlanishlari yoki preparat qabul qilish davrida emizishni to‘xtatishlari kerak.
Buyrak funksiyasi buzilganda
Alfakalsidol qabul qilayotgan surunkali buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda kaltsiy va fosfatlar miqdorini muntazam nazorat qilish zarur (davolash boshida – haftada 1 marta, plazmadagi Cmax ga erishilganda va butun davolash davomida – har 3–5 haftada), shuningdek, QF faolligini (surunkali buyrak yetishmovchiligida – haftalik nazorat) plazmada. Surunkali buyrak yetishmovchiligida oldindan giperfosfatemiyani tuzatish talab qilinadi.
Bolalarda qo‘llanilishi
Bolalarda preparatni juda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak, dozani oshirib yuborishni oldini olish uchun, masalan, qabul past doza bilan boshlanib, asta-sekin oshiriladi, qonda kaltsiy darajasi va siydikdagi kaltsiy/kreatinin nisbati nazorat qilinadi.
Alfakalsidol qabul qilayotgan bolalarda kaltsiy va fosfatlar miqdorini muntazam nazorat qilish zarur (davolash boshida – haftada 1 marta, plazmadagi Cmax ga erishilganda va butun davolash davomida – har 3–5 haftada), shuningdek, QF faolligini plazmada.
Uzoq muddat davomida D vitamini qabul qilayotgan bolalarda o‘sishning orqada qolish xavfi oshadi.
-
Qo'llash usuli
Alfakalsidol tabletkalari dozasini bemorning qonni zardobidagi kalsiy darajasini diqqat bilan nazorat qilish asosida moslashtirish kerak. Kattalar uchun dozalash 1. Surunkali buyrak yetishmovchiligi va osteoporoz Alfakalsidol tabletkalarining odatdagi kattalar uchun peroral dozasi 0,5–1,0 mkg alfakalsidolni kuniga bir marta qabul qilishdan iborat.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan - anoreksiya;
- qusish;
- qizilo'ngach;
- chanqoq;
- qorin og‘rig‘i;
- ko‘ngil aynishi;
- qorin shishishi;
- og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavatining qurishi;
- epigastral sohada noqulaylik hissi;
- qabziyat;
- diareya;
kam hollarda
- jigar fermentlari faolligining biroz oshishi.
Nerv tizimi tomonidan
- umumiy holsizlik;
- charchoq;
- bosh og‘rig‘i;
- bosh aylanishi;
- uyquchanlik;
- xotira zaiflashuvi;
- "quloqda shovqin";
- pastki ekstremitalarda tutqanoq;
- yelka mushaklarida zo‘riqish;
- ko‘krak suyagida og‘riq.
Yurak-qon tomir tizimi tomonidan
- taxikardiya;
- arterial bosimning o‘rtacha oshishi.
Allergik reaksiyalar
- teri toshmasi;
- qichishish.
Suyak-mushak tizimi tomonidan
- mushaklar, suyaklar, bo‘g‘imlarda o‘rtacha og‘riqlar;
- bo‘g‘im atrofida kalsifikatsiya.
Modda almashinuvi tomonidan
- giper-kalsemiya;
- LPPV konsentratsiyasining biroz oshishi;
- buyrak funksiyasi ancha buzilgan bemorlarda gipyerfosfatemiya, buyrak toshlari hosil bo‘lishi mumkin.
-
Farmakologik xususiyatlari
Alfakalsitsidol (1α-gidroksivitamin D3) jigarida tezda 1,25-digidroksivitamin D3 ga, vitamin D ning faol metaboliti (kaltsitriol) ga aylanadi, u kaltsiy va fosfor almashinuvining regulyatori sifatida harakat qiladi. Ichakda kaltsiy va fosforning so‘rilishini oshiradi, buyraklarda ularning reabsorbtsiyasini kuchaytiradi, kaltsiy malabsorbtsiyasi sindromini davolashda musbat kaltsiy balansini tiklaydi va qonda paratireoid gormon konsentratsiyasini kamaytiradi.
Suyak remodellasiyasi jarayonining har ikki qismiga (rezorbsiya va sintez) ta’sir qilib, alfakalsitsidol nafaqat suyak to‘qimasining mineralizatsiyasini oshiradi, balki suyak matritsasi oqsillari, suyak morfogenetik oqsillari, suyak o‘sish omillarining sintezini rag‘batlantirish orqali uning elastikligini ham oshiradi, bu esa sinishlar rivojlanishining chastotasini kamaytirishga yordam beradi.
Keksalar orasida endokrin-immun disfunktsiya, jumladan, D-gormon (kaltsitriol) ishlab chiqarilishining yetishmovchiligi fonida umumiy mushak massasi kamayishi (sarkopeniya) va mushak zaifligi sindromi paydo bo‘ladi (nerv-mushak apparatining normal faoliyati buzilishi natijasida), bu esa yiqilishlar va ular bilan bog‘liq jarohatlar va sinishlar xavfini oshiradi. Bir qator tadqiqotlarda alfakalsitsidol qo‘llanilganda keksalar orasida yiqilishlar chastotasi sezilarli darajada kamaygani ko‘rsatilgan.
Alfakalsitsidol mushak tolalarining regeneratsiyasini rag‘batlantiradi, bu esa yo‘qotilgan mushak tonusini tiklaydi.