faol modda fruktozo-1,6-difosfat trinatriy tuzi (fruktozo-1,6-difosfat trinatriy oktagidrat ko‘rinishida) – 5,0 g; 10,0 g. erituvchi in'ektsiya uchun suv – 50,0 ml; 100,0 ml.

Gipofosfatemiyani davolash uchun. Gipofosfatemiya quyidagi og‘ir holatlarda kuzatilishi mumkin: qon quyish, yurak-o‘pka shuntlash operatsiyasi, parenteral ovqatlantirish zarurati. Gipofosfatemiya, shuningdek, quyidagi surunkali kasalliklar bilan bog‘liq: alkogolizm, uzoq davom etuvchi noto‘g‘ri ovqatlanish, surunkali nafas yetishmovchiligida karbonatlarning ajralishi.

Tug‘ma fruktoza intoleransiyasi yoki preparatga yoki fruktozaga yuqori sezuvchanligi bo‘lgan bemorlar, gipofosfatemiya yoki buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlar ushbu preparatni qabul qilmasliklari kerak.

Doza Tavsiya etilgan doza kuniga 5~10 g ni tashkil etadi, gipofosfatemiyani bartaraf etish uchun doza ortofosfor kislotasi darajasiga asoslanishi kerak, uning ortiqchaligini oldini olish uchun. Katta doza ikkiga bo‘linib, kuniga ikki marta yuborilishi tavsiya etiladi. Bolalar uchun doza tana vazniga asoslanadi (70-160 mg/kg). Tavsiya etilgan dozadan oshirmaslik kerak. Qo‘llanilishi 1 g preparatni 10 ml in'ektsiya uchun suvda eritib, taxminan 10 ml/min tezlikda tomir ichiga yuborish kerak. Eritma bir marta qo‘llanilishi lozim. Ehtimoliy qoldiq ishlatilmaydi.

Teri qizarishi, yurak urishining tezlashishi, qo‘l va oyoqlarning uvishishi (preparat 10 ml/min dan tez yuborilganda). Nojo‘ya reaksiyalar paydo bo‘lsa, shifokorga murojaat qilish kerak. Anafilaksiya va anafilaktik shok rivojlanishi haqida xabarlar mavjud. Anafilaksiya yuzaga kelganda preparat yuborilishini to‘xtatish va anti-anafilaktik terapiya choralarini ko‘rish kerak. Anafilaktik shokda birinchi yordam: preparat yuborilishini to‘xtatish, qon bosimini nazorat qilish, antishok preparatlarni yuborish, epinefrinni tomir ichiga yuborish, antigistaminlar.

