Bidop® qabul qilayotgan bemorlarni nazorat qilish yurak urish tezligi (YUT) va arterial bosimni (AB) o‘lchashni o‘z ichiga olishi kerak (davolash boshida – har kuni, keyin esa har 3-4 oyda 1 marta), EKG o‘tkazish, qandli diabet bilan kasallangan bemorlarda qonda glyukoza kontsentratsiyasini aniqlash (har 4-5 oyda 1 marta). Keksalarda buyrak funksiyasini nazorat qilish tavsiya etiladi (har 4-5 oyda 1 marta). Bemorni YUT hisoblash usuliga o‘rgatish va YUT 50 urish/min dan kam bo‘lsa, shifokor bilan maslahatlashish zarurligi haqida yo‘riqnoma berish kerak. Davolashni boshlashdan oldin bronx-o‘pka anamnezi og‘ir bo‘lgan bemorlarda tashqi nafas olish funksiyasini tekshirish tavsiya etiladi. Taxminan 20% stenokardiyali bemorlarda beta-adrenoblokatorlar samarasiz bo‘ladi. Asosiy sabablari – koronar aterosklerozning og‘ir shakli past ishemiya chegarasi bilan (YUT 100 urish/min dan kam) va chap qorinchaning yuqori diastolik yakuniy hajmi, bu subendokardial qon aylanishini buzadi. "Chekuvchilar"da beta-adrenoblokatorlarning samaradorligi pastroq. Kontakt linzalardan foydalanuvchi bemorlar davolash fonida ko‘z yoshi suyuqligi ishlab chiqarilishi kamayishi mumkinligini hisobga olishlari kerak. Feoxromotsitomali bemorlarda qo‘llanilganda paradoksal arterial gipertenziya rivojlanish xavfi mavjud (agar oldindan samarali alfa-adrenoblokada erishilmagan bo‘lsa). Tireotoksikozda Bidop® tireotoksikozning ayrim klinik belgilarini (masalan, taxikardiyani) niqoblash mumkin. Tireotoksikozli bemorlarda preparatni keskin to‘xtatish mumkin emas, chunki simptomatikani kuchaytirishi mumkin. Qandli diabetda gipoglikemiya chaqirgan taxikardiyani niqoblash mumkin. Neselektiv beta-adrenoblokatorlardan farqli o‘laroq, insulinga bog‘liq gipoglikemiyani deyarli kuchaytirmaydi va qondagi glyukoza kontsentratsiyasining normal darajaga qaytishini kechiktirmaydi. Klonidin bilan bir vaqtda qabul qilinganda uni qabul qilish faqat Bidop® preparatini bekor qilgandan bir necha kun o‘tib to‘xtatilishi mumkin. Allergologik anamnezi og‘ir bo‘lgan bemorlarda yuqori sezuvchanlik reaksiyasi kuchayishi va adrenalin (epinefrin) ning odatdagi dozalari fonida ta’sir bo‘lmasligi mumkin. Rejalashtirilgan jarrohlik muolajasi zarur bo‘lsa, preparatni umumiy narkoz boshlanishidan 48 soat oldin bekor qilish kerak. Agar bemor jarrohlikdan oldin preparatni qabul qilgan bo‘lsa, umumiy narkoz uchun minimal salbiy inotrop ta’sirga ega dori tanlash kerak. Vagus nervining reciprok faollashuvini atropin (1-2 mg) tomir ichiga yuborish bilan bartaraf etish mumkin. Katexolamin zaxiralarini kamaytiruvchi dori vositalari (shu jumladan, rezerpin) beta-adrenoblokatorlarning ta’sirini kuchaytirishi mumkin, shuning uchun bunday dori kombinatsiyalarini qabul qilayotgan bemorlar arterial bosimning sezilarli pasayishi yoki bradikardiyani aniqlash uchun doimiy shifokor nazoratida bo‘lishlari kerak. Bronxospastik kasalliklari bo‘lgan bemorlarga boshqa gipotenziya vositalariga toqat qilmaslik va/yoki ularning samarasizligi holatida kardioselektiv adrenoblokatorlar buyurilishi mumkin. 

Homiladorlik va emizish davrida qo‘llanilishi

Homiladorlik davrida Bidop® preparatini faqat onaga foydasi homila va/yoki bolada nojo‘ya ta’sirlar rivojlanish xavfidan ustun bo‘lsa qo‘llash kerak.

Odatda, beta-adrenoblokatorlar platsentadagi qon aylanishini kamaytiradi va homila rivojlanishiga ta’sir qilishi mumkin. Platsenta va bachadondagi qon aylanishini, shuningdek, bo‘lajak bolaning o‘sishi va rivojlanishini kuzatish, homiladorlik va/yoki homilaga salbiy ta’sirlar paydo bo‘lsa, muqobil davolash usullarini qo‘llash kerak.

Yangi tug‘ilgan chaqaloqni tug‘ruqdan so‘ng diqqat bilan tekshirish kerak. Hayotining dastlabki uch kunida bradikardiya va gipoglikemiya simptomlari paydo bo‘lishi mumkin.

Bisoprololning ona suti tarkibiga o‘tishi haqida ma’lumot yo‘q. Bidop® preparatini emizish davrida qabul qilish tavsiya etilmaydi. Agar laktatsiya davrida preparatni qabul qilish zarur bo‘lsa, emizishni to‘xtatish kerak. 

 

Bisoprololning samaradorligi va o‘zlashtirilishiga boshqa dori vositalarini bir vaqtda qabul qilish ta’sir qilishi mumkin. Bunday o‘zaro ta’sir, shuningdek, ikki dori vositasi qisqa vaqt oralig‘ida qabul qilinganda ham yuzaga kelishi mumkin. Shifokorni boshqa dori vositalarini qabul qilinayotgani haqida xabardor qilish zarur, hatto ularni shifokor retseptisiz (ya’ni, retseptsiz beriladigan preparatlar) qabul qilinsa ham.

