Temir yetishmasligi holatlari:

 

 Temir tanqisligi bilan bog‘liq bo‘lmagan anemiya; temir ortiqchaligi belgilari (gemosideroz, gemoxromatoz); temirni o‘zlashtirish jarayonining buzilishi; homiladorlikning I trimestri; faol modda yuqori sezuvchanlik. Homiladorlik va emizish davrida qo‘llash
I trimestrda qo‘llash mumkin emas.

Homiladorlik davrida cheklangan tajriba temir saqaratining homiladorlik kechishi va homila/yangi tug‘ilgan bola salomatligiga nojo‘ya ta’siri yo‘qligini ko‘rsatdi. Hozirgacha homilador ayollarda yaxshi nazorat qilinadigan tadqiqotlar o‘tkazilmagan.

Hayvonlarda reproduktsiyaga ta’siri bo‘yicha eksperimental tadqiqotlarda embrion/homila rivojlanishi, tug‘ruq yoki postnatal rivojlanishga to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki bilvosita zararli ta’sir aniqlanmagan.

Metabolizmga uchramagan temir saqaratining ko‘krak sutiga o‘tishi ehtimoli past. Ushbu dori vositasi emizikli chaqaloqlar uchun xavf tug‘dirmaydi, deb hisoblanadi.

 

Qo'llanilishi. FerMed® faqat venaga tomizish orqali, venoz infuziya uchun tomizgich yordamida sekin venoz inyeksiya yoki dializ apparati ulangan qo'l venasiga to'g'ridan-to'g'ri kiritilishi kerak.

FerMed® ni mushak ichiga inyeksiya qilish uchun qo'llanmaslik kerak.

Birlamchi terapevtik doza kiritishdan oldin sinov dozasini kiritish kerak.

Reanimatsiya vositalari mavjud bo'lishi kerak.

Agar kuzatish davrida, kamida 15 daqiqa davomida, nojo'ya ta'sirlar paydo bo'lmasa, qolgan davolovchi doza kiritilishi mumkin.

Qo'llanilishdan oldin ampulalarni shikastlanishiga qarab tekshirish va inyeksiya uchun eritmani cho'kma bor-yo'qligini tekshirish kerak.

Faqat gomonogen, cho'kmasiz inyeksiya eritmalarini kiritish mumkin.

Agar inyeksiya eritmasining bir qismi kiritilsa, preparatning qolgan qismi yo'q qilinishi kerak.

Har bir marta kiritiladigan maksimal doza 200 mg temirni oshirmaslik kerak, haftada 3 martadan ko'p bo'lmasligi kerak.

Venoz tomizish

FerMed® faqat steril 0,9% natriy xlorid eritmasida suyultirilishi va asosan quyidagi suyultirishlarda infuziya orqali kiritilishi kerak (nisbat 1:20):

Aralashma infuziya kiritilishidan oldin tayyorlanishi kerak; infuziya quyida ko'rsatilgandek amalga oshiriladi:

Birinchi tomchilatib infuziyani boshlashdan oldin sinov dozasini o'tkazish kerak:

Yosh kattalarga 20 mg temir 15 daqiqa davomida kiritiladi.

Nojo'ya hodisalar bo'lmasa, tavsiya etilgan tezlikda qolgan eritma kiritilishi mumkin.

Venoz oqim orqali kiritish

Ampulalar ochilgandan so'ng darhol ishlatilishi kerak.

FerMed® ni shuningdek, sekin venoz inyeksiya orqali, 1 ml suyultirilmagan eritmani bir daqiqada kiritish tezligidan oshmasligi kerak. Bu tezlik 5 ml konsentrati bo'lgan ampula uchun 5 daqiqa davom etadi. Bir inyeksiyada 10 ml eritma (200 mg temirga teng) kiritilishi mumkin.

Kiritishni boshlashdan oldin sinov dozasini o'tkazish kerak:

Yosh kattalarga sekin 1 ml (20 mg) temir 1-2 daqiqa davomida kiritiladi.

Agar kuzatish davrida, kamida 15 daqiqa davomida, nojo'ya ta'sirlar paydo bo'lmasa, qolgan davolovchi doza kiritilishi mumkin.

Agar imkon bo'lsa, bemorlardan preparat kiritilgandan so'ng qo'lni to'g'rilab, inyeksiya joyini siqib turish so'ralishi kerak, bu paravenoz refluxtan qochish uchun.

Dializ apparati yordamida inyeksiya

Ampulani ochilgandan so'ng eritmani darhol ishlatish kerak.

FerMed® ni dializ tizimining venoz qismiga to'g'ridan-to'g'ri kiritish mumkin. Venoz inyeksiya yoki infuziya uchun ishlatiladigan doza bilan bir xil doza ishlatiladi.

