Aura bilan va aurasiz migren xurujini to‘xtatish.

Dori vositasi komponentlariga yuqori sezuvchanlik. Nazorat qilinmaydigan gipertenziya. Ishemik yurak kasalligi. Angiospastik stenokardiya (Printsmetal stenokardiyasi). Serebrovaskulyar buzilishlar va anamnezda tranzitor ishemik xuruj (TIX). Ergotamin, ergotamin hosilalari, sumatriptan, naratriptan yoki boshqa 5HT1B/1D retseptor agonistlarini bir vaqtda qabul qilish.

Dori vositasi migren xurujining oldini olish maqsadida qo‘llash uchun mo‘ljallanmagan. Davolash samaradorligi migren xuruji boshlanganidan keyin Zolmigren® preparati qabul qilingan vaqtdan qat’i nazar, lekin uni migren xuruji boshlanganidan keyin imkon qadar tezroq qo‘llash tavsiya etiladi. Kattalarga 1 tabletka (2,5 mg zolmitriptan) buyuriladi. Agar simptomlar saqlanib qolsa yoki 24 soat ichida qayta yuzaga chiqsa, 1 tabletka (2,5 mg zolmitriptan) takroriy dozasini qabul qilish talab qilinishi mumkin. Zarur bo‘lsa, takroriy dozani birinchi dozadan kamida 2 soat o‘tgach qabul qilish mumkin. 2,5 mg dozasi yetarli samaradorlik bermasa, bir martalik dozani 5 mg gacha oshirishga ruxsat etiladi (maksimal bir martalik doza). Maksimal sutkalik doza – 10 mg. Davolashga javob bergan bemorlarda dori vositasi qabul qilingandan keyin 1 soat ichida sezilarli samaradorlik namoyon bo‘ladi. Jigar yetishmovchiligi Jigar yetishmovchiligida zolmitriptan metabolizmi pasayadi. Jigar funksiyasining yengil buzilishlari bo‘lgan bemorlarda doza tuzatish talab qilinmaydi. O‘rta va og‘ir darajadagi jigar funksiyasi buzilishi bo‘lgan bemorlarda sutkalik doza 5 mg dan oshmasligi kerak. Buyrak yetishmovchiligi Kreatinin klirensi 15 ml/min dan yuqori bo‘lsa, dozani tuzatish talab qilinmaydi. 65 yoshdan oshgan bemorlar 65 yoshdan oshgan bemorlarda zolmitriptan qo‘llash xavfsizligi va samaradorligi o‘rganilmagan. Shuning uchun zolmitriptan ushbu toifadagi bemorlarni davolash uchun tavsiya etilmaydi. Dozani tuzatishni talab qiladigan o‘zaro ta’sirlar (qarang «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri va boshqa o‘zaro ta’sir turlari» bo‘limi) MAO-A ingibitorlarini qabul qilayotgan bemorlarga zolmitriptanni sutkada 5 mg dan oshmagan dozada qabul qilish tavsiya etiladi. Simetidin qabul qilayotgan bemorlar uchun zolmitriptanning maksimal tavsiya etiladigan sutkalik doza miqdori 5 mg dan oshmasligi kerak. Fluvoksamin va xinolonlar (masalan, ципрофлоксацин) kabi CYP1A2 ning maxsus ingibitorlarini qabul qilayotgan bemorlar uchun zolmitriptanning maksimal sutkalik doza miqdori 5 mg tavsiya etiladi. Bolalar. Bolalarni (18 yoshgacha) davolash uchun qo‘llash tavsiya etilmaydi.

