- surunkali anemiyalar, B12 vitamini yetishmovchiligi bilan kechadigan (Addison-Birmer kasalligi, oziqlanishga bog‘liq makrotsitar anemiya); Quyidagi kasalliklarni kompleks davolash tarkibida: - anemiya (jumladan, temir tanqisligi anemiyasi, postgemorragik, aplastik, toksik moddalar va/yoki dori vositalari bilan chaqirilgan anemiyalar); - surunkali gepatit, jigar sirrozi, jigar yetishmovchiligi; - polinevrit, radikulit, nevralgiya (jumladan, uch shoxli nerv nevralgiyasi), gipotrofiya, funikulyar miyeloz, periferik nervlar shikastlanishi, yonbosh amiotrofik skleroz, bolalar tserebral falaji, Daun kasalligi; - teri kasalliklari (psoriaz, fotodermatoz, gerpetiform dermatit, atopik dermatit). Profilaktik maqsadda: - biguanidlar, paraaminosalisil kislotasi, askorbin kislotasi yuqori dozalarda buyurilganda; - B12 vitamini so‘rilishi buzilishi bilan kechadigan me’da va ichak kasalliklarida (me’daning bir qismini, ingichka ichakni rezektsiya qilish, Kron kasalligi, tseliakiya, enterit, malabsorbsiya sindromi, spru), oshqozon osti bezi va ichakning yomon sifatli o‘smalari; - o‘tkir nurlanish kasalligi

· preparat tarkibiy qismlariga yuqori sezuvchanlik; · eritremiya, eritrotsitoz; · tromboembolik kasalliklar; · yaxshi va yomon sifatli yangi o'smalar (megaloblast anemiya va B12 vitamini yetishmovchiligi bilan kechadigan holatlar bundan mustasno); · homiladorlik (B guruhi vitaminlarining yuqori dozalarda mumkin bo‘lgan teratogen ta’siri haqida alohida ko‘rsatmalar mavjud); · laktatsiya davri; · Leber kasalligi, nikotinli ambliopiya (ko‘ruv nervining neyrodegenerativ shikastlanishi xavfini oshiradi); · FK III zo‘riqish stenokardiyasi; · 1 ml da 500 mkg tsianokobalamin saqlovchi dori shakli uchun 3 yoshgacha bo‘lgan bolalar yoshi. Ehtiyotkorlik bilan: · tromb hosil bo‘lishiga moyillikda; · stenokardiya.

Vitamin B12 teri ostiga, mushak ichiga, vena ichiga va intralumbal yo'l bilan qo'llaniladi. Teri ostiga Kattalar: - Addison-Birmer anemiyasida (B12-etishmovchilik anemiyasi) - 100-200 mkg/kun har kuni yoki kun ora; - funikulyar mielozda, nerv tizimi funksiyasi buzilgan makrotsitar anemiyalarda - birinchi hafta davomida 400-500 mkg/kun har kuni, so'ngra yuborishlar orasidagi interval 5-7 kungacha (bir vaqtda foliy kislotasi buyuriladi); remissiya davrida qo'llab-quvvatlovchi doza 100 mkg/kun oyiga 2 marta, nevrologik belgilar mavjud bo'lsa - 200-400 mkg 2-4 marta oyiga. - o'tkir postgemorragik va temir tanqisligi anemiyasida Vitamin B12 30-100 mkg 2-3 marta haftasiga buyuriladi; aplastik anemiyada - 100 mkg kliniko-gematologik yaxshilanishga erishilgunga qadar. - Markaziy asab tizimi va periferik asab tizimi kasalliklarida - 200-500 mkg kun ora 2 hafta davomida. - Travmatik genezli periferik asab tizimi kasalliklarida - 200-400 mkg kun ora 40-45 kun davomida. - Gepatit va jigar sirrozlarida - 30-60 mkg/kun yoki 100 mkg kun ora 25-40 kun davomida. - Nurlanish kasalligi, diabetik nevropatiya, spruda - 60-100 mkg har kuni 20-30 kun davomida. Intralumbal - Funikulyar mieloz, lateral amiotrofik sklerozda - intralumbal, 15-30 mkg dozani asta-sekin oshirib (50, 100, 150, 200 mkg), 200-250 mkg gacha bir marta yuboriladi. Intralumbal in'ektsiyalar har 3 kunda qilinadi, kurs uchun jami 8-10 in'ektsiya talab qilinadi. Remissiya davrida funikulyar mieloz belgilarisiz qo'llab-quvvatlovchi terapiya uchun 100 mkg oyiga ikki marta, nevrologik simptomatika mavjud bo'lsa – 200-400 mkg 2-4 marta oyiga buyuriladi. Mushak ichiga yoki vena ichiga - Vitamin B12 yetishmovchiligini bartaraf etish uchun mushak ichiga yoki vena ichiga 1 mg har kuni 1-2 hafta davomida yuboriladi; qo'llab-quvvatlovchi doza 1-2 mg haftasiga 1 martadan oyiga 1 martagacha; profilaktika uchun - 1 mg oyiga 1 marta mushak ichiga yoki vena ichiga. Davolash davomiyligi individual belgilanadi. Kattalar uchun maksimal sutkalik doza – 500 mkg. Bolalar Teri ostiga 1 mkg/kg dozada yuboriladi. Dozalar va qo'llash tartibi patologiyaga bog'liq va kuniga 30 mkg dan 100 mkg gacha o'zgaradi. Maksimal sutkalik doza - 100 mkg. - Alimentar anemiya va muddatidan oldin tug'ilgan bolalarda anemiyada – teri ostiga 30 mkg har kuni 15 kun davomida. - Aplastik anemiyada – 100 mkg kliniko-gematologik yaxshilanishga erishilgunga qadar. - Kasalliklardan keyingi distrofiya holatlarida, Daun kasalligi va bolalar serebral falajida - teri ostiga, 15-30 mkg kun ora. - Gepatit va jigar sirrozlarida 30-60 mkg/kun yoki 100 mkg kun ora 25-40 kun davomida yuboriladi. 500 mkg/ml dori shakli 3 yoshgacha bo'lgan bolalarda qo'llanilmaydi.

