• arterial gipertenzia (shu jumladan renovaskulyar gipertenzia).
• surunkali yurak yetishmovchiligi (kombinatsiyalangan terapiya tarkibida).

• anamnezda APEF inhibitori bilan bog'liq angionevrotik shishning mavjudligi;
• aortal stenoz;
• mitral stenoz;
• homiladorlik;
• emizish davri;
• bolalik yoshi;
• enalapril va boshqa APEF inhibitorlariga yuqori sezgirlik.

Simptomatik arterial gipotenziya Simptomatik arterial gipotenziya bemorlarda asoratsiz AG bilan kamdan-kam uchraydi. AG bo‘lgan bemorlarda, enalapril qabul qilayotganlarda, arterial gipotenziya ko‘proq suvsizlanish fonida rivojlanadi, masalan, diuretiklar bilan davolash natijasida, osh tuzini iste’mol qilishni cheklashda, dializda bo‘lgan bemorlarda, shuningdek, diareya yoki qusish bo‘lgan bemorlarda (qarang bo‘limlar «Nojo‘ya ta’sirlar»; «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri»). Simptomatik arterial gipotenziya YUQ yoki buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda ham kuzatilgan. Arterial gipotenziya ko‘proq YUQ og‘irroq darajasiga ega, giponatriyemiya yoki buyrak funksiyasi buzilgan, yuqori dozalarda «halqali» diuretiklar qabul qilayotgan bemorlarda rivojlanadi. Ushbu bemorlarda Enam® preparati bilan davolash shifokor nazorati ostida boshlanishi kerak, ayniqsa Enam® va/yoki diuretik dozasini o‘zgartirishda nazorat yanada sinchkov bo‘lishi lozim. Xuddi shunday, yurak ishemik kasalligi yoki serebrovaskulyar kasalliklari bo‘lgan bemorlarni ham kuzatish kerak, bunda arterial bosimning haddan tashqari pasayishi miokard infarkti yoki insult rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Arterial gipotenziya rivojlanganda bemorni yotqizish va zarur bo‘lsa, 0,9% natriy xlorid eritmasi yuborish kerak. Enam® preparatini qabul qilishda yuzaga kelgan o‘tkinchi arterial gipotenziya preparatni keyingi qo‘llash va dozasini oshirish uchun qarshi ko‘rsatma emas, bu suyuqlik hajmini to‘ldirish va arterial bosimni normallashtirgandan so‘ng davom ettirilishi mumkin. Ba’zi YUQ bo‘lgan va arterial bosimi normal yoki past bo‘lgan bemorlarda Enam® preparati arterial bosimni qo‘shimcha pasaytirishi mumkin. Bu preparatga bo‘lgan reaksiya kutilgan va davolashni to‘xtatish uchun asos bo‘lmaydi. Agar arterial gipotenziya barqaror tus olsa, doza kamaytirilishi va/yoki diuretik va/yoki Enam® preparatini bekor qilish kerak. Aortal yoki mitral stenoz/gipertrofik obstruktiv kardiomiopatiya Barcha vazodilatator ta’sirga ega dori vositalari kabi, AYeF ingibitorlari chap qorincha chiqish yo‘li obstruksiyasi bo‘lgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan buyurilishi kerak. Buyrak funksiyasi buzilishi Ba’zi bemorlarda AYeF ingibitorlari bilan davolash boshlanganidan so‘ng rivojlangan arterial gipotenziya buyrak funksiyasining yanada yomonlashishiga olib kelishi mumkin. Ba’zi hollarda, odatda qaytar xususiyatga ega bo‘lgan o‘tkir buyrak yetishmovchiligi rivojlanishi haqida xabar berilgan. Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda doza va/yoki preparatni qabul qilish tezligini kamaytirish talab qilinishi mumkin (qarang bo‘lim «Qo‘llash usuli va dozalari»). Ba’zi bemorlarda ikki tomonlama buyrak arteriyasi stenozida yoki yagona buyrak arteriyasi stenozida qonda mochevina va zardobda kreatinin miqdori oshgan. O‘zgarishlar odatda qaytar xususiyatga ega bo‘lgan va davolash to‘xtatilgandan so‘ng ko‘rsatkichlar boshlang‘ich qiymatlarga qaytgan. Bu o‘zgarishlar eng ko‘p buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda kuzatiladi. Davolash boshlanishidan oldin buyrak kasalligi aniqlanmagan ba’zi bemorlarda Enam® preparati diuretiklar bilan birga odatda ahamiyatsiz va o‘tkinchi mochevina va zardob kreatinini miqdorini oshirgan. Bunday hollarda doza kamaytirilishi va/yoki diuretik va/yoki Enam® preparatini bekor qilish talab qilinishi mumkin. Buyrak transplantatsiyasi Buyrak transplantatsiyasidan so‘ng bemorlarda qo‘llash tajribasi yo‘q, shuning uchun Enam® preparati buyrak transplantatsiyasidan so‘ng bemorlarga tavsiya etilmaydi. Jigar yetishmovchiligi AYeF ingibitorlarini qo‘llash kamdan-kam hollarda xolestatik sariqlik yoki gepatitdan boshlanib, fulminant jigar nekroziga, ba’zan o‘lim bilan yakunlanuvchi sindrom rivojlanishi bilan bog‘liq bo‘lgan. Ushbu sindromning mexanizmi o‘rganilmagan. AYeF ingibitorlari fonida sariqlik yoki «jigar» transaminazalarining sezilarli oshishi paydo bo‘lsa, preparatni bekor qilish va mos yordamchi terapiya buyurish kerak; bemor tegishli nazorat ostida bo‘lishi lozim. Neytropeniya/agranulotsitoz Neytropeniya/agranulotsitoz, trombotsitopeniya va anemiya AYeF ingibitorlarini qabul qilgan bemorlarda kuzatilgan. Neytropeniya buyrak funksiyasi normal va boshqa asoratlantiruvchi omillarsiz bemorlarda kamdan-kam uchraydi. Enalaprilni biriktiruvchi to‘qima tizimli kasalliklari (tizimli qizil yuguruk, sklerodermiya va boshqalar), immunosupressiv terapiya, allopurinol yoki prokainamid yoki ushbu asoratlantiruvchi omillar kombinatsiyasini qabul qilayotgan, ayniqsa buyrak funksiyasi allaqachon buzilgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Ba’zi ushbu bemorlarda og‘ir infeksion kasalliklar rivojlangan, ba’zi hollarda ular antibiotiklar bilan intensiv terapiyaga javob bermagan. Agar bunday bemorlarda enalapril qo‘llanilsa, qon leykotsit va limfotsitlar sonini muntazam nazorat qilish tavsiya etiladi va bemorlarni har qanday infeksion kasallik belgilari haqida xabar berish zarurligi haqida ogohlantirish kerak. Gipersensitivlik reaksiyalari/angionevrotik shish AYeF ingibitorlari, shu jumladan Enam® preparatini qo‘llashda, yuz, qo‘l-oyoq, lablar, til, ovoz bog‘lamlari va/yoki hiqildoqning angionevrotik shishi, davolashning turli davrlarida yuzaga kelgan kamdan-kam hollarda kuzatilgan. Juda kam hollarda ichak shishi rivojlanishi haqida xabar berilgan. Bunday hollarda Enam® preparatini darhol bekor qilish va bemor holatini diqqat bilan kuzatish, klinik simptomlarni nazorat qilish va tuzatish uchun zarur choralarni ko‘rish kerak. Hatto faqat til shishi bo‘lsa ham, nafas olish distress-sindromi rivojlanmasa ham, bemorlarga uzoq muddatli