Nojo'ya ta'sirlari odatda yengil xarakterga ega bo'lib, odatda o'tkinchi, dori vositasini qabul qilgandan keyin 4 soat ichida paydo bo'ladi, uning takroriy qo'llanilishidan keyin ko'paymaydi va qo'shimcha davolashsiz o'z-o'zidan yo'qoladi. Nojo'ya ta'sirlarning chastotasi quyidagicha tasniflanadi: juda tez-tez (≥ 1/10); tez-tez (≥ 1/100 < 1/10); kamdan-kam (≥ 1/1000 < 1/100); juda kam (≥1/10000<1/1000); juda juda kam (< 1/10000), noma'lum (mavjud ma'lumotlardan baholash mumkin emas). Immun tizimidan: juda kam – gipertashqi reaktsiyalar, angionevrotik shish va anafilaktik reaktsiyalar. Yurak tomondan: tez-tez – yurak urishi; kamdan-kam – takikardiya; juda kam – miokard infarkti, stenokardiya, koronar spazm. Tomirlar tomondan: kamdan-kam – arterial bosimning vaqtinchalik oshishi, arterial bosimning ozgina oshishi. Nerv tizimidan: tez-tez – sezgi buzilishi, bosh aylanishi, bosh og'rig'i, giperesteziya, paresteziya, uyquchanlik, issiqlik hissi. Ovqat hazm qilish tizimidan: tez-tez – qorin og'rig'i, qusish, og'izda quruqlik, disfagiya; juda kam – qon aralash diareya, ichak infarkti yoki nekrozi, ovqat hazm qilish tizimida ishemik hodisalar, ishemik kolit, miltakka infarkt. Teridan va teri osti to'qimalaridan: juda kam – angionevrotik shish, urtika. Buyraklar va siydik chiqarish tizimidan: kamdan-kam – poliuriya, siydik chiqarish chastotasining oshishi; juda kam – siydik chiqarishga majburiy chaqiriqlar. Skelet-mushak tizimi va bog'lovchi to'qimalardan: tez-tez – mushak zaifligi, mushaklarda og'riq. Umumiy buzilishlar va qo'llaniladigan joydagi holat: tez-tez – asteniya, og'irlik, siqilish, bo'g'ozda, bo'yinda, ko'krak qafasida va qo'llarda og'riq yoki bosim hissi. Sana

Zolmigren — antimigrenoz vosita. Inson qon tomirlarining rekombinant 5HT1B/1D-serotonin retseptorlarining selektiv agonisti hisoblanadi. Serotoninning 5HT1A-retseptorlariga o‘rtacha yaqinlikka ega, 5HT2-, 5HT3-, 5HT4-serotonin retseptorlari, α1-, α2-, β1-adrenoretseptorlar, H1-, H2-gistamin retseptorlari, M-xolin retseptorlari, D1-, D2-dopamin retseptorlariga nisbatan sezilarli affinitet yoki farmakologik faollikka ega emas. Preparat asosan kranial tomirlarning vazokonstriksiyasini chaqiradi, neyropeptidlarning, xususan, vazooktiv ichak peptidining ajralishini bloklaydi, u reflektor qo‘zg‘alishning asosiy effektor transmitteri bo‘lib, vazodilatatsiyani chaqiradi va bu migren patogenezining asosini tashkil etadi. Migren xurujining rivojlanishini to‘xtatadi, to‘g‘ridan-to‘g‘ri analjezik ta’sir ko‘rsatmaydi. Migren xurujini bartaraf etish bilan birga, ko‘ngil aynishi, qusish (ayniqsa chap tomonli xurujlarda), foto- va fonofobiyaning og‘irligini kamaytiradi. Periferik ta’sirga qo‘shimcha ravishda, bosh miya ustunining migren bilan bog‘liq markazlariga ta’sir ko‘rsatadi, bu bir necha kun (2–5 sutka) davom etadigan bir necha migren xurujlarini davolashda barqaror takroriy effektni tushuntiradi. Migren statusi (bir necha og‘ir, birin-ketin keladigan, 2–5 sutka davom etadigan migren xurujlari)ni kompleks davolashda yuqori samaradorlikka ega. Hayz bilan bog‘liq migrenni bartaraf etadi. Yuqori dozalarda sedativ ta’sir ko‘rsatadi va uyquchanlik chaqiradi. Preparatning ta’siri 15–20 daqiqada rivojlanadi va qabul qilingandan so‘ng 1 soatda maksimal darajaga yetadi. Maksimal effekt xuruj rivojlanayotgan vaqtda qabul qilinganda kuzatiladi. Farmakokinetika Og‘iz orqali qabul qilinganda me’da-ichak yo‘llarida yaxshi so‘riladi. Preparatning so‘rilishi ovqat qabul qilishga bog‘liq emas. O‘rtacha mutlaq biologik o‘zlashtirilishi taxminan 40% ni tashkil