Bir martalik va kunlik doza

Kattalar uchun odatiy doza: 5-10 ml FerMed® (100-200 mg temir) haftada ikki yoki uch marta gemoglobin darajasiga qarab.

Nerv tizimi tomonidan juda kam hollarda - bosh aylanishi, bosh og‘rig‘i, hushdan ketish, paresteziya.
Yurak-qon tomir tizimi tomonidan juda kam hollarda - yurak urishi, taxikardiya, arterial bosimning pasayishi, kollaptoid holatlar, issiqlik hissi, yuzga "qon yugurishi".

Nafas olish organlari tomonidan juda kam hollarda - bronxospazm, nafas qisishi.

Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan juda kam hollarda - qorin sohasida tarqalgan og‘riq, epigastral sohada og‘riq, diareya, ta'm buzilishi, ko‘ngil aynishi, qusish.

Teri qoplamlari tomonidan juda kam hollarda - eritema, qichishish, toshma, pigmentatsiya buzilishi, terlashning kuchayishi.

Suyak-mushak tizimi tomonidan juda kam hollarda - artralgiya, bel sohasida og‘riq, bo‘g‘imlarning shishishi, mialgiya, oyoq-qo‘llarda og‘riq.

Allergik reaksiyalar juda kam hollarda - anafilaktoid reaksiyalar, yuzning shishishi, hiqildoqning shishishi.

Umumiy reaksiyalar juda kam hollarda - asteniya, ko‘krak sohasida og‘riq, ko‘krakda og‘irlik hissi, holsizlik, periferik shishlar, umumiy holsizlik, oqarish, haroratning ko‘tarilishi, titroq.

Mahalliy reaksiyalar juda kam hollarda - yuborilgan joyda og‘riq va shish.

Temir preparati, metabolik jarayonlarni tartibga soladi. Sferoidal temir-uglevod nanotanachalardan iborat kolloid eritma hisoblanadi. Har bir zarra yadrosida (markazida) temir (III) gidroksid joylashgan. Yadro atrofida saxaroza qobig‘i mavjud bo‘lib, u temir (III) gidroksidni barqarorlashtiradi, biofaol temirni sekin chiqaradi va hosil bo‘lgan zarrachalarni kolloid eritmada saqlaydi. Natijada taxminan 43 kDa molekulyar massaga ega kompleks hosil bo‘ladi, shuning uchun u buyraklar orqali o‘zgarmagan holda chiqarilishi mumkin emas. Ushbu kompleksdagi temir (III) tabiiy ferritinga o‘xshash tuzilmalar bilan bog‘langan. Preparatning faol moddasini temir (III) gidroksid saxaroza kompleksi tashkil etadi, u organizmga tushganda retikuloendoteliya tizimida temir va saxarozaga dissotsiatsiyalanadi. Temir saxaratining barqarorligi transferinga nisbatan pastroq bo‘lgani uchun, temirning transferin foydasiga raqobatli almashinuvi kuzatiladi. Natijada 24 soat ichida taxminan 31 mg temir tashiladi. Temirning politsiklik gidroksidi jigar mitoxondriyasining apoferritini bilan protein ligand bilan kompleks hosil qilgandan so‘ng qisman ferritin ko‘rinishida saqlanadi.
Gemoglobin temir (II) saqlovchi dori vositalari bilan davolashga nisbatan tezroq va ishonchliroq oshadi. 100 mg temir (III) yuborilganda gemoglobin 2-3% ga, homiladorlik davrida esa 2% ga oshadi.
Preparatning toksikligi juda past.
Terapevtik indeksi 30 (200/7) ga teng.

 

FerMed® faqat anemiya tashxisi mos tadqiqotlar natijalari bilan tasdiqlangan bemorlarga qo'llanilishi mumkin (masalan, qon zardobidagi ferritin yoki gemoglobin (Hb), yoki gematokrit (Ht), transferrin temir bilan to'yinganligi, yoki eritrotsitlar soni, yoki ularning o'rtacha hajmi, eritrotsitdagi o'rtacha Hb miqdori yoki eritrotsitdagi o'rtacha Hb konsentratsiyasi aniqlanishi).

Gipersensitivlik reaksiyalari.

Parenteral yuboriladigan temir preparatlari gipersenstitivlik reaksiyalarini, shu jumladan jiddiy va potentsial o'limga olib keluvchi anafilaktik/anafilaktoid reaksiyalarni chaqirishi mumkin.

Shuningdek, temir komplekslarining oldingi asoratsiz parenteral yuborilishidan keyin gipersenstitivlik reaksiyalari haqida xabar berilgan. Gipersenstitivlik reaksiyalari haqida xabarlar bo'lgan, ular Kounis sindromiga (koronar arteriyalarning o'tkir allergik spazmi, bu miokard infarktiga olib kelishi mumkin (qarang "Nojo'ya reaksiyalar" bo'limi)) o'tishi mumkin.

