Dorilarning o'zaro ta'siri
Tavsiya etilmaydigan kombinatsiyalar
Liti. Qon plazmasida liti darajasining oshishi va dozani oshirib yuborish simptomlarining paydo bo‘lishi mumkin, xuddi tuzsiz dieta vaqtida bo‘lgani kabi (litining siydik bilan chiqarilishini kamayishi). Agar diuretik buyurish zarur bo‘lsa, qon plazmasida liti darajasini diqqat bilan monitoring qilish va liti dozasini moslashtirish kerak.
Extiyotkorlikni talab qiladigan kombinatsiyalar
Paroksizmal qorinchali taxikardiya turi piruet rivojlanishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan preparatlar:
I sinf antiaritmik preparatlar (xinidin, gidroxinidin, dizopiramid);
III sinf antiaritmik preparatlar (amiodaron, sotalol, dofetilid, ibutilid);
Ba’zi antipsixotik preparatlar:
o fenotiazinlar (xlorpromazin, siamemazin, levomepromazin, tioridazin, trifluoperazin);
o benzamidlar (amisulprid, sulpirid, sultoprid, tiaprid);
o butirofenonlar (droperidol, galoperidol);
Boshqa dori vositalari: bepridil, tsizaprid, difemanil, vena ichiga eritromitsin, galofantrin, mizolastin, pentamidin, sparfloksatsin, moksifloksatsin, vena ichiga vinkamin.
Indapamid yuqorida ko‘rsatilgan dori vositalari bilan qo‘llanilganda qorinchali aritmiyalar, xususan torsades de pointes paroksizmal qorinchali taxikardiya turi piruet rivojlanish xavfi oshadi (gipokaliemiya xavf omili hisoblanadi).
Bunday kombinatsiyani buyurishdan oldin kaliy darajasini tekshirish va zarur bo‘lsa uni tuzatish kerak. Bemorlarning klinik holatini, qon plazmasidagi elektrolitlarni va EKGni nazorat qilish lozim. Gipokaliemiya mavjud bo‘lsa, torsades de pointes chaqirmaydigan preparatlarni buyurish tavsiya etiladi.
Nesteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlar (tizimli buyurish uchun), shu jumladan siklooksigenaza 2 selektiv ingibitorlari, salitsilatlarning yuqori dozalari (≥3 g/kun):
o indapamidning antigipertenziv ta’sirini kamaytirishi mumkin;
o suvsizlangan bemorlarda o‘tkir buyrak yetishmovchiligi rivojlanish xavfi oshadi (glomerulyar filtrlatsiyaning pasayishi tufayli). Davolashni boshlashdan oldin suv balansini tiklash va buyrak funksiyasini tekshirish kerak.
Angiotenzin aylantiruvchi ferment (AAF) ingibitorlari. Natriy darajasi past bo‘lgan bemorlarda (ayniqsa buyrak arteriyasi stenozida) to‘satdan arterial gipotenziya va/yoki o‘tkir buyrak yetishmovchiligi rivojlanishi mumkin.
Arterial gipertoniya. Agar oldingi diuretik qabul qilish natriy darajasining pasayishiga olib kelgan bo‘lsa, AAF ingibitorini boshlashdan 3 kun oldin diuretikni to‘xtatish va keyin zarur bo‘lsa diuretik terapiyasini tiklash yoki AAF ingibitorini past boshlang‘ich doza bilan boshlash va keyinchalik uni bosqichma-bosqich oshirish kerak.
Yurak yetishmovchiligida AAF ingibitorini minimal doza bilan boshlash va oldindan buyurilgan kaliyni chiqaruvchi diuretik dozasini kamaytirgandan so‘ng qo‘llash mumkin.
Har qanday holatda ham AAF ingibitori bilan davolashning birinchi haftalarida buyrak funksiyasini (plazma kreatinini) nazorat qilish zarur.
Gipokaliemiyani chaqirishi mumkin bo‘lgan preparatlar: glyuko- va mineralokortikoidlar (tizimli buyurish uchun), amfoteritsin V (vena ichiga), tetrakosaktid, peristaltikani stimulyatsiya qiluvchi ich ketkazuvchi preparatlar gipokaliemiya rivojlanish xavfini oshiradi (additiv effekt). Qon plazmasida kaliy darajasini nazorat qilish va zarur bo‘lsa uni tuzatish kerak, ayniqsa yurak glikozidlari bilan birga davolashda alohida e’tibor berish lozim. Peristaltikani stimulyatsiya qilmaydigan ich ketkazuvchi preparatlarni buyurish tavsiya etiladi.
Yurak glikozidlari. Gipokaliemiya mavjudligi yurak glikozidlarining kardiotoksikligini oshiradi. Qon plazmasida kaliy darajasini monitoring qilish, EKG nazorati va zarur bo‘lsa davolashni tuzatish kerak.
Baklofen preparatning antigipertenziv ta’sirini kuchaytiradi. Davolash boshida bemorning suv-elektrolit balansini tiklash va buyrak funksiyasini nazorat qilish kerak.
Naprstyanika preparatlari:
Gipokaliemiya va/yoki gipomagniemiya naprstyanikaning toksik ta’sirini kuchaytiradi. Qon plazmasida kaliy, magniy darajasini monitoring qilish va EKG nazorati, zarur bo‘lsa, davolashni tuzatish tavsiya etiladi.