etadi. Qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanishi — 25%. Cmax ga erishish vaqti 1 soat, plazmadagi terapevtik konsentratsiya keyingi 4–6 soat davomida saqlanadi. Takroriy qabul qilinganda preparatning kumulyatsiyasi kuzatilmaydi. Jigarda intensiv biotransformatsiyaga uchraydi va N-desmetil hosilasi hosil bo‘ladi, u boshlang‘ich birikmadan 2–6 marta yuqori farmakologik faollikka ega, shuningdek, bir qator nofaol metabolitlar hosil bo‘ladi. Organizmda asosan buyraklar orqali metabolitlar ko‘rinishida, taxminan 30% ichak orqali o‘zgarmagan holda chiqariladi. Zolmitriptanning uchta asosiy metaboliti ma’lum: indoluksus kislotasi (qon plazmasi va siydikdagi asosiy metabolit), N-oksid va N-desmetil analoglari. N-desmetillangan metabolit — faol, qolgan ikki metabolit — nofaol. Zolmitriptanning o‘rtacha T½ 2,5–3 soatni tashkil etadi. Ayollarda Cmax va preparatning biologik o‘zlashtirilishi yuqoriroq, umumiy klirensi esa erkaklarga nisbatan pastroq. O‘rtacha va og‘ir buyrak yetishmovchiligida zolmitriptan va uning metabolitlarining buyrak klirensi sog‘lom ko‘ngillilarga nisbatan 7–8 marta past, T½ bir soatga (3–3,5 soatgacha) oshadi, zolmitriptan va uning faol metabolitining biologik o‘zlashtirilishi esa faqat 16 va 35% ga oshadi. Jigar yetishmovchiligida zolmitriptanning metabolizmi uning darajasiga proporsional ravishda kamayadi.

Preparatni kofein, paratsetamol, metoklopramid, pizotifen, fluoksetin, rifampitsin va propranolol bilan birga qo‘llash mumkin. Sog‘lom ko‘ngillilar ishtirokida olingan ma’lumotlarga ko‘ra, zolmitriptan va ergotamin o‘rtasida hech qanday farmakokinetik o‘zaro ta’sir yoki klinik ahamiyatga ega bo‘lgan har qanday o‘zaro ta’sir kuzatilmagan. Nazariy jihatdan koronarospazm xavfi oshishi mumkinligi sababli, Zolmigrenni ergotamin saqlovchi preparatlarni qabul qilgandan keyin kamida 24 soatdan so‘ng qabul qilish tavsiya etiladi. Aksincha, ergotamin saqlovchi preparatni Zolmigrendan keyin kamida 6 soatdan so‘ng qabul qilish tavsiya etiladi. Moklobemid, MAO-A ning spetsifik ingibitori, qabul qilingandan so‘ng zolmitriptan uchun AUCda (26%) biroz oshish va faol metabolit uchun AUCda uch baravar oshish kuzatilgan. Shuning uchun MAO-A ingibitorlarini qabul qilayotgan bemorlarga zolmitriptanni kuniga 5 mg dan oshirmaslik tavsiya etiladi. Preparatlarni moklobemidni kuniga 2 marta 150 mg dan yuqori dozada qabul qilish davrida birga qo‘llash mumkin emas. Tsimetidin, P450 umumiy ingibitori, qabul qilingandan so‘ng zolmitriptan uchun T½ 44% ga, AUC esa 48% ga oshgan. Bundan tashqari, tsimetidin faol N-dimetillangan metabolit (183C91) uchun T½ va AUC ni ikki baravar oshirgan. Tsimetidin qabul qilayotgan bemorlarga zolmitriptanni kuniga 5 mg dan oshirmaslik tavsiya etiladi. Umumiy o‘zaro ta’sir profilidan kelib chiqib, CYP 1A2 ning spetsifik ingibitorlari bilan o‘zaro ta’sir ehtimolini istisno qilib bo‘lmaydi. Shuning uchun fluvoksamin va xinolonlar (masalan, tsiprofloksatsin) kabi birikmalarni qo‘llashda ham dozani kamaytirish tavsiya etiladi. Farmakokinetika nuqtai nazaridan, selegilin (MAO-B ingibitori) va fluoksetin (SIOZS) zolmitriptan bilan o‘zaro ta’sir qilmaydi. Triptanlar va SIOZS yoki IOZSiN birga qo‘llanganda serotoninni sindromi (psixik holat o‘zgarishlari, vegetativ labilitet, nerv-mushak anomaliyalari) paydo bo‘lishi haqida xabar berilgan. Boshqa 5HT1B/1D retseptor agonistlari kabi, zolmitriptan boshqa dori vositalarining so‘rilishini sekinlashtirishi mumkin. Zolmitriptanni boshqa 5HT1B/1D-agonistlar bilan 24 soat davomida va aksincha, birga qo‘llashdan saqlanish kerak.

