Maxsus ko'rsatmalar
Laktoatsidoz
Laktoatsidoz kam uchraydigan, biroq jiddiy (zudlik bilan davolanmasa yuqori o'lim darajasi) asorat bo'lib, metformin to'planishi natijasida yuzaga kelishi mumkin. Metformin qabul qilganda laktoatsidoz holatlari asosan og'ir buyrak yetishmovchiligi bo'lgan qandli diabetli bemorlarda kuzatilgan.
Boshqa bog'liq xavf omillarini ham hisobga olish kerak, masalan, dekompensatsiyalangan qandli diabet, ketoz, uzoq muddatli ochlik, alkogolizm, og'ir infeksion kasallik, jigar yetishmovchiligi, og'ir gipoksiya bilan bog'liq har qanday holat va laktoatsidoz rivojlanishiga olib kelishi mumkin bo'lgan dori vositalarini bir vaqtda qabul qilish (qarang «Boshqa dori vositalari bilan o'zaro ta'siri» bo'limi). Bu laktoatsidoz holatlari sonini kamaytirishga yordam berishi mumkin. Nonspefik belgilar, masalan, dispeptik buzilishlar, qorin og'rig'i va og'ir asteniyaga hamroh bo'lgan mushaklarda tutqanoq paydo bo'lsa, laktoatsidoz rivojlanish xavfini hisobga olish kerak. Laktoatsidoz asidotik nafas qisilishi, qorin og'rig'i va gipotermiya, so'ngra koma bilan xarakterlanadi. Diagnostik laborator ko'rsatkichlar: qonda pH pasayishi (7,35 dan kam), plazmada laktat miqdori 5 mmol/l dan yuqori, anion oraliqning oshishi va laktat/piruvat nisbati. Metabolik atsidozga gumon qilinganda preparatni qabul qilishni to'xtatish va darhol shifokorga murojaat qilish zarur.
Jarrohlik amaliyotlari
Metformin qo'llanilishi umumiy, spinal yoki epidural anesteziya ostida o'tkaziladigan jarrohlik amaliyotlari vaqtida to'xtatilishi kerak. Metformin bilan davolash jarrohlik amaliyotidan yoki ovqatlanishni qayta boshlashdan kamida 48 soat o'tgach, buyrak funksiyasi yomonlashmaganligi aniqlangandan so'ng davom ettirilishi mumkin.
Buyrak funksiyasi
Metformin buyraklar orqali chiqarib yuboriladi, shuning uchun davolashni boshlashdan oldin va muntazam ravishda keyinchalik KK aniqlanishi kerak:
- buyrak funksiyasi normal bo'lgan bemorlarda kamida yiliga 1 marta;
- KK 45-59 ml/min bo'lgan bemorlarda har 3-6 oyda;
- KK 30-44 ml/min bo'lgan bemorlarda har 3 oyda.
KK 30 ml/min dan kam bo'lsa, preparatni qo'llash mumkin emas.
Keksalarda buyrak funksiyasi buzilishi ehtimoli bo'lsa, degidratatsiya (surunkali yoki og'ir diareya, ko'p marta qusish), bir vaqtda gipotenziya dori vositalari, diuretiklar yoki nosteroid yallig'lanishga qarshi preparatlar bilan birga qo'llanganda alohida ehtiyotkorlik ko'rsatish kerak.
Yurak yetishmovchiligi
Yurak yetishmovchiligi bo'lgan bemorlarda gipoksiya va buyrak yetishmovchiligi rivojlanish xavfi yuqori. Surunkali yurak yetishmovchiligi bo'lgan bemorlarda metformin qabul qilish vaqtida yurak va buyrak funksiyasini muntazam monitoring qilish kerak. Metformin qabul qilish o'tkir yurak yetishmovchiligi va gemodinamik ko'rsatkichlari beqaror bo'lgan surunkali yurak yetishmovchiligida mumkin emas.
Bola va o'smirlar
2-tip qandli diabet tashxisi metformin bilan davolashni boshlashdan oldin tasdiqlanishi kerak.
1 yil davom etgan klinik tadqiqotlarda metformin o'sish va jinsiy yetilishga ta'sir ko'rsatmagan. Biroq, uzoq muddatli ma'lumotlar yo'qligi sababli, ayniqsa jinsiy yetilish davrida, metforminning bu parametrlar bo'yicha keyingi ta'sirini diqqat bilan nazorat qilish tavsiya etiladi. 10-12 yoshli bolalarda eng diqqatli nazorat zarur.