Fruktozo-1,6-difosfat (FDP) glyukoza metabolizmida oraliq mahsulot hisoblanadi. Preparatning asosiy ta’sir mexanizmi – hujayra devori bilan o‘zaro ta’sirda bo‘lib, fosfofruktokinaza, piruvatkinaza va laktatdegidrogenaza (LDG) faolligini stimulyatsiya qilish va natijada hujayra ichidagi yuqori energiyali fosfat havzasini oshirishdir. Uning hujayra ichidagi konsentratsiyasi hujayraning «ixtisoslashuvi»ga qarab o‘zgaradi. Inson eritrotsitlari ichida FDP konsentratsiyasi 6-10 mg/l hujayra tashkil etadi. In vivo va in vitro biokimyoviy tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, farmakologik dozalarda FDP hujayra membranasiga ta’sir ko‘rsatib, tizimli aylanishdan kaliyni yutishga va yuqori energiyali fosfat hamda 2,3-difosfoglitserat sinteziga yordam beradi. Bundan tashqari, FDP mexanik ta’sir bilan chaqirilgan eritrotsitlar gemolizini kamaytiradi; kimyoviy reaksiyalar natijasida ajralib chiqadigan erkin kislorod radikallarini ingibitsiya qiladi. Hujayra yuzasi bilan o‘zaro ta’sir kaliy ionlarining hujayra ichiga kuchaytirilgan diffuziyasi ko‘rinishida ham namoyon bo‘ladi. FDP giperkaliemiyaning salbiy oqibatlariga qarshi ta’sir ko‘rsatadi, yurak mushagida adenozin trifosfat zaxiralarining kamayishiga to‘sqinlik qiladi va yurak faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi, uning to‘xtab qolishini oldini oladi. Miokard ishemiyasida ATP va kreatinfosfat zaxiralarini saqlab, FDP kardiorespirator reanimatsiyaga yordam beradi, koronar arteriyalarning o‘tkir okklyuziyasi bilan chaqirilgan nekroz zonasini cheklaydi; keng miokard infarktida, ayniqsa erta bosqichda, bemorlarga buyurilganda ijobiy kardiosirkulyator effekt va gemodinamikani yaxshilaydi. FDP gemorragik va travmatik shoklarda sezilarli protektiv faollikka ega. FDP bosh miya to‘qimalariga ham aniq himoya ta’sir ko‘rsatadi, surunkali ishemik yurak kasalligi bo‘lgan bemorlarda gipoksik stress oqibatlarini kamaytiradi. FDP yuklama paytida yurak ish faoliyati va funksiyasini yaxshilaydi; yurakka sitostatiklarning toksik ta’sirining biokimyoviy va elektrokardiografik namoyonlarini kamaytiradi. FDP uzoq davom etgan ishemik kardioplegiyadan so‘ng yetarli yurak faoliyatining tiklanishini tezlashtiradi. FDP jigar va buyraklarni ishemiya va postishemik reperfuziya bilan chaqirilgan funksional va organik shikastlanishdan himoya qiladi. FDP periferik qon tomir kasalliklari bo‘lgan bemorlarda qonni reologik ko‘rsatkichlarini yaxshilaydi. Qon ko‘p marta quyilganda, FDP eritrotsit ichidagi energiya havzasini oshiradi, quyilayotgan plazmadagi kaliy konsentratsiyasini kamaytiradi, hujayra ichida kaliy va natriy normal nisbatini tiklaydi, eritrotsitlarning elastikligi va gemolitik rezistentligini yaxshilaydi. FDP kattalarda respirator distress-sindromni davolashda foydali bo‘lishi mumkin. Ushbu sindromda FDP o‘pka makrovaskulyar shikastlanishini to‘qima hujayralaridan gistamin ajralishini bostirish va neytrofilda erkin kislorod radikallari hosil bo‘lishining oldini olish orqali yumshatadi. Bundan tashqari, FDP azot balansiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi va umumiy parenteral ovqatlanishda glyukozaning utilizatsiyasiga yordam beradi. FDP nafas olish faolligini oshiradi, bu PI max, PaO2 va barqarorlik ko‘rsatkichlarida namoyon bo‘ladi. FDP ni quyon va itlarga 100 mg/kg yoki 200 mg/kg dozada 30 kun davomida vena ichiga yuborilganda subakut toksiklik tadqiqotlari organlar funksiyasi va gistologiyasida patologik o‘zgarishlarni aniqlamadi. Teratogenlik Teratogenlik tadqiqotlari shuni ko‘rsatdiki, quyonlarga FDP 100 mg/kg dozada vena ichiga infuziya qilinganda homiladorlik davrida patologik o‘zgarishlar va homila rivojlanishida anomaliyalar kuzatilmadi.

Kiritishdan oldin preparat flakonini ko‘zdan kechirish kerak, favqulodda vaziyatlarning oldini olish uchun. Preparatning biroz sarg‘ayishi uning samaradorligiga ta’sir qilmaydi. Ekstravazatsiya paytida preparat teri osti to‘qimasiga yuborilganda og‘riq va teri tirnashini keltirib chiqarishi mumkin. Ehtiyot choralar Kreatinin klirensi 50 ml/min dan kam bo‘lgan bemorlar plazmadagi fosfat miqdorini nazorat qilishlari kerak. Bolalarga preparat faqat favqulodda holatlarda, lekin shifokor nazorati ostida yuborilishi mumkin. Preparatni bolalardan uzoqda saqlang. Pediatriyada qo‘llanilishi Bolaning klinik holatiga qarab. Preparatni qo‘llash masalasini shifokor ko‘rib chiqishi kerak. Keksalar uchun preparatni ratsional qo‘llash bo‘yicha ma’lumotlar yo‘q, havolalar mavjud emas. Kreatinin klirensi 50 ml/min dan kam bo‘lgan bemorlar plazmadagi fosfat miqdorini nazorat qilishlari kerak. Bolalarga preparat faqat favqulodda holatlarda, lekin shifokor nazorati ostida yuborilishi mumkin. Homiladorlikning uchinchi trimestrida preparat yuborilgan bemorlarda nojo‘ya ta’sirlar kuzatilmagan.

Dozani oshirib yuborish holatlari noma’lum. Belgilari – preparat yuqori dozalarda qo‘llanganda qonda fosfatlar darajasini nazorat qilish tavsiya etiladi va gipofosfatemiya belgilari paydo bo‘lsa, preparat dozasini kamaytirish tavsiya etiladi. Davolash – simptomatik.