Preparat faqat migren tashxisi aniq qo‘yilgan hollarda qabul qilinishi kerak. Bosh og‘rig‘i bo‘lgan, ilgari migren tashxisi qo‘yilmagan bemorlarda davolashni boshlashdan oldin boshqa nevrologik holatlar istisno qilinishi lozim. Preparatni gemiplegik, bazilyar va oftalmoplegik migrenlarda qabul qilish mumkin emas. 5HT1B/1D-retseptor agonistlarini qabul qilayotgan bemorlarda insult va boshqa nojo‘ya serebrovaskulyar buzilishlar yuzaga kelishi mumkin. Migren bilan og‘rigan shaxslar serebrovaskulyar buzilishlar xavfi yuqoriligi qayd etilgan. Yakka-yakka hollarda, boshqa 5HT1B/1D agonistlari kabi, koronarospazm, stenokardiya va miokard infarkti yuzaga kelishi mumkin. Zolmigren yurak ishemik kasalligi rivojlanish xavf omillari (masalan, chekish, arterial bosimning yuqoriligi, giperlipidemiya, qandli diabet, irsiyat) bo‘lgan bemorlarga yurak-qon tomir tizimi kasalliklari mavjudligini oldindan tekshirmasdan qo‘llanmasligi kerak. Ayniqsa, postmenopauza davridagi ayollar va 40 yoshdan oshgan erkaklarda ushbu xavf omillariga e’tibor qaratish lozim. Biroq, tekshiruvlar yurak kasalliklari bo‘lgan har bir bemorni aniqlash imkonini bermaydi, shuning uchun yurak-qon tomir kasalliklari anamnezisida bo‘lmagan bemorlarda ham jiddiy yurak hodisalari yakka-yakka hollarda qayd etilgan. Boshqa 5HT1B/1D agonistlari kabi, zolmitriptan qabul qilingandan so‘ng yurak sohasida og‘irlik, bosim yoki siqilish hissi paydo bo‘lishi mumkin. Ko‘krak qafasida og‘riq yoki yurak ishemik kasalligiga xos simptomlar paydo bo‘lsa, Zolmigren qabul qilishni to‘xtatish va bemorni tekshirish lozim. Boshqa 5HT1B/1D agonistlari kabi, arterial bosim oshgan yoki normal bo‘lgan bemorlarda zolmitriptan qabul qilinganda arterial bosimning o‘tkinchi oshishi mumkin. Juda kam hollarda bunday bosim oshishi jiddiy klinik namoyonalar bilan birga kechgan. Zolmigrenning tavsiya etilgan dozasidan oshmaslik kerak. Triptanlar va tarkibida zveroboy bo‘lgan o‘simlik yig‘malari birga qo‘llanilganda nojo‘ya reaksiyalar tez-tez uchrashi mumkin. Triptanlar va selektiv serotonin qaytar qayta qabul qilish ingibitorlari (SIOZQ) yoki serotonin va noradrenalin qaytar qayta qabul qilish ingibitorlari (SIOZQiN) birga qo‘llanilganda serotoning sindromi (psixik holat o‘zgarishi, vegetativ labilitet, nerv-mushak anomaliyalari) yuzaga kelgani haqida xabarlar bor. Ushbu reaksiyalar og‘ir bo‘lishi mumkin. Agar zolmitriptan va SIOZQ yoki SIOZQiN birga qo‘llash klinik jihatdan maqsadga muvofiq bo‘lsa, ayniqsa davolash boshida, doza oshirilganda yoki boshqa serotoninerjik vosita qo‘llanganda bemorni mos ravishda tekshirish tavsiya etiladi. Bosh og‘rig‘ini davolashda har qanday analgetik vositani uzoq muddat