Farmakokinetika

Ichga qabul qilinganda me’da-ichak yo‘llaridan (MIY) tez so‘riladi. Qonda maksimal konsentratsiya (Cmax) 1–2 soatda hosil bo‘ladi va 50% ga kamayishi odatda 8 soatdan kam vaqt ichida sodir bo‘ladi. Gistogematik to‘siqlardan, shu jumladan gematoensefalik (GEB), platsentar to‘siqlardan o‘tadi. To‘qimalarga taqsimlanadi, 4 soatdan so‘ng orqa miya suyuqligida aniqlanadi. Jigarda atsetillanadi va antibakterial xususiyatlarini yo‘qotadi. Asosan (90–95%) buyraklar orqali chiqariladi.

Streptotsid – keng ta’sir doirasiga ega antibakterial vosita. Streptotsidning antimikrob ta’sir mexanizmi PABK (paraaminobenzoy kislota) bilan antagonizmi bilan bog‘liq, u bilan kimyoviy o‘xshashlikka ega. Streptotsid mikroblar hujayrasi tomonidan qabul qilinadi, PABKning digidrofolli kislota tarkibiga kiritilishiga to‘sqinlik qiladi va bundan tashqari, bakterial ferment digidropteroatsintetazani (PABKni digidrofolli kislota tarkibiga kiritish uchun mas’ul bo‘lgan ferment) raqobatbardosh tarzda susaytiradi, natijada digidrofolli kislota sintezi buziladi, undan metabolik faol tetrahidrofolli kislota hosil bo‘lishi kamayadi, bu esa purin va pirimidinlar hosil bo‘lishi uchun zarur, mikroorganizmlarning o‘sishi va rivojlanishi to‘xtaydi (bakteriostatik effekt). Gram-musbat va gram-manfiy kokklar (shu jumladan streptokokklar, pnevmokokklar, meningokokklar, gonokokklar), Escherichia coli, Shigella spp., Vibrio cholerae, Clostridium perfringens, Bacillus anthracis, Corynebacterium diphtheriae, Yersinia pestis, Chlamydia spp., Actinomyces israelii, Toxoplasma gondii ga nisbatan faol. Streptotsid – qisqa ta’sir qiluvchi sulfanilamid preparati. 

 Bir vaqtda qo‘llanganda
nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlar, sul’fonilmochevina hosilalari, antikoagulyantlar, K vitamini antagonistlari bilan ushbu preparatlarning ta’siri kuchayadi;

foliy kislotasi, bakteritsid antibiotiklar (jumladan, penisillinlar, sefalosporinlar) bilan – sul’fanilamidlarning samaradorligi pasayadi;

bakteritsid antibiotiklar, og‘zaki kontratseptivlar bilan – ushbu preparatlarning ta’siri pasayadi;

PASK va barbituratlar bilan – sul’fanilamidlarning faolligi kuchayadi;

eritromitsin, linkomitsin, tetratsiklin bilan – o‘zaro

antibakterial faollik kuchayadi, ta’sir doirasi kengayadi;

rifampitsin, streptomitsin, monomitsin, kanamitsin, gentamitsin, oksixinolin hosilalari (nitroksolin) bilan – preparatlarning antibakterial ta’siri o‘zgarmaydi;

nalidiks kislotasi (nevigramon) bilan – ba’zan antagonizm kuzatiladi;

xloramfenikol, nitrofuranlar bilan – umumiy effekt pasayadi;

PABK efirlari saqlovchi preparatlar (novokain, anestezin, dikain) bilan – sul’fanilamidlarning antibakterial faolligi inaktivlanadi.

Streptotsid metotreksatning ta’sirini va/yoki uning oqsillar bilan bog‘lanishidan siqib chiqarilishi va/yoki metabolizmining susayishi natijasida kuchaytirishi mumkin.

Boshqa preparatlar bilan birga qo‘llanganda, suyak ko‘migi bostirilishi, gemoliz, gepatotoksik ta’sir chaqiruvchi preparatlar bilan birga qo‘llanganda toksik effektlar rivojlanish xavfi oshadi. Urotropin bilan birga qo‘llash tavsiya etilmaydi, chunki siydikning kislotali muhitida kristalluriya rivojlanish xavfi ortadi.

Fenilbutazon (butadion), salitsilatlar va indometatsin sul’fanilamidlarni qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanishidan siqib chiqarishi mumkin, natijada ularning qon zardobidagi konsentratsiyasi oshadi. Paraaminosalisil kislotasi va barbituratlar bilan qo‘llanganda sul’fanilamidlarning faolligi kuchayadi; levomitsetin bilan – agranulotsitoz rivojlanish xavfi ortadi; paraaminobenzoy kislotasi efirlari saqlovchi preparatlar (novokain, anestezin, dikain) bilan – sul’fanilamidlarning antibakterial faolligi inaktivlanadi.