Tavsiya etilmaydigan kombinatsiyalar

Surunkali yurak yetishmovchiligini davolash

I sinf antiaritmik vositalar (masalan, xinin, dizopiramid, lidokain, fenitoin, flekainid, propafenon) bisoprolol bilan birga qo‘llanilganda AV o‘tkazuvchanligini va yurakning qisqarish qobiliyatini pasaytirishi mumkin.

Bidop® preparatini qo‘llash uchun barcha ko‘rsatmalar

Verapamil turidagi va kamroq darajada diltiazem turidagi sekin kaltsiy kanallari blokatorlari (BMKK) bisoprolol bilan birga qo‘llanilganda miokardning qisqarish qobiliyatini pasaytirishi va AV-o‘tkazuvchanlikni buzishi mumkin. Ayniqsa, beta-adrenoblokatorlarni qabul qilayotgan bemorlarga verapamilni veno ichiga yuborish og‘ir arterial gipotenziya va AV-blokadaga olib kelishi mumkin.

Markaziy ta’sirga ega gipotenziyal vositalar (masalan, klonidin, metildopa, moksonidin, rilmenidin) yurak urish tezligini sekinlashtirishi va yurak chiqishini kamaytirishi, shuningdek, markaziy simpatik tonusning pasayishi natijasida vazodilatatsiyaga olib kelishi mumkin. Keskin bekor qilish, ayniqsa beta-adrenoblokatorlarni bekor qilishdan oldin, "rikoshet" arterial gipertenziya rivojlanish xavfini oshirishi mumkin.

Maxsus ehtiyotkorlikni talab qiladigan kombinatsiyalar

Arterial gipertenziya va stenokardiyani davolash

I sinf antiaritmik vositalar (masalan, xinin, dizopiramid, lidokain, fenitoin, flekainid, propafenon) bisoprolol bilan birga qo‘llanilganda AV o‘tkazuvchanligini va miokardning qisqarish qobiliyatini pasaytirishi mumkin.

Bidop® preparatini qo‘llash uchun barcha ko‘rsatmalar

Digidropiridin hosilali BMKK (masalan, nifedipin, felodipin, amlodipin) bisoprolol bilan birga qo‘llanilganda arterial gipotenziya rivojlanish xavfini oshirishi mumkin. Surunkali yurak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda yurakning qisqarish funksiyasi keyinchalik yomonlashishi xavfi istisno qilinmaydi.

III sinf antiaritmik vositalar (masalan, amiodaron) AV-o‘tkazuvchanlik buzilishini kuchaytirishi mumkin.

Mahalliy qo‘llaniladigan beta-adrenoblokatorlarning (masalan, glaukoma uchun ko‘z tomchilari) ta’siri bisoprololning tizimli ta’sirini (AD pasayishi, yurak urish tezligining sekinlashuvi) kuchaytirishi mumkin.

Parasimpatomimetiklar bisoprolol bilan birga qo‘llanilganda AV-o‘tkazuvchanlik buzilishini kuchaytirishi va bradikardiya rivojlanish xavfini oshirishi mumkin.

Insulin yoki og‘iz orqali qabul qilinadigan gipoglikemik vositalarning gipoglikemik ta’siri kuchayishi mumkin. Gipoglikemiyaning belgilari, xususan, taxikardiya, niqoblanishi yoki bostirilishi mumkin. Bunday o‘zaro ta’sirlar neselektiv beta-adrenoblokatorlar qo‘llanilganda ko‘proq ehtimolga ega.

Umumiy anesteziya uchun vositalar kardiodepressiv ta’sir xavfini oshirishi, arterial gipotenziyaga olib kelishi mumkin (qarang "Maxsus ko‘rsatmalar" bo‘limi).

Yurak glikozidlari bisoprolol bilan birga qo‘llanilganda impuls o‘tish vaqtini oshirishi va natijada bradikardiya rivojlanishiga olib kelishi mumkin.

NPVQ (nosteroid yallig‘lanishga qarshi vositalar) bisoprololning antigipertenziv ta’sirini kamaytirishi mumkin.

Bidop® preparatini beta-adrenomimetiklar (masalan, izoprenalin, dobutamin) bilan birga qo‘llash har ikkala preparatning ta’sirini kamaytirishi mumkin.

Bisoprololni beta- va alfa-adrenoretseptorlarga ta’sir qiluvchi adrenomimetiklar (masalan, norepinefrin, epinefrin) bilan birga qo‘llash ushbu vositalarning alfa-adrenoretseptorlar ishtirokida yuzaga keladigan vazokonstriktor ta’sirini kuchaytirishi, AD oshishiga olib kelishi mumkin. Bunday o‘zaro ta’sirlar neselektiv beta-adrenoblokatorlar qo‘llanilganda ko‘proq ehtimolga ega.

Gipotenziyal vositalar, shuningdek, boshqa ehtimoliy antigipertenziv ta’sirga ega vositalar (masalan, tritsiklik antidepressantlar, barbituratlar, fenotiazinlar) bisoprololning antigipertenziv ta’sirini kuchaytirishi mumkin.

Mefloxin bisoprolol bilan birga qo‘llanilganda bradikardiya rivojlanish xavfini oshirishi mumkin.

MAO ingibitorlari (MAO V ingibitorlaridan tashqari) beta-adrenoblokatorlarning antigipertenziv ta’sirini kuchaytirishi mumkin. Birga qo‘llash, shuningdek, gipertonik kriz rivojlanishiga olib kelishi mumkin.