qo‘llash og‘riq kuchayishiga olib kelishi mumkin. Bunday holatda davolashni to‘xtatish va shifokorga murojaat qilish lozim. Haddan tashqari dori qabul qilish natijasida yuzaga kelgan bosh og‘rig‘i tashxisini, dori vositalarini muntazam qabul qilganda og‘riq kamaymaydigan, tez-tez yoki har kuni bosh og‘rig‘i bo‘lgan bemorlarda taxmin qilish kerak. Preparat tarkibida laktoza mavjud, shuning uchun galaktozani kamdan-kam uchraydigan irsiy intoleransiyasi, laktaza yetishmovchiligi yoki glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi bo‘lgan bemorlarga qo‘llash mumkin emas. Homiladorlik yoki emizish davrida qo‘llash Homiladorlik. Homiladorlik davrida zolmitriptan qo‘llash xavfsizligi aniqlanmagan. Hayvonlarda o‘tkazilgan sinovlarda to‘g‘ridan-to‘g‘ri teratogen ta’sir aniqlanmagan. Biroq, ba’zi embriotoksiklik sinovlari embrion hayotiyligi pasayishini ko‘rsatadi. Homiladorlik davrida Zolmigren faqat onaga bo‘lgan mumkin bo‘lgan terapevtik foyda homila/bolaga bo‘lgan potentsial xavfdan ustun bo‘lsa qo‘llanilishi mumkin. Emizish. Tadqiqotlarda zolmitriptan emizuvchi hayvonlar sutiga o‘tishi ko‘rsatilgan. Zolmitriptanning inson ko‘krak suti tarkibiga o‘tishi haqida ma’lumot yo‘q. Shuning uchun emizish davrida ayollarga preparatni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash tavsiya etiladi. Bolaga ta’sirini minimallashtirish uchun uni preparat qabul qilingandan so‘ng kamida 24 soatdan keyin emizish lozim. Bolalar. Preparat bolalarni davolash uchun qo‘llanmaydi. Transport vositalarini boshqarish yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlashda reaksiya tezligiga ta’sir qilish qobiliyati. Preparat sog‘lom ko‘ngillilarning kichik guruhida 20 mg gacha dozada qabul qilinganda psixomotor testlar natijasiga sezilarli ta’sir ko‘rsatilmagan. Biroq, transport vositalari haydovchilari va diqqatni jamlashni talab qiladigan ish bilan shug‘ullanuvchi shaxslarni ogohlantirish lozimki, migren xuruji yuzaga kelganda uyquchanlik va boshqa simptomlar rivojlanishi mumkin.

Ko‘ngillilarda bir martalik 50 mg dozada zolmitriptan qo‘llanganda sedativ ta’sir kuzatilgan. Zolmitriptanning T½ 2,5–3 soatni tashkil etadi, shuning uchun dozani oshirib yuborishda bemorlarni kamida 15 soat yoki simptomlar yo‘qolguncha kuzatish kerak. Maxsus antidot mavjud emas. Og‘ir intoksikatsiya holatida intensiv terapiya muolajalari, jumladan, nafas yo‘llarining o‘tkazuvchanligini ta’minlash, yetarli oksigenatsiya va ventilyatsiya, yurak-qon tomir tizimi funksiyalarini monitoring qilish va qo‘llab-quvvatlash tavsiya etiladi. Gemodializ va peritoneal dializ zolmitriptanning qon zardobidagi konsentratsiyasiga qanday ta’sir ko‘rsatishi noma’lum.