-
Tarkibi
aktiv modda lidokain gidroxlorid – 50 mg; yordamchi modda natriy xlorid - 30 mg; natriy gidroksid eritmasi 1 mol/l – pH 5,0–7,0 gacha; in'ektsiya uchun suv – 5 ml gacha.
-
Qo'llanilishi
Mahalliy anestezik vosita sifatida 1% lidokain eritmasi quyidagi maqsadlarda qo'llaniladi: infiltratsion anesteziya uchun appendektomiya, churrani olib tashlash va boshqa jarrohlik aralashuvlarida; o'tkazuvchi anesteziya uchun qo'l-oyoq jarrohligida va boshqalarda; nerv to'plamlarini bloklash uchun; kichik tos a'zolari va pastki ekstremitalarda operatsiyalar vaqtida epidural va spinal anesteziya uchun, shuningdek, antibiotiklarni erituvchi sifatida.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Sistemali qo‘llash Volff-Parkinson va Stoks-Adamssindromlarida, keksa yoshdagi bemorlarda sinus tugunining zaiflik sindromida, II-III darajali atrioventrikulyar va intraventrikulyar blokadada, supraventrikulyar aritmiyalarda, yaqqol bradikardiyada, kardiogen shokda, jiddiy jigar funksiyasi buzilishlarida, preparatga yuqori sezuvchanlikda kontrendikatsiyalangan.
-
Qo'llash usuli
Infiltratsion anesteziya uchun 0,5% eritmalar qo'llaniladi, ular 1% eritmani zarur miqdordagi steril natriy xlorid fiziologik eritmasi bilan suyultirish yo'li bilan olinadi. Umumiy doza 300 mg dan (0,5% eritmaning 600 ml) oshmasligi kerak. Periferik nervlar anesteziyasi uchun 1% eritma qo'llaniladi; maksimal umumiy doza 400 mg (1% eritmaning 40 ml); nerv to'plamlari blokadasi uchun – 1% eritmaning 10-20 ml; epidural anesteziya uchun – 1% eritma (lidokain 300 mg dan oshmasligi kerak). Preparat ta'sirini uzaytirish uchun 0,1% adrenalin gidroxlorid eritmasi qo'shilishi mumkin (preparat eritmasining 5–10 ml ga 1 tomchi, lekin butun eritmaga 5 tomchidan ko'p emas).
-
Nojo´ya ta´sirlar
Dori vositasi odatda yaxshi o'tadi, ammo tez venaga kiritilganda arterial bosimning keskin pasayishi va kolaps rivojlanishi mumkin. Tizimli qo'llashda shuningdek bosh og'rig'i, bosh aylanishi, uyquchanlik, bezovtalik, quloqlarda shovqin, til va og'iz shilliq qavatining his-tuyg'ularining buzilishi, ko'rishning buzilishi, spazmatik titroq, tremor, arterial bosimning pasayishi, bradikardiya mumkin.
-
Farmakologik xususiyatlari
Mahalliy anesteziyalovchi vosita. Mahalliy anesteziyaning barcha turlarini – terminal, infiltratsion, o'tkazuvchi – chaqiradi. Mahalliy anesteziyalovchi ta'siri nerv o'tkazuvchanligini natriy kanallarini nerv tolalari uchlarida bloklash hisobiga susaytirishi bilan bog'liq. Mahalliy qo'llanganda tomirlarni kengaytiradi, mahalliy tirnash xususiyati beruvchi ta'sir ko'rsatmaydi. Shuningdek, aniq ifodalangan antiaritmik faollikka ega. Ushbu ta'sir mexanizmida asosiy rolni natriy oqimini kamayishi va kaliy oqimini oshishi natijasida spontan diastolik depolyarizatsiya tezligini sekinlashtirish o'ynaydi. Preparat Purkinye tolalari va yurak qorinchalari mushaklarida samarali refrakter davrni va harakat potentsiali davomiyligini qisqartiradi (IB sinf antiaritmik vositalar). Preparat shuningdek, qorinchalar fibrillyatsiyasi chegarasini oshiradi. EKGda Q-T intervalining qisqarishi kuzatiladi.