kuzatuv talab qilinishi mumkin, chunki antigistamin va kortikosteroid preparatlar bilan davolash yetarli bo‘lmasligi mumkin. Juda kam hollarda hiqildoq yoki til shishi bilan bog‘liq angionevrotik shish sababli o‘lim holatlari haqida xabar berilgan. Til, ovoz bog‘lamlari yoki hiqildoq shishi nafas yo‘llarining obstruksiyasiga olib kelishi mumkin, ayniqsa nafas olish organlarida jarrohlik amaliyotlari o‘tkazilgan bemorlarda. Agar shish til, ovoz bog‘lamlari yoki hiqildoq sohasida joylashgan bo‘lsa va nafas yo‘llarining obstruksiyasiga olib kelishi mumkin bo‘lsa, darhol mos davolash choralarini ko‘rish kerak, bu 0,1% epinefrin (adrenalin) eritmasini teri ostiga yuborish (0,3-0,5 ml) va/yoki nafas yo‘llarining o‘tkazuvchanligini ta’minlashni o‘z ichiga olishi mumkin. Negroid irqiga mansub bemorlarda AYeF ingibitorlarini qabul qilganda angionevrotik shish boshqa irqlarga nisbatan ko‘proq kuzatilgan. AYeF ingibitorlarini qabul qilish bilan bog‘liq bo‘lmagan angionevrotik shish tarixi bo‘lgan bemorlar AYeF ingibitorlari bilan davolash fonida angionevrotik shish rivojlanish xavfi yuqoriroq bo‘lishi mumkin (qarang bo‘lim «Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar»). AYeF ingibitorlari va mTOR ingibitorlari, gliptinlar, ratsekadotril yoki estramustin birga qabul qilingan bemorlarda angionevrotik shish rivojlanish xavfi oshgan. Qanotli pashsha zaharidan allergen bilan desensibilizatsiya o‘tkazish vaqtida anafilaktoid reaksiyalar Kamdan-kam hollarda AYeF ingibitorlarini qabul qilayotgan bemorlarda qanotli pashsha zaharidan allergen bilan desensibilizatsiya o‘tkazish vaqtida hayot uchun xavfli anafilaktoid reaksiyalar rivojlangan. Nojo‘ya reaksiyalarning oldini olish uchun desensibilizatsiya boshlanishidan oldin AYeF ingibitorini vaqtincha bekor qilish kerak. LPNT-aferesi vaqtida anafilaktoid reaksiyalar AYeF ingibitorlarini qabul qilayotgan bemorlarda dekstran sulfat yordamida LPNT-aferesi o‘tkazish vaqtida hayot uchun xavfli anafilaktoid reaksiyalar kamdan-kam kuzatilgan. Ushbu reaksiyalar rivojlanishining oldini olish uchun har bir LPNT-aferesi protsedurasidan oldin AYeF ingibitorini vaqtincha bekor qilish kerak. Gemodializda bo‘lgan bemorlar Yuqori o‘tkazuvchan membranalar (masalan, AN 69®) bilan dializ qilinayotgan va bir vaqtda AYeF ingibitorlari bilan davolanayotgan bemorlarda anafilaktoid reaksiyalar kuzatilgan. Bunday bemorlarda boshqa turdagi dializ membranalarini yoki boshqa sinf gipotenziya vositalarini qo‘llash kerak. Yo‘tal AYeF ingibitorlari bilan davolash fonida yo‘tal paydo bo‘lishi holatlari kuzatilgan. Odatda, yo‘tal quruq, doimiy bo‘ladi va davolash to‘xtatilgandan so‘ng o‘tib ketadi. AYeF ingibitorlari bilan bog‘liq yo‘talni yo‘talni differensial diagnostikasida hisobga olish kerak. Jarrohlik aralashuvlar/umumiy anesteziya Katta jarrohlik aralashuvlar yoki umumiy anesteziya vaqtida, gipotenziya ta’siriga ega vositalar qo‘llanganda, enalaprilat kompensator renin ajralishi natijasida hosil bo‘ladigan angiotenzin II ni bloklaydi. Agar bu vaqtda arterial bosimning