-
Tarkibi
1 tabletkada:
faol modda: atsiklovir - 0,2 g;
yordamchi modda: kartoshka kraxmali, laktoza, magniy stearati.
-
Qo'llanilishi
Herpes simplex virusi I va II tiplari bilan chaqirilgan teri va shilliq qavatlar infeksiyalarini, shu jumladan ikkilamchi, jumladan genital gerpesni davolash;
Herpes simplex virusi I va II tiplari bilan chaqirilgan qaytalanuvchi infeksiyalarning zo‘rayishini oldini olish, immun holati normal bo‘lgan bemorlarda;
Herpes simplex virusi I va II tiplari bilan chaqirilgan birlamchi va qaytalanuvchi infeksiyalarning oldini olish, immun tanqisligi bo‘lgan bemorlarda;
Immun tanqisligi og‘ir bo‘lgan bemorlarda kompleks terapiya tarkibida: OIV-infeksiyada (OITS bosqichi, erta klinik namoyonlar va to‘liq klinik manzara) va suyak iligi transplantatsiyasidan o‘tgan bemorlarda;
Varicella zoster virusi (suvchechak, shuningdek, toshma - Herpes zoster) bilan chaqirilgan birlamchi va qaytalanuvchi infeksiyalarni davolash.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Atsiklovir yoki valatsiklovirga yuqori sezuvchanlik. Ehtiyotkorlik bilan - Degidratatsiya, buyrak yetishmovchiligi, nevrologik buzilishlar, sitotoksik preparatlarga (ular tomir ichiga yuborilganda) reaksiyalar rivojlanish davrida va ularning anamnezda mavjud bo‘lishida, elektrolit buzilishlari, og‘ir gipoksiya, homiladorlik va laktatsiya davrida. - Preparatni buyrak faoliyatini buzuvchi preparatlar (masalan, siklosporin, takrolimus) bilan birga qo‘llashda (buyrak faoliyatini nazorat qilish zarur) ehtiyotkorlik talab etiladi. - Atsiklovir va mikofenolat mofetil (immunodepressiv preparat), organ transplantatsiyasida qo‘llaniladigan, birga qo‘llanganda atskilovir va mikofenolat mofetilning nofaol metabolitining qon zardobidagi konsentratsiyasi oshadi. - Homiladorlik. Dori vositalari o‘zaro ta’siri Eritmalarni aralashtirishda tomir ichiga yuboriladigan atskilovirning ishqoriy reaksiyasini (pH 11) hisobga olish zarur. Immunostimulyatorlar bilan bir vaqtda buyurilganda ta’siri kuchayadi. Kanalchalar sekretsiyasi blokatorlari tomir ichiga yuboriladigan atskilovirning kanalchalar sekretsiyasini pasaytiradi, bu esa atskilovirning qon zardobida va orqa miya suyuqligida (OMS) konsentratsiyasining oshishiga, atskilovirning qon va OMSdan chiqarilishining sekinlashishiga (yarim chiqarilish davrining uzayishi), toksik ta’sirining kuchayishiga olib kelishi mumkin. Boshqa nefrotoksik dori vositalari atskilovirning nefrotoksik ta’siri xavfini oshiradi. Atsiklovir o‘zgarmagan holda buyraklar orqali faol kanalchalar sekretsiyasi yo‘li bilan chiqariladi. Xuddi shu yo‘l bilan chiqariladigan barcha preparatlar atskilovirning plazmadagi konsentratsiyasini oshirishi mumkin. Masalan, probenetsid va tsimetidin atskilovirning AUC ni oshiradi va uning buyrak klirensini pasaytiradi. Biroq, atskilovirning keng terapevtik dozalari diapazoni tufayli doza tuzatish talab qilinmaydi. Atsiklovir qabul qilayotgan bemorlarda, chiqarilish yo‘li uchun raqobatlashadigan preparatlar bilan birga buyurilganda, plazmada bir yoki ikkala preparat yoki ularning metabolitlari konsentratsiyasining potensial oshishi sababli ehtiyotkorlik zarur. Atsiklovir va mikofenolat mofetil (immunodepressiv preparat), organ transplantatsiyasida qo‘llaniladigan, birga qo‘llanganda atskilovir va mikofenolat mofetilning nofaol metabolitining AUC ko‘rsatkichi oshadi.