Gipersenstitivlik reaksiyalari rivojlanishining yuqori xavfi ma'lum allergiyalari bo'lgan bemorlarda, shu jumladan dori vositasiga toqat qilmaslik, og'ir bronxial astma anamnezida, ekzema, polivalent allergiya, boshqa parenteral temir preparatlariga va boshqa atopiya shakllariga allergik reaksiyalar, shuningdek, masalan, tizimli qizil yuguruk, revmatoid artrit bo'lgan bemorlarda kuzatiladi.

FerMed® faqat anafilaktik reaksiyalarni baholash va davolash bo'yicha mutaxassis shifokor to'liq reanimatsion yordamni zudlik bilan ta'minlashi mumkin bo'lgan hollarda qo'llanilishi kerak. Har bir bemorning holatini FerMed® yuborilganidan keyin kamida 30 daqiqa davomida nojo'ya reaksiyalar yuzasidan kuzatish kerak. Agar yuborish vaqtida gipersenstitivlik reaksiyalari yoki toqat qilmaslik belgilarini kuzatsangiz, davolashni darhol to'xtatish kerak. O'tkir anafilaktik/anafilaktoid reaksiyalarni zudlik bilan davolash uchun birinchi navbatda adrenalin (masalan, 0,3 mg mushak ichiga) qo'llash tavsiya etiladi, keyin antihistamin preparatlar va/yoki kortikosteroidlar (kechikkan ta'sir boshlanishi) qo'llaniladi.

Jigar funksiyasi buzilgan bemorlarda parenteral temir preparatlarini qo'llashdan oldin foyda/xavf nisbatini diqqat bilan baholash kerak. Jigar funksiyasi buzilgan bemorlarda temir bilan ortiqcha to'yinish provokatsion omil bo'lsa, parenteral temir yuborishdan saqlanish kerak. Ortiqcha to'yinishning oldini olish uchun temir miqdorini diqqat bilan monitoring qilish tavsiya etiladi.

Ferritin darajasi yuqori bo'lgan bemorlarda parenteral temir preparatlari bakterial yoki virusli infeksiya kechishiga ta'sir qilishi mumkin.

Parenteral temir preparatlarini o'tkir yoki surunkali infeksiyada ehtiyotkorlik bilan qo'llash kerak. Surunkali infeksiyali bemorlarda foyda/xavf nisbatini baholash kerak. Bakteriemiyasi bo'lgan bemorlarda FerMed® preparatini qo'llashni to'xtatish tavsiya etiladi.

Shuningdek, temirni past zardob bog'lash qobiliyatiga ega va/yoki foliy kislotasi yetishmovchiligi bo'lgan shaxslarga preparatni yuborishda ehtiyotkorlik zarur. Biroq, temir dekstran yoki temir glyukonatga yuqori sezuvchanlik reaksiyalari bo'lgan bemorlarda o'tkazilgan bir nechta tadqiqot natijalari, ushbu guruhda preparat yaxshi toqat qilinganini ko'rsatdi.

Preparat yuborilishida paravenoz chiqishdan ehtiyot bo'lish zarur. Paravenoz chiqish og'riq, yallig'lanish, to'qimalar nekrozi va ushbu joyda uzoq davom etuvchi jigarrang teri rangiga olib kelishi mumkin. Paravenoz chiqish holatida preparat yuborilishini darhol to'xtatish kerak.

AD pasayishi odatda temir preparatlarini tomir ichiga yuborishda kuzatiladi. Shuning uchun preparatni ehtiyotkorlik bilan qo'llash kerak. Arterial gipotenziya rivojlanishining oldini olish uchun preparat yuborish tezligi bo'yicha tavsiyalarga qat'iy rioya qilish kerak. Nojo'ya reaksiyalar (ayniqsa arterial gipotenziya) rivojlanishining yuqori chastotasi doza yoki yuborish tezligi oshishi bilan bog'liq.

FerMed® preparatini jigar yetishmovchiligi, dekompensatsiyalangan jigar sirrozi, epidemik gepatit, Randyu-Osler kasalligi, buyraklarning o'tkir infeksion kasalliklari, nazorat qilinmaydigan giperaparatireoz bo'lgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan qo'llash zarur.

Qo'llashdan oldin ampulalarni cho'kma va shikastlanish bor-yo'qligiga tekshirish kerak. Faqat cho'kmasiz, bir hil, jigarrang rangli suvli eritmani qo'llash mumkin. FerMed® ampula ochilgandan so'ng darhol yuborilishi kerak.