sezilarli pasayishi rivojlansa, bu mexanizm bilan bog‘liq bo‘lsa, uni aylanib yuruvchi qon hajmini oshirish orqali tuzatish mumkin. Giperkaliemiya (qarang bo‘lim «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri») Giperkaliemiya rivojlanish xavfi buyrak yetishmovchiligi, qandli diabet, shuningdek, kaliy tejovchi diuretiklar (masalan, spironolakton, eplerenon, triamteren yoki amilorid), kaliy preparatlari yoki kaliy saqlovchi tuzlar, ko-trimoksazol saqlovchi preparatlar birga qo‘llanganda kuzatiladi. Kaliy preparatlari, kaliy tejovchi diuretiklar yoki kaliy saqlovchi tuzlarni qo‘llash, ayniqsa buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda, zardobda kaliy miqdorining sezilarli oshishiga olib kelishi mumkin. Giperkaliemiya jiddiy, ba’zan o‘limga olib keluvchi aritmiyalarga sabab bo‘lishi mumkin. Agar Enam® preparatini yuqorida sanab o‘tilgan dori vositalari bilan birga qo‘llash zarur bo‘lsa, ehtiyotkorlik bilan harakat qilish va zardobda kaliy miqdorini muntazam nazorat qilish kerak. Gipoglikemiya Qandli diabeti bo‘lgan, og‘iz orqali gipoglikemik vositalar yoki insulin qabul qilayotgan bemorlar, AYeF ingibitorlarini qo‘llashdan oldin qonda glyukoza (gipoglikemiya) miqdorini muntazam nazorat qilish zarurligi haqida xabardor qilinishi kerak, ayniqsa ushbu dori vositalarini birga qo‘llashning birinchi oyida (qarang bo‘lim «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri»). Litiyni saqlovchi preparatlar Litiyni saqlovchi preparatlar va enalaprilni birga qo‘llash tavsiya etilmaydi (qarang bo‘lim «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri»). Renin-angiotenzin-aldosteron tizimining ikki tomonlama blokadasi Arterial gipotenziya, hushdan ketish, insult, giperkaliemiya va buyrak funksiyasi buzilishi (shu jumladan o‘tkir buyrak yetishmovchiligi) rivojlanishi haqida xabar berilgan, ayniqsa RAASga ta’sir qiluvchi dori vositalari bilan birga davolashda sezgir bemorlarda (qarang bo‘lim «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri»). Enam® preparatini aliskiren yoki aliskiren saqlovchi preparatlar bilan birga qandli diabet va/yoki o‘rtacha yoki og‘ir buyrak yetishmovchiligi (GFR 60 ml/min/1,73 m2 dan kam) bo‘lgan bemorlarda birga qo‘llash mumkin emas va boshqa bemorlarda tavsiya etilmaydi. Enam® preparatini ARB II bilan birga diabetik nefropatiyali bemorlarda birga qo‘llash mumkin emas va boshqa bemorlarda tavsiya etilmaydi (qarang bo‘lim «Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar»). Keksalar uchun qo‘llash Enalaprilning samaradorligi va xavfsizligi klinik tadqiqotlari keksalar va yoshroq AG bo‘lgan bemorlarda o‘xshash bo‘lgan. Irq Boshqa AYeF ingibitorlari kabi, enalapril, ehtimol, negroid irqiga mansub bemorlarda arterial bosimni boshqa irqlarga nisbatan kamroq samarali pasaytiradi, bu negroid irqiga mansub AG bo‘lgan bemorlar populyatsiyasida plazma renin faolligining past bo‘lishi bilan izohlanishi mumkin. Enam® preparatining transport vositalarini boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta’siri o‘rganilmagan.