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Jigar funksiyasi pasaygan bemorlar (masalan, sirrozda) yoki jigarda qon oqimi pasaygan bemorlar (masalan, yurak yetishmovchiligi va o'tkir miokard infarktida), gipovolemiya, shok, buyrak yetishmovchiligi, shuningdek, 65 yoshdan katta bemorlar uchun preparatning sutkalik dozasini 2 marta kamaytirish kerak, qabul qilish davomiyligi ham maqbul tarzda qisqartirilishi lozim. Agar preparatni yuborish bir sutkadan ortiq davom etsa, uning chiqarilishi sekinlashadi, shuning uchun doza kamaytirilishi zarur. Preparat in'ektsiyalari paytida doimiy ravishda EKG qayd etilishi kerak, mumkin bo'lgan nojo'ya ta'sirlarni oldini olish uchun parenteral yuborish uchun qisqa ta'sirli barbituratlar va benzodiazepin qatoridagi trankvilizatorlar tremor, kloniko-tonik tutqanoqlarga qarshi kurashish maqsadida tayyor holda bo'lishi kerak; gipotoniyani rivojlanishida tomir ichiga yuborish uchun simpatomimetik vositalar; bradikardiyada tomir ichiga yuborish uchun atropin (0,5-1,0 mg). Dozani oshirib yuborishda yuqorida ko'rsatilgan simptomlardan tashqari kollaps va markaziy asab tizimi (MAT)ning susayishi rivojlanishi mumkin. Bunday holda, yuqorida sanab o'tilgan preparatlardan tashqari sun'iy nafas oldirish va boshqa reanimatsion tadbirlar talab qilinishi mumkin. Sinus bradikardiyasi va to'liq bo'lmagan yurak blokadasi bo'lgan bemorlarda preparatni qo'llashdan oldin yurak ritmini atropin, izoproterenol yoki elektr yurak ritmi haydovchisi yordamida tezlashtirish kerak. Aks holda, og'ir aritmiya va to'liq blokada yuzaga kelishi mumkin. Preparatni bolalar uchun yaroqsiz joyda saqlash va yaroqlilik muddati tugaganidan keyin ishlatmaslik kerak.
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
Preparat metabolizmi natijasida organizmda paraaminobenzoy kislotasi hosil bo‘lmagani sababli, u anti sulfanilamid ta’sir ko‘rsatmaydi va sulfanilamid preparatlarini qabul qilayotgan bemorlarda qo‘llanilishi mumkin. Simetidin, beta-adrenoblokatorlar va MAO ingibitorlari bilan birga qo‘llanganda preparatning toksikligi oshadi, bunday birikma zarur bo‘lsa, uning dozasini kamaytirish kerak.
-
Dozani oshirib yuborilishi
Lidokain gidroxloridining nojo‘ya ta’sirlari va dozani oshirib yuborishda davolash tadbirlari. Mahalliy anestezikning toksik reaksiyasining kichik belgilarida bosh aylanishi, ko‘ngil aynishi, qusish, eyforiya ko‘rinishida preparatni kiritishni to‘xtatadilar. Bemor gorizontal holatda bo‘ladi; kislorod inhalatsiyasi tashkil etiladi va tomir ichiga 10 mg seduksen (relanium) yuboriladi. Tomir ichiga infuziya uchun tizim tayyorlanadi. Barcha tadbirlar arterial bosim va pulsni bir vaqtning o‘zida nazorat qilish bilan amalga oshiriladi. Tashqi nafas olish darajasiga qarab, yordamchi yoki sun’iy o‘pka ventilyatsiyasi nafas olish apparati niqobi yordamida havo-kislorod aralashmasi bilan o‘tkaziladi. Mimika va skelet mushaklarida tutqanoq paydo bo‘lishi holatlarida, ular sekin tomir ichiga 1% geksenal yoki tipental natriy eritmasi yuborilishi bilan bartaraf etiladi. Yengil gipotenziya operatsion stolning bosh qismini pastga tushirish va elektrolit eritmalari infuziyasi yordamida bartaraf etiladi. Arterial bosimning aniq pasayishi, bradikardiya quyidagi tadbirlar bilan bartaraf etiladi: operatsion stolning bosh qismini pastga tushirish va nafas yo‘llarining o‘tkazuvchanligini nazorat qilish; tomir ichiga elektrolit eritmalari yoki kolloid plazma o‘rnini bosuvchi eritmalar; glyukokortikoidlar (gidrokortizon 125-250 mg, prednizolon 30-60 mg); shuningdek, tomir ichiga sekin 0,1% adrenalin eritmasi 0,025-0,1 mg dozada (1 ml rasmiy 0,1% adrenalin eritmasi 10 ml 0,9% izotonik natriy xlorid eritmasida suyultiriladi va kutilgan effektga erishilgunga qadar 1 ml dan yuboriladi). Keyinchalik arterial bosim va puls tezligini nazorat qilish ostida adrenalin gidroxlorid infuzion yuborishga o‘tiladi. Aniq bradikardiyada - atropin.