Farmakologik xususiyatlari
Sitafor-M ikki gipoglikemik preparatning o'zaro to'ldiruvchi mexanizmi bilan birikmasidir, bu 2-toifa diabeti bo'lgan bemorlarda glyukozani nazorat qilishni yaxshilash uchun mo'ljallangan: sitagliptin fosfat, dipeptidilpeptidaza 4 (DPP-4) inhibitori va metformin gidroklorid – biguanidlar sinfining vakili.
Sitagliptin fosfat – bu og'iz orqali qo'llanilganda faol, kuchli, yuqori tanlangan Dipeptidilpeptidaza 4 (DPP-4) fermentining inhibitori 2-toifa diabetini davolash uchun. DPP-4 inhibitorlari – bu inkretinlarni kuchaytiruvchi preparatlar sinfi. DPP-4 fermentini inhibe qilish orqali sitagliptin ikki faol inkretin gormoni – glukagonga o'xshash peptid 1 (GPP-1) va glyukoza bog'liq insulintropik polipeptid (GIP) darajasini oshiradi. Inkretinlar glyukoza gomeostazini fiziologik tartibga solishda ishtirok etuvchi endogen tizimning bir qismidir. Qon shakar darajalari normal yoki oshganida, GPP-1 va GIP insulin sintezini oshiradi va uni pankreasning beta hujayralaridan chiqaradi. GPP-1 shuningdek, pankreasning alfa hujayralaridan glukagon sekretsiyasini kamaytiradi, bu esa jigar tomonidan glyukoza ishlab chiqarishni kamaytiradi. Agar glyukoza darajalari past bo'lsa, insulin chiqarilishi oshmaydi va glukagon sekretsiyasi to'xtatilmaydi. Sitagliptin kuchli va yuqori tanlangan DPP-4 fermentining inhibitori bo'lib, terapevtik konsentratsiyalarda DPP-8 yoki DPP-9 ga yaqin bo'lgan fermentlarni inhibe qilmaydi. Sitagliptin kimyoviy tuzilishi va farmakologik ta'siri jihatidan GPP-1 analoglari, insulin, sulfonilurea yoki meglitinidlar, biguanidlar, retseptor agonistlari, peroksisomalarni proliferatsiyalovchi aktivator (PPARγ), alfa-glyukozidaza inhibitorlari va amilin analoglaridan farq qiladi.
Ikki kunlik tadqiqotda sog'lom ko'ngilli ishtirokchilar ishtirokida faqat sitagliptin qo'llanilganda faol GPP-1 darajalari oshdi, faqat metformin qo'llanilganda esa faol va umumiy GPP-1 darajalari bir xil darajada oshdi. Sitagliptin va metforminning bir vaqtda qo'llanilishi faol GPP-1 darajalariga qo'shimcha ta'sir ko'rsatadi. Sitagliptin, lekin metformin emas, faol GIP darajalarini oshiradi.
Umuman olganda, sitagliptin monoterapiya yoki kombinatsiyada qo'llanilganda glyukozani nazorat qilishni yaxshilaydi.
Klinik tadqiqotlarda sitagliptin monoterapiya sifatida glyukozani nazorat qilishni sezilarli darajada yaxshilagan, hemoglobin A1c (HbA1c) darajasini, shuningdek, ochlik va ovqatdan keyin glyukoza darajasini kamaytirgan. Ochlik paytida qon plazmasidagi glyukoza darajasining pasayishi 3-haftada kuzatildi (ochlik paytida qon glyukoza darajasini aniqlash uchun birinchi vaqt nuqtasi). Sitagliptin bilan davolangan bemorlarda gipoglikemiya paydo bo'lishi tezligi plaseboga o'xshash edi. Sitagliptin bilan davolanishda tana vazni boshlang'ich ko'rsatkichga nisbatan oshmadi. Beta-hujayra funktsiyasining surrogat markerlari, jumladan HOMA-β (gomeostazni baholash modeli-β), proinsulin va insulin nisbati va tez-tez namuna olishda ovqatga chidamlilik testida beta-hujayralarning reaktivligi ko'rsatkichlari bo'yicha yaxshilanishlar kuzatildi.
Metformin gidroklorid
Metformin – bu glyukozaning bazal darajasini va ovqatdan keyin pasaytiruvchi anti-giperglikemik ta'sirga ega biguanid. Preparat insulin sekretsiyasini rag'batlantirmaydi va shuning uchun gipoglikemiyaga olib kelmaydi.
Metformin uchta mexanizm orqali ta'sir ko'rsatishi mumkin:
- jigar tomonidan glyukoza ishlab chiqarishni inhibe qilish orqali, glukoneogenez va glikogenolizni inhibe qilish;
- mushak to'qimalarida insulin sezgirligini o'rtacha oshirish orqali, periferik to'qimalarda glyukozani ushlash va utilizatsiyasini yaxshilash;
- ichakda glyukoza absorpsiyasini sekinlashtirish orqali.
Metformin hujayralar ichida glyukogen sintezini rag'batlantiradi, glyukogen-sintaza ta'sirida. Metformin glyukoza uchun maxsus turdagi membranali transportchilarning (GLUT-1 va GLUT-4) transport qobiliyatini oshiradi.
Insonda, preparatning glyukozaga ta'siridan qat'i nazar, metformin lipidlar metabolizmini ijobiy ta'sir ko'rsatadi. Terapevtik dozalarda, o'rtacha davomiylikdagi va uzoq muddatli klinik tadqiqotlarda metformin umumiy xolesterol, LDL xolesterol va triglitserid darajalarini pasaytirishini ko'rsatdi.