-
Qo'llash usuli
Teri va shilliq qavatlarining Herpes simplex I va II turi bilan chaqirilgan infeksiyalarni davolashda, kattalar va 2 yoshdan katta bolalarga preparat 200 mg dan kuniga 5 marta 5 kun davomida, kunduz kuni 4 soatlik oraliq bilan va tunda 8 soatlik oraliq bilan buyuriladi.
Kasallikning og‘irroq holatlarida davolash kursi shifokor ko‘rsatmasiga ko‘ra uzaytirilishi mumkin.
Immunitet yetishmovchiligi, shu jumladan OITS infeksiyasining to‘liq klinik manzarasida (OITS infeksiyasining erta klinik ko‘rinishlari va OITS bosqichini o‘z ichiga oladi), suyak iligi transplantatsiyasidan keyin kompleks terapiya tarkibida 400 mg dan kuniga 5 marta buyuriladi.
Herpes simplex I va II turi viruslari bilan chaqirilgan infeksiyalarning qaytalanishini oldini olish uchun, normal immun holatga ega bemorlarga va kasallik qaytalanganda 200 mg dan kuniga 4 marta har 6 soatda buyuriladi.
Herpes simplex I va II turi viruslari bilan chaqirilgan infeksiyalarning oldini olish uchun, immunitet yetishmovchiligi bo‘lgan kattalar va 2 yoshdan katta bolalarga preparat 200 mg dan kuniga 4 marta har 6 soatda buyurish tavsiya etiladi, maksimal doza – infeksiya og‘irligiga qarab 400 mg atsiklovirga qadar kuniga 5 marta.
Varicella zoster bilan chaqirilgan infeksiyalarni davolashda kattalarga 800 mg dan kuniga 5 marta har 4 soatda kunduz kuni va tunda 8 soatlik oraliq bilan buyuriladi.
Davolash kursining davomiyligi 7-10 kun.
2 yoshdan katta bolalarga 20 mg/kg dan kuniga 4 marta 5 kun davomida buyuriladi, 40 kg dan ortiq vaznga ega bolalarga preparat kattalarga mo‘ljallangan dozada buyuriladi.
Herpes zoster bilan chaqirilgan infeksiyalarni davolashda kattalarga 800 mg dan kuniga 4 marta har 6 soatda 5 kun davomida buyuriladi.
Buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda
Herpes zoster bilan chaqirilgan infeksiyalarni davolash va oldini olishda, kreatinin klirensi (KK) 10 ml/min dan kam bo‘lgan bemorlarda preparat dozasini 800 mg dan kuniga 2 marta 12 soatlik oraliq bilan kamaytirish tavsiya etiladi; KK 25 ml/min gacha bo‘lsa, 800 mg dan kuniga 3 marta 8 soatlik oraliq bilan buyuriladi.
Preparat ovqat paytida yoki darhol ovqatdan keyin qabul qilinadi va yetarli miqdorda suv bilan ichiladi.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Quyida keltirilgan nojo‘ya hodisalar anatomo-fiziologik klassifikatsiya va uchrash tezligiga qarab sanab o‘tilgan. Uchrash tezligi quyidagicha aniqlanadi: juda tez-tez (>1/10), tez-tez (>1/100 va <1/10), kamdan-kam (>1/1000 va <1/100), kam (>1/10000 va <1/1000), juda kam (<1/10000, alohida hollarda ham). Nojo‘ya hodisalar uchrash tezligi Qon va limfa tizimi tomonidan kamdan-kam – shaklli elementlar miqdorining kamayishi (anemiya, leykozitoz, neyropeniya yoki neyrofilez, trombotsitopeniya yoki trombotsitoz); kam – limfoadenopatiya, DVS-sindrom, gemoliz. Markaziy asab tizimi tomonidan kam – bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, uyquchanlik, ajitatsiya, ongning chalkashishi; juda kam – ko‘rish buzilishi, ataksiya, dizartriya, psixik buzilishlar (jumladan, deliriy), tushkunlik yoki psixoz, ensefalopatiya belgilar (koma, ongning chalkashishi, gallyutsinatsiyalar, tutqanoq, tremor). Yuqorida ko‘rsatilgan hodisalar odatda buyrak funksiyasi buzilgan va boshqa predisponiruyushchi omillarga ega bo‘lgan bemorlarda kuzatilgan va, odatda, qaytuvchan xarakterga ega bo‘lgan. Nafas olish tizimi tomonidan juda kam – nafas qisishi. Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan tez-tez – ishtahaning pasayishi, ko‘ngil aynishi, qusish; kamdan-kam – diareya, qorin og‘rig‘i. Jigar va o‘t yo‘llari tomonidan tez-tez – “jigar” transaminazalarining qaytuvchan faolligi oshishi; juda kam – bilirubin konsentratsiyasining qaytuvchan oshishi, sariqlik, gepatit. Buyrak va siydik chiqarish tizimi tomonidan tez-tez – qonda mochevina va kreatinin konsentratsiyasining oshishi; kam – gematuriya, gipercreatininemiya (buyrak kanallari obstruksiyasi bilan bog‘liq), juda kam – buyrak funksiyasi buzilishi, o‘tkir buyrak yetishmovchiligi, buyrak proyeksiyasida og‘riq. Ushbu asoratlar preparatning maksimal plazma konsentratsiyasi va bemorning suv-elektrolit muvozanati holatiga bog‘liq. Bunday hodisalarning oldini olish uchun 1 soat davomida yuborish kerak. Buyrak proyeksiyasida og‘riq buyrak funksiyasi buzilishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Bemorlarning suv-elektrolit muvozanatini saqlash kerak. Atsiklovir preparati bilan davolash davrida rivojlangan buyrak yetishmovchiligi odatda bemorlarni regidratatsiya qilish va/yoki preparat dozasini kamaytirish yoki bekor qilish bilan tez bartaraf etiladi. O‘tkir buyrak yetishmovchiligiga rivojlanish juda kam hollarda kuzatiladi. Mahalliy reaksiyalar tez-tez – flebit yoki yuborish joyida yallig‘lanish, periferik shishlar, umumiy holsizlik; juda kam – isitma, mahalliy yallig‘lanish reaksiyalari. Anafilaktik reaksiyalar kam – teri allergik reaksiyalari (qichishish, toshma, eshakemi); juda kam – Layell sindromi, ko‘p shaklli ekssudativ eritema, jumladan, Stivens-Jonson sindromi.
-
Farmakologik xususiyatlari
Virusga qarshi preparat, atsetiklik purin nukleozidining sintetik analogi, gerpes viruslariga nisbatan yuqori selektiv ta’sirga ega.
Virus bilan infeksiyalangan hujayralarda virusli timidinkinaza ta’sirida atskilovirning ketma-ket monofosfat, difosfat va trifosfat shakllariga aylanish reaksiyalari sodir bo‘ladi.
Atsiklovir trifosfat virus DNK zanjiriga qo‘shiladi va uning sintezini virus DNK-polimerazasini raqobatli inhibitsiyalash orqali bloklaydi. In vitro atskilovir oddiy gerpes virusi - Herpes simplex I va II tiplari, Varicella zoster virusiga nisbatan samarali; Epsteyn-Barr virusini inhibitsiyalash uchun esa yuqoriroq konsentratsiyalar talab etiladi.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Homiladorlik va laktatsiya davrida qo‘llanilishi Atsiklovir platsentar to‘siq orqali o‘tadi va ona sutida to‘planadi. Preparatni homiladorlik davrida faqat onaga kutilayotgan foyda homilaga bo‘lgan potensial xavfdan ustun bo‘lsa qo‘llash mumkin. Laktatsiya davrida atsiklovir qabul qilish zarur bo‘lsa, emizishni to‘xtatish kerak. Buyrak yetishmovchiligida Atsiklovir preparati dozalari uning darajasiga muvofiq tuzatilishi lozim, atsiklovirning organizmda to‘planishini oldini olish uchun. Gerpetik ensefalitda yuqori dozalarda Atsiklovir preparatini qabul qilayotgan bemorlarda, ayniqsa, buyrak funksiyasi avvaldan buzilgan yoki degidratatsiya mavjud bo‘lsa, buyrak funksiyasini nazorat qilish zarur. Tayyorlangan Atsiklovir preparati eritmasining pH 11,0 bo‘lib, uni ichga qabul qilish mumkin emas. Ehtiyot choralari Avtomobil yoki harakatlanuvchi mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri Atsiklovir preparati faqat statsionar sharoitda qo‘llash uchun mo‘ljallangan, shuning uchun preparatning avtomobil va/yoki boshqa mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri haqida ma’lumotlar yo‘q. Preparatni bolalar ololmaydigan joyda saqlash va yaroqlilik muddati o‘tganidan keyin qo‘llamaslik kerak.