Preparatni qo‘llash davrida quyidagi preparatlarni qabul qilish tavsiya etilmaydi: digitoksin, izoprenalin, xlorid kislotasi, kofein, fenilefrin, fenobarbital, adrenalin gidroxlorid, neodikumarin, difenin. 

 

Nojo'ya reaksiyalar namoyon bo'lishining kuchayishi mumkin.

Dozalashdan oshib ketganda anoreksiya (ishtahaning yo'qligi), ko'ngil aynishi, qusish, kolonsimon og'riq, bosh og'rig'i, uyquchanlik, bosh aylanishi, hushdan ketish paydo bo'lishi mumkin. Uzoq muddat qo'llanganda isitma, gematuriya, kristalluriya, sianoz, taxikardiya, paresteziya, diareya, xolestaz, anuriya bilan kechuvchi buyrak yetishmovchiligi, toksik gepatit, leyopeniya, agranulositoz mumkin.

Davolash: dozani oshirib yuborishda shifokorga murojaat qilish tavsiya etiladi. Davolash simptomatik. Tibbiy yordam ko'rsatilgunga qadar oshqozonni 2 % natriy gidrokarbonat eritmasi bilan yuvish va faollashtirilgan ko'mir yoki boshqa enterosorbentlar suspenziyasini qabul qilish kerak. Ko'p miqdorda suyuqlik ichish, majburiy diurez, gemodializ ko'rsatilgan. 

 

Dori bilan davolashda buyrak funksiyasi va periferik qon ko'rsatkichlari, qondagi glyukoza darajasini tizimli nazorat qilish zarur.

Dori bilan uzoq muddatli davolashda vaqti-vaqti bilan qon tahlili (biokimyoviy va umumiy qon tahlili) o'tkazish kerak. Preparatni yetarli bo'lmagan dozalarda buyurish yoki dori vositasini erta to'xtatish mikroorganizmlarning sulfanilamidlarga chidamliligini oshishiga olib kelishi mumkin.

Sulfanilamidlarni A guruhi beta-gemolitik streptokokk keltirib chiqargan infeksiyalarni davolash uchun qo'llash tavsiya etilmaydi, chunki ular uni yo'q qilishga olib kelmaydi va natijada revmatizm va glomerulonefrit kabi asoratlarning oldini ololmaydi. Preparatni surunkali yurak yetishmovchiligi, jigar kasalliklari va buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak.

Streptotsidni og'ir allergik kasalliklar yoki bronxial astma va qon tizimi kasalliklari bo'lgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak.

Sulfanilamidlarni, shu jumladan streptotsidni, qandli diabet bilan kasallangan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan qo'llash kerak, chunki sulfanilamidlar qondagi shakar darajasiga ta'sir qilishi mumkin.

Yuqori dozalardagi sulfanilamidlar gipoglikemik ta'sir ko'rsatadi.

Sulfanilamidlar bakteriostatik, bakteritsid emasligi sababli, infeksiya qaytalanishi va mikroorganizmlarning chidamli shakllari rivojlanishining oldini olish uchun to'liq davolash kursi o'tkazish zarur.

Bemorlar kristalluriya va urolitiaz rivojlanishining oldini olish uchun yetarli miqdorda suyuqlik iste'mol qilishlari kerak.

Preparatni 65 yoshdan oshgan bemorlarga buyurishdan saqlanish kerak, chunki og'ir nojo'ya reaksiyalar xavfi yuqori.

Sulfanilamidlarni qo'llashda fotosensibilizatsiya rivojlanishi mumkinligini hisobga olib, to'g'ridan-to'g'ri quyosh nurlari va sun'iy ultrabinafsha nurlanishidan saqlanish tavsiya etiladi.

Davolash davomida dozani qat'iy rioya qilish, tavsiya etilgan dozani 24 soatlik interval bilan qabul qilish, dori qabulini o'tkazib yubormaslik kerak. Agar doza o'tkazib yuborilsa, keyingi dozani ikki barobar oshirmaslik kerak.

Bolalar

Preparat 3 yoshdan boshlab bolalarda qo'llaniladi.

Homiladorlik va laktatsiya davri

Homiladorlik davrida streptotsidni qo'llash mumkin emas.

Sulfanilamidlar ona sutiga oz miqdorda ajraladi, shuning uchun preparatni qabul qilishda emizish mumkin emas.

Transport vositalarini yoki potensial xavfli mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta'siri

Preparatning transport vositalarini boshqarish va murakkab mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta'siri haqida ma'lumot yo'q.

Preparatga individual reaksiya aniqlanmaguncha, avtomobil boshqarish yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlashdan saqlanish kerak, chunki sulfanilamidlar bilan davolashda asab tizimi tomonidan bosh aylanishi, tutqanoq, ataksiya, uyquchanlik, depressiya, psixozlar kabi nojo'ya reaksiyalar bo'lishi mumkin. 

 5 yil. 

 25 °S dan yuqori bo'lmagan haroratda saqlansin.