Maxsus ko'rsatmalar
Dori vositasini ehtiyotkorlik bilan quyidagi holatlarda qo‘llash kerak: tizimli qizil volchanka va tizimli biriktiruvchi to‘qima kasalliklari, surunkali ichak yallig‘lanishi (yarali kolit, Kron kasalligi), gipertoniya va/yoki yurak kasalliklari, buyrak funksiyasi buzilishi, jigar funksiyasi buzilishi, qon ivishining buzilishi (ibuprofen qon ketish vaqtini uzaytirishi mumkin), katta jarrohlik amaliyotlaridan keyin. Nojo‘ya reaksiyalarni yuzaga kelish tezligi va intensivligini minimal darajaga tushirish uchun eng past samarali doza va eng qisqa davrda dori vositasini qo‘llash tavsiya etiladi. Keksalarda nojo‘ya reaksiyalar, xususan, me’da-ichakdan qon ketishi va perforatsiya, o‘limga olib kelishi mumkin bo‘lgan holatlar ko‘proq uchraydi. Bronxial astma yoki allergiya anamnezida bo‘lgan bemorlarda bronxospazm rivojlanishi mumkin. Og‘ir degidratatsiya bo‘lgan bemorlarga yetarli miqdorda suyuqlik berilishi kerak. Diareya bo‘lgan va diuretiklar qabul qilayotgan bolalarda dori vositasini ehtiyotkorlik bilan qo‘llash zarur. Bunday hollarda diurez va buyrak funksiyasini diqqat bilan nazorat qilish kerak. Me’da-ichakdan qon ketishi, yara yoki ularning yorilishi xavfi mavjud. Me’da-ichakda qon ketishi yoki yara paydo bo‘lsa, dori vositasini darhol to‘xtatish kerak. Me’da-ichak kasalliklari anamnezida bo‘lgan bemorlar eng past mumkin bo‘lgan dozani qabul qilishlari va boshqa dori vositalarini (masalan, kortikosteroidlar yoki varfarin kabi antikoagulyantlar yoki asetilsalitsil kislotasi kabi antitrombotsitar preparatlar) birga qabul qilishda ehtiyot bo‘lishlari kerak. Klinik tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, ibuprofenni, ayniqsa, uzoq muddat va yuqori dozada (sutkada 2400 mg) qabul qilish arteriyalarda trombotik hodisalar (miokard infarkti va insult) xavfini biroz oshirishi mumkin. Ibuprofen qabul qilganda toksik ambliopiya holatlari qayd etilgan, shuning uchun bemorlar ko‘rish buzilishlari haqida shifokorga xabar berishlari kerak. To‘shma, shilliq qavat shikastlanishi yoki boshqa gipersensitivlik simptomlari paydo bo‘lishi bilan dori vositasini qabul qilishni to‘xtatish kerak. Ba’zi ma’lumotlarga ko‘ra, siklooksigenaza (prostaglandin sintezi) ingibitorlari bo‘lgan preparatlar ayollarda ovulyatsiyaga ta’sir qilib, fertilitetni yomonlashtirishi mumkin. Bu davolash to‘xtatilgandan so‘ng o‘tib ketadi. Fruktoza, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi yoki saxaroza-izomaltaza yetishmovchiligi bilan bog‘liq kam uchraydigan irsiy kasalliklari bo‘lgan bemorlarga ushbu dori vositasini qo‘llash mumkin emas. Ibuprofen faol moddasiga ega preparatlarni arterial bosimi yuqori va/yoki yurak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda (masalan, suyuqlik ushlanishi, arterial bosimning oshishi va shishlar) ehtiyotkorlik bilan (shifokor bilan maslahatlashgandan so‘ng) boshlash kerak. Ibuprofenni boshqa NSVPlar, jumladan, selektiv siklooksigenaza-2 ingibitorlari bilan birga qo‘llash tavsiya etilmaydi. Tizimli qizil volchanka va tizimli biriktiruvchi to‘qima kasalliklari bo‘lgan bemorlarda aseptik meningit rivojlanish xavfi yuqori. Og‘ir jigar funksiyasi buzilishi bilan suyuqlik ushlanishi kuchayishi va/yoki paydo bo‘lishi mumkin. Og‘ir buyrak funksiyasi buzilishi bo‘lgan bemorlarda buyrak yetishmovchiligi simptomlari kuchayishi mumkin (qarang «Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar» va «Nojo‘ya reaksiyalar»). Barcha nosteroid yallig‘lanishga qarshi vositalarni qo‘llashda me’da-ichakdan qon ketishi, yara yoki yorilish, o‘limga olib kelishi mumkin bo‘lgan holatlar, davolash davomida simptomlar bo‘lishi yoki bo‘lmasligidan qat’i nazar, yoki anamnezda jiddiy yurak-qon tomir hodisalari bo‘lishidan qat’i nazar, qayd etilgan. NSVP dozasini oshirish va anamnezda yarali kasallik bo‘lsa, me’da-ichakdan nojo‘ya reaksiyalar xavfi ortadi. Bunday hollarda davolash davomida minimal samarali dozani qo‘llash tavsiya etiladi. Nosteroid yallig‘lanishga qarshi vositalarni anamnezida yarali kolit yoki Kron kasalligi bo‘lgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak, chunki ularning holati yomonlashishi mumkin. Yana, me’da-ichak yarasi yoki qon ketishi xavfini oshiradigan dori vositalari, jumladan, selektiv serotonin qayta qabul qilish ingibitorlari bilan