Yod saqlovchi rentgen kontrast vositalarini qo'llash
Yod saqlovchi kontrast vositalarni tomir ichiga yuborish buyrak yetishmovchiligi va metformin to'planishiga olib kelishi mumkin, bu esa laktoatsidoz rivojlanish xavfini oshiradi. Metformin yod saqlovchi rentgen kontrast vositalari bilan rentgen tekshiruvidan 48 soat oldin to'xtatilishi va undan kamida 48 soat o'tgach, buyrak funksiyasi yomonlashmaganligi aniqlangandan so'ng qayta boshlanishi mumkin.
Boshqa ehtiyot choralar
- Bemorlar kun davomida uglevodlarni bir tekis iste'mol qilishni davom ettirishlari tavsiya etiladi. Ortiqcha vaznga ega bemorlarga gipokaloriyali dieta (lekin kuniga kamida 1000 kkal) davom ettirish tavsiya etiladi.
- Qandli diabetni nazorat qilish uchun standart laborator tahlillarni muntazam o'tkazish tavsiya etiladi.
- Metformin monoterapiyada gipoglikemiyani chaqirmaydi, biroq uni insulin yoki boshqa gipoglikemik vositalar (masalan, sulfonilmochevina hosilalari, repaglinid va boshqalar) bilan birga qo'llaganda ehtiyotkorlik tavsiya etiladi.
Metformin 2-tip qandli diabetning oldini olish uchun prediyabet va 2-tip qandli diabet rivojlanishining qo'shimcha xavf omillari bo'lgan bemorlarga tavsiya etiladi, masalan: 60 yoshdan kichik yosh, tana massasi indeksi (TMI) ≥ 30 kg/m2, gestatsion qandli diabet anamnezda, 1-darajali qarindoshlarda qandli diabet oilaviy anamnezi, triglitseridlar yuqori konsentratsiyasi, XLPV xolesterin past konsentratsiyasi, arterial gipertenziya.
- Metformin erkak va urg'ochi kalamushlarda inson uchun maksimal tavsiya etilgan sutkalik dozadan uch baravar yuqori dozada qo'llanganda fertilitetga ta'sir ko'rsatmagan.
Avtotransport vositalarini haydash va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta'siri
Siofor® 1000 preparatini qo'llash gipoglikemiyani chaqirmaydi, shuning uchun transport vositalarini boshqarish va mexanizmlarga xizmat ko'rsatish qobiliyatiga ta'sir qilmaydi.
Siofor® 1000 preparatini boshqa gipoglikemik dori vositalari (sulfonilmochevina hosilalari, insulin, repaglinid) bilan birga qo'llaganda gipoglikemik holatlar rivojlanishi mumkin, shuning uchun transport vositalarini boshqarishda va diqqat va psixomotor reaktsiyalar tezligini talab qiluvchi boshqa potentsial xavfli faoliyat turlari bilan shug'ullanganda ehtiyotkorlikka rioya qilish zarur.
Homiladorlik yoki emizish davrida qo'llash
Homiladorlik
Homiladorlik davrida (gestatsion yoki doimiy) nazoratsiz qandli diabet tug'ma nuqsonlar va perinatal o'lim xavfini oshiradi. Homilador ayollarda metformin qo'llash bo'yicha cheklangan ma'lumotlar mavjud, ular tug'ma nuqsonlar xavfi oshmaganligini ko'rsatadi. Hayvonlarda o'tkazilgan tadqiqotlar homiladorlik, embrion rivojlanishi, tug'ruq va tug'ruqdan keyingi rivojlanishga salbiy ta'sir ko'rsatmagan. Homiladorlik rejalashtirilganda yoki homiladorlik yuzaga kelganda metformin bilan davolashni to'xtatish, shifokorga xabar berish va glyukoza darajasini imkon qadar normalga yaqin saqlash uchun insulinterapiya buyurish kerak, bu homila nuqsonlari xavfini kamaytiradi.
Emizish davri
Metformin ona sutiga o'tadi. Metformin qabul qilgan onalarning yangi tug'ilgan/bolalarida nojo'ya ta'sirlar kuzatilmagan. Biroq, bunday holatlarda preparatni qo'llash bo'yicha ma'lumotlar yetarli emasligi sababli, metformin qabul qilayotgan ayollarga emizish tavsiya etilmaydi. Emizishni to'xtatish maqsadga muvofiqligi to'g'risida qaror qabul qilishda emizish foydasi va preparatning bolaga bo'lishi mumkin bo'lgan nojo'ya ta'siri xavfini hisobga olish kerak.
Fertilitet
Metformin hayvonlarda 600 mg/kg/sut dozada, bu inson uchun maksimal tavsiya etilgan sutkalik dozadan deyarli 3 baravar yuqori bo'lganida fertilitetga ta'sir ko'rsatmagan.