· gematologik buzilishlar: yuqori dozalarda qo‘llanganda - giperkogulyatsiya; · yurak-qon tomir tizimi tomonidan: kamdan-kam hollarda - yurak sohasida og‘riq, taxikardiya; · asab tizimi tomonidan: bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, kamdan-kam hollarda - asabiy qo‘zg‘alish holati; · me’da-ichak tizimi tomonidan: ko‘ngil aynishi, diareya; · allergik reaksiyalar: kamdan-kam hollarda - toshma, toshma, qichishish, anafilaktik shok; · almashinuv jarayonlari buzilishlari: Vitamin V12 yuqori dozalarda qo‘llanganda - purin almashinuvining buzilishi, akne, terlash; · umumiy buzilishlar: holsizlik, isitma; · mahalliy reaksiyalar: og‘riq, in’ektsiya joyida zichlashuv.

Parenteral qo‘llanganda vitamin V12 tezda tizimli qon aylanishiga o‘tadi. Qonda vitamin V12 transkobalamin I va II bilan bog‘lanadi, ular uni to‘qimalarga tashiydi. Asosan jigar to‘qimasida to‘planadi. Qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanishi – 90%. Terining ostiga va mushak ichiga yuborilgandan so‘ng qon plazmasida maksimal konsentratsiyaga 1 soatda erishiladi. Jigardan o‘t orqali ichakka chiqariladi va yana qonga so‘riladi. Jigarda yarim chiqarilish davri – 500 kun. Buyraklar normal faoliyat ko‘rsatganda – 7 – 10% buyraklar orqali, taxminan 50% najas bilan chiqariladi, buyrak faoliyati pasayganda – 0 – 7% buyraklar orqali, 70 – 100% najas bilan chiqariladi. Plasentar to‘siqdan o‘tadi, ona sutiga o‘tadi.

Vitamin B12 yetishmovchiligi tashxisiy jihatdan tasdiqlanishi kerak, chunki u foliy kislotasi yetishmovchiligini niqoblash mumkin. Davolash davrida periferik qon ko‘rsatkichlarini nazorat qilish zarur: davolashning 5-8 kunida retikulotsitlar soni, temir konsentratsiyasi aniqlanadi. Eritrotsitlar soni, gemoglobin va rang ko‘rsatkichi 1 oy davomida haftasiga 1-2 marta, keyinchalik esa oyiga 2-4 marta nazorat qilinadi. Remissiya erishiladi, agar eritrotsitlar soni 4-4,5 mln/mkl gacha oshsa, eritrotsitlar normal o‘lchamga yetganda, anizo- va poykilotsitoz yo‘qolganda, retikulotsitlar soni retikulotsitar krizdan so‘ng normallashganda. Gematologik remissiyaga erishilgandan so‘ng periferik qon nazorati kamida har 4-6 oyda 1 marta o‘tkaziladi. Leiko- va eritrotsitoz rivojlanishiga moyillik bo‘lsa, preparat dozasini kamaytirish yoki davolashni vaqtincha to‘xtatish kerak. Trombo hosil bo‘lishiga moyil shaxslarda, stenokardiya bo‘lsa ehtiyotkorlikka rioya qilish zarur (dozalar kamaytirilishi kerak, in'ektsiya uchun 100 mkg dan oshmasligi lozim). Tavsiya etilgan dozalarda homiladorlik, emizish davrida, shuningdek, keksalarda yuqorida ko‘rsatilganlardan tashqari nojo‘ya reaksiyalar kuzatilmagan. Nojo‘ya reaksiyalar paydo bo‘lsa, sianokobalamin qo‘llanilishini vaqtincha to‘xtatish yoki bekor qilish kerak. Zarurat tug‘ilganda davolash kichik dozalardan – 50 mkg dan boshlanadi. Homiladorlik va laktatsiya davri B vitaminlarining yuqori dozalarda teratogen ta’siri mumkinligi haqida ayrim ma’lumotlar mavjud, shuning uchun preparatni qo‘llash tavsiya etilmaydi. Sianokobalamin ona sutiga ajraladi, shuning uchun laktatsiya davrida qo‘llash tavsiya etilmaydi yoki davolash vaqtida emizishni to‘xtatish kerak. Transport vositalarini va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri Preparatning nojo‘ya ta’sirlarini hisobga olib, transport boshqarishda va diqqatni jamlashni talab qiladigan ishda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.