birga davolash olayotgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Me’da-ichakdan qon ketishi, yara yoki perforatsiya, ba’zi hollarda o‘limga olib kelgan, barcha NSVPlarni qabul qilgandan so‘ng, har qanday davolash davrida, oldindan simptomlar yoki me’da-ichakdan qon ketish epizodlari (jumladan, noaniq yarali kolit va Kron kasalligi) bo‘lishi yoki bo‘lmasligidan qat’i nazar, qayd etilgan. NSVP dozasini oshirish, anamnezda yarali kasallik, ayniqsa, qon ketish yoki perforatsiya bilan asoratlansa, shuningdek, keksalarda me’da-ichakdan qon ketishi, yara yoki perforatsiya xavfi ortadi. Jiddiy teri reaksiyalari, masalan, eksfoliativ dermatit, Stivens-Jonson sindromi va toksik epidermal nekroliz juda kam uchraydi. Ushbu reaksiyalar xavfi eng yuqori bo‘lgan davr davolash boshida, ko‘pchilik hollarda birinchi oy ichida yuzaga chiqadi. To‘shma, shilliq qavat shikastlanishi yoki boshqa gipersensitivlik belgilari paydo bo‘lishi bilan ibuprofen bilan davolashni to‘xtatish kerak. Me’da-ichakdan nojo‘ya reaksiyalar xavfi yuqori bo‘lgan va past dozalarda aspirin yoki boshqa me’da-ichakdan nojo‘ya ta’sirlar xavfini oshiradigan dori vositalarini qabul qilayotgan bemorlarga bir vaqtda gastroprotektorlar, masalan, mizoprostol yoki proton nasosi ingibitorlari buyurilishi kerak. Arterial gipertenziya va/yoki yurak yetishmovchiligi anamnezida bo‘lgan bemorlarda davolashni ehtiyotkorlik bilan boshlash kerak. Buyrak funksiyasi buzilishi natijasida shishlar, gipertoniya va/yoki yurak yetishmovchiligi chaqirilishi yoki kuchayishi mumkin. Bolalar va o‘smirlarda degidratatsiya fonida buyrak yetishmovchiligi xavfi mavjud. Umuman olganda, og‘riq qoldiruvchi vositalarni, xususan, bir necha og‘riq qoldiruvchilarni birga qabul qilish doimiy buyrak shikastlanishiga va buyrak yetishmovchiligi (analgetik nefropatiya) xavfiga olib kelishi mumkin. Bu xavf tuz yo‘qotilishi va suvsizlanish bilan bog‘liq jismoniy yuklamalarda ortadi. Boshqa NSVPlar kabi, ibuprofen infeksiya simptomlarini niqoblash mumkin. Agar sizda ba’zi shakarlarni o‘zlashtira olmaslik aniqlangan bo‘lsa, ushbu dori vositasini qabul qilishdan oldin shifokor bilan maslahatlashishingiz kerak. Preparat suyuq maltitol saqlaydi, bu fruktoza manbai hisoblanadi. Kam uchraydigan irsiy fruktoza o‘zlashtira olmaslik bo‘lgan bemorlar preparatni qabul qilmasliklari kerak. Preparat maltitol saqlaganligi sababli, yengil ich ketishi ta’sirini chaqirishi mumkin. Dori vositasi natriy benzoat saqlaydi, shuning uchun uni gipersensitivligi bo‘lgan bemorlarga, ayniqsa, atopik dermatit, astma bilan kasallangan bolalarga ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Preparat natriy benzoat saqlaganligi sababli, uni tug‘ma vazni past va/yoki sariqlik bilan tug‘ilgan chaqaloqlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Homiladorlik yoki emizish davrida qo‘llash.
Prostaglandinlar sintezini tormozlash homilaga ta’siri noma’lum bo‘lgani sababli, ibuprofenni homiladorlikning birinchi va ikkinchi trimestrida qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Homiladorlikning oxirgi trimestrida ibuprofenni qo‘llash mumkin emas, chunki u Botallo yo‘li erta yopilishi va yangi tug‘ilgan chaqaloqda o‘pka gipertenziyasi, bachadonning sistolik funksiyasi pasayishi, tug‘ruq davomiyligi uzayishi, ona va bolada uzoq davom etuvchi qon ketish xavfini oshiradi.
Ibuprofen va uning metabolitlari ayollar sutiga juda kam konsentratsiyada (qabul qilingan dozaning 0,0008%) o‘tadi. Hozirgacha dori vositasining emizikli bolalarga zararli ta’siri haqida xabarlar bo‘lmaganligi sababli, qisqa muddatli davolashda og‘riq va isitmani davolash uchun qo‘llaniladigan dozada ibuprofen qabul qilganda emizishni to‘xtatish shart emas.
Preparat 12 yoshgacha bo‘lgan bolalarda qo‘llaniladi. Avtotransport yoki boshqa mexanizmlarni boshqarishda reaksiya tezligiga ta’sir qilish qobiliyati. Preparat 12 yoshgacha bo‘lgan bolalarda qo‘llaniladi. Tavsiya etilgan doza va davolash davomiyligiga rioya qilinganda, preparat avtotransport boshqarish yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlashda reaksiya tezligiga ta’sir qilmaydi. NSVP qabul qilganda bosh aylanishi, uyquchanlik, dezorientatsiya yoki ko‘rish buzilishi bo‘lgan bemorlar avtotransport boshqarish yoki mexanizmlar bilan ishlashdan voz kechishlari kerak.