0,9% natriy xlorid eritmasi bilan suyultirilgandan keyingi yaroqlilik muddati. Suyultirilgan eritmaning kimyoviy va fizik barqarorligi 22 ± 2 °C haroratda 24 soat davomida namoyon qilingan. Mikrobiologik nuqtai nazardan, infuziya uchun suyultirilgan eritmani darhol ishlatish kerak. Agar darhol ishlatilmasa, saqlash muddati va sharoitlari uchun iste'molchi javobgar. Saqlash muddati 2-8 °C haroratda 24 soatdan oshmasligi kerak.

Boshqa komponentlar.

FerMed® 5 ml uchun 1 mmol (23 mg) dan kam natriy saqlaydi, ya'ni deyarli natriydan xoli.

Homiladorlik yoki emizish davrida qo'llanilishi

Homilador ayollarda temir saxaroza kompleksi qo'llanilishi bo'yicha I trimestrda ba'zi ma'lumotlar mavjud. FerMed® preparatini homilador ayollarda (300 dan 1000 gacha homiladorlik natijalari) II va III trimestrda qo'llash bo'yicha keyingi tajriba ona va yangi tug'ilgan chaqaloq uchun xavfsizlik muammolarini ko'rsatmagan.

Hozircha temir (III) gidroksid saxaroza kompleksi platsentadan o'tadimi noma'lum. Transferrin bilan bog'langan temir platsentar to'siqdan o'tmaydi. Laktoferrin bilan bog'langan temir ona suti tarkibiga o'tadi.

Yangi tug'ilgan chaqaloqlarda temir darajasiga ta'siri bo'yicha tadqiqotlar o'tkazilmagan.

FerMed® preparatini homiladorlikning I trimestrida qo'llash mumkin emas (qarang "Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar" bo'limi). Preparatni II va III trimestrda faqat qat'iy ko'rsatmalar bo'yicha qo'llash mumkin.

Homiladorlik davrida preparatni qo'llashdan oldin xavf/foyda nisbatini baholash kerak, chunki gipersenstitivlik reaksiyalari ona va bola uchun ma'lum xavf tug'dirishi mumkin (qarang "Qo'llash xususiyatlari" bo'limi). Temir miqdorini hisoblashda homiladorlikdan oldingi tana vazni ma'lumotlarini hisobga olish kerak, ortiqcha dozalashning oldini olish uchun.

Parenteral temir preparatlari yuborilgandan so'ng homila bradikardiyasi paydo bo'lishi mumkin, bu odatda o'tkinchi bo'lib, onada gipersenstitivlik reaksiyasi natijasidir. Homilador ayollarga parenteral temir preparatlari yuborilganda tug'ilmagan bolaning holatini diqqat bilan nazorat qilish kerak.

Temir saxaroza tomir ichiga yuborilgandan so'ng ona suti tarkibiga temir ajralishi bo'yicha ma'lumotlar cheklangan. Klinik tadqiqotda temir tanqisligi bo'lgan 10 nafar sog'lom ayol, emizish davrida, 100 mg temir saxaroza kompleksi ko'rinishida qabul qilgan. To'rt kunlik davolashdan so'ng ona sutidagi temir miqdori oshgan va nazorat guruhidan (n = 5) farq qilmagan. Ona suti orqali bolaga o'tadigan temir ta'sirini istisno qilib bo'lmaydi, shuning uchun xavf/foyda nisbatini baholash kerak.

Hayvonlarda reproduktiv toksiklik bo'yicha tadqiqotlar to'g'ridan-to'g'ri yoki bilvosita zararli ta'sir ko'rsatmaydi.

Avtotransport yoki boshqa mexanizmlarni boshqarish reaksiyasi tezligiga ta'sir qilish qobiliyati

Umuman olganda, FerMed® avtotransport boshqarish va potentsial xavfli mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta'sir qilmaydi. Agar FerMed® yuborilgandan so'ng bosh aylanishi yoki ong chalkashuvi yuzaga kelsa, bemorlar simptomlar to'liq yo'qolguncha avtotransport boshqarmasliklari yoki mexanizmlar bilan ishlamasliklari kerak. 

 O'zg'iruvchi dozasi organizmda temirning o'ta to'planishiga olib kelishi mumkin, bu esa gemosideroz sifatida namoyon bo'lishi mumkin. O'zg'iruvchi dozada simptomatik vositalarni qo'llash tavsiya etiladi va agar zarur bo'lsa, temirni bog'laydigan moddalar (xelatlar) qo'llaniladi. 

 Boshqa parenteral temir preparatlari kabi, FerMed® ni og'zaki temir preparatlari bilan bir vaqtda qo'llash tavsiya etilmaydi, chunki og'zaki temir preparatlari so'rilishi kamayadi. Shuning uchun og'zaki temir preparatlari bilan davolashni FerMed® preparatining oxirgi in'ektsiyasidan kamida 5 kun o'tgach boshlash kerak.