Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Enalapril va boshqa APF ingibitorlariga yuqori sezuvchanlik, anamnezda angionevrotik shish mavjudligi, porfiriya, homiladorlik, laktatsiya davri, 18 yoshgacha bo‘lgan yosh (samaradorlik va xavfsizlik aniqlanmagan). Ehtiyotkorlik bilan qo‘llash: birlamchi giperal'dosteronizm, buyrak arteriyalarining ikki tomonlama stenozida, yagona buyrak arteriyasining stenozida, giperkaliemiya, buyrak ko‘chirib o‘tkazilganidan keyingi holat, aortal stenoz, mitral stenoz (gemodinamik buzilishlar bilan), idiopatik gipertrofik subaortal stenoz, biriktiruvchi to‘qima tizimli kasalliklari, yurak ishemik kasalligi, serebrovaskulyar kasalliklar, qandli diabet, buyrak yetishmovchiligi (proteinuriya 1 g/sutkadan ortiq), jigar yetishmovchiligi, tuz cheklangan dieta tutuvchi yoki gemodializda bo‘lgan bemorlarda, immunodepressantlar va saluretiklar bilan birga qabul qilganda, keksalarda (65 yoshdan katta).
Nojo´ya ta´sirlar
Yurak-qon tomir tizimi tomonidan kamroq 2% - arterial gipotenziya, ortostatik gipotenziya, hushdan ketish, ayrim hollarda – miokard infarkti, insult, ko‘krak sohasida og‘riq, yurak urishining tezlashuvi, yurak ritmining buzilishi, stenokardiya, Reyno sindromi. Markaziy va periferik asab tizimi tomonidan eng ko‘p uchraydigan – bosh aylanishi, bosh og‘rig‘i, 2 – 3% hollarda – charchoqlik, asteniya, ayrim hollarda – depressiya, ongning chalkashligi, uyquchanlik, uyqusizlik, qo‘zg‘aluvchanlik, paresteziya, quloqda shovqin, ko‘rishning noaniqligi. Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan kamroq 2% – ko‘ngil aynishi, diareya, ayrim hollarda – ichak tutilishi, pankreatit, jigar yetishmovchiligi, gepatit (gepatotsellyulyar yoki xolestatik), sariq kasalligi, qorin sohasida og‘riq, qusish, dispepsiya, qabziyat, anoreksiya, stomatit, ta'm bilishning buzilishi, glossit, jigar transaminazalari faolligining va plazmadagi bilirubin konsentratsiyasining oshishi (odatda qaytuvchan xarakterga ega). Nafas olish tizimi tomonidan kamroq 2% – yo‘tal, ayrim hollarda – o‘pka infiltratlari, bronxospazm, bronxial astma, nafas qisishi, rinoreya, tomoqda og‘riq, ovozning xirillashi. Siydik ajratish tizimi tomonidan kamdan-kam – buyrak funksiyasining buzilishi, buyrak yetishmovchiligi, oliguriya, siydikda mochevina va kreatin miqdorining oshishi (odatda qaytuvchan xarakterga ega). Allergik reaksiyalar kamroq 2% – teri toshmasi, kamdan-kam – angionevrotik shish (yuz, qo‘l-oyoq, lab, til, ovoz yoriqlari va/yoki hiqildoq), ayrim hollarda – ko‘p shaklli eritema, eksfoliativ dermatit, Stivens-Djonson sindromi, toksik epidermal nekroliz, toshma. Murakkab simptomokompleks rivojlanishi mumkin: isitma, serozit, vaskulit, mialgiya/miopatiya, artralgiya/artrit, antinuklear antitellarga ijobiy test, SOE oshishi, eozinofiliya va leykotsitoz. Qon yaratuvchi tizim tomonidan gemoglobin va gematokrit darajasining pasayishi mumkin, ayrim hollarda – neyropeniya, trombotsitopeniya, agranulositoz. Dermatologik reaksiyalar, ayrim hollarda – ter ajralishining kuchayishi, pemfigus, qichishish, toshma, alopesiya, fotosensibilizatsiya, yuz terisining qizarishi. Laborator ko‘rsatkichlar tomonidan – giperqaliemiya va giponatriemiya rivojlanishi mumkin. Boshqa kamroq 2% – mushaklarda tutqanoq, ayrim hollarda – impotensiya. Umuman olganda, enalapril yaxshi o‘zlashtiriladi. Nojo‘ya ta’sirlar umumiy tez-tezligi platsebo qabul qilgandagi ko‘rsatkichdan oshmaydi. Ko‘pchilik hollarda nojo‘ya ta’sirlar ahamiyatsiz, vaqtinchalik va davolashni to‘xtatishni talab qilmaydi.
Maxsus ko'rsatmalar
Enalapril chap qorincha yurakdan qon chiqishi qiyin bo‘lgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan buyurilishi kerak. Enalapril bilan davolash vaqtida yurak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda AB va buyrak funksiyasini tizimli nazorat qilish zarur. Diuretiklar qabul qilayotgan bemorlarda, imkon qadar, enalapril bilan davolashni boshlashdan oldin diuretiklar dozasini kamaytirish kerak. Enalaprilning birinchi dozasini qabul qilgandan keyin arterial gipotenziya rivojlanishi preparatni qabul qilishni to‘xtatish zarurligini anglatmaydi. Davolash davrida qon zardobida kaliy miqdorini ham nazorat qilish kerak. Arterial gipotenziya ko‘proq gipovolemiya fonida rivojlanadi, masalan, diuretiklar bilan davolash, tuz iste'molini cheklash, gemodializda bo‘lgan bemorlarda, shuningdek, diareya yoki qusish natijasida. Xuddi shunday, IYuK bo‘lgan bemorlar, shuningdek, miya tomir kasalliklari bo‘lgan bemorlarni ham kuzatib borish kerak, chunki ABning keskin pasayishi miokard infarkti yoki insultga olib kelishi mumkin. Gipotenziya barqaror tus olgan hollarda, diuretik va/yoki enalapril dozasini kamaytirish va/yoki davolashni to‘xtatish kerak. Ba'zi bemorlarda enalapril bilan davolash boshlanganidan keyin rivojlangan arterial gipotenziya buyrak funksiyasining yomonlashuviga olib kelishi mumkin. Ba'zi bemorlarda ikki tomonlama buyrak arteriyasi stenozida yoki yagona buyrak arteriyasi stenozida qonda mochevina va zardobda kreatinin miqdori oshgan. O‘zgarishlar qaytar bo‘lgan va davolash to‘xtatilgandan so‘ng ko‘rsatkichlar normaga qaytgan. Bunday o‘zgarishlar, asosan, buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda ehtimol. APF ingibitorlari, jumladan enalapril buyurilganda, yuz, qo‘l-oyoq, lab, til, ovoz yoriqlari va/yoki hiqildoqning angionevrotik shishi kamdan-kam hollarda, davolashning turli davrlarida kuzatilgan. Bunday hollarda enalapril bilan davolashni darhol to‘xtatish va bemorni simptomlar to‘liq yo‘qolguncha doimiy kuzatib borish kerak. Agar shish faqat yuz va lab sohasida bo‘lsa, odatda maxsus davolash talab qilinmaydi, antigistamin preparatlar ijobiy ta'sir ko‘rsatadi va bemorning ahvolini yaxshilaydi. Agar shish til, ovoz yorig‘i yoki hiqildoq sohasida joylashgan bo‘lsa va nafas yo‘llarining obstruksiyasiga olib kelishi mumkin bo‘lsa, tezda davolashni boshlash kerak, bu p/k epinefrin (adrenalin) eritmasi 0,1% (0,3 – 0,5 ml) in'ektsiyasi va/yoki nafas yo‘llarining o‘tkazuvchanligini ta'minlash choralarini o‘z ichiga oladi. Negroid irqiga mansub bemorlarda APF ingibitorlari qabul qilinganda angionevrotik shish boshqa irqlarga qaraganda ko‘proq kuzatilgan. Kamdan-kam hollarda APF ingibitorlari qabul qilayotgan bemorlarda geposen-sibilizatsiya paytida pardaqanotli zahar allergeni bilan og‘ir, hayot uchun xavfli anafilaktoid reaksiyalar rivojlangan. Yuqori o‘tkazuvchanlikka ega membranalar (masalan, AN69) yordamida dializ qilinayotgan va bir vaqtning o‘zida APF ingibitorlari qabul qilayotgan bemorlarda ba'zi hollarda anafilaktoid reaksiyalar rivojlangan. Shuning uchun bunday bemorlarda boshqa turdagi dializ membranalari yoki boshqa sinfdagi antigipertenziv preparatlarni qo‘llash tavsiya etiladi. APF ingibitorlari bilan davolashda yo‘tal paydo bo‘lishi haqida xabarlar mavjud. Odatda yo‘tal no‘produktli, doimiy bo‘ladi va preparat bekor qilingandan so‘ng to‘xtaydi. Katta jarrohlik amaliyotlari yoki arterial gipotenziya chaqiruvchi birikmalar bilan anesteziya vaqtida enalapril kuchli arterial gipotenziya chaqirishi mumkin, buni yuborilayotgan suyuqlik hajmini oshirish orqali tuzatish kerak. Arterial gipertenziya bo‘lgan va 48 hafta davomida enalapril qabul qilgan bemorlarda zardobda kaliy konsentratsiyasi 0,02 mEkV/l ga oshgan. Enalapril bilan davolashda qon zardobida kaliy miqdorini nazorat qilish kerak.
Dori vositasining transport vositasini boshqarish yoki potensial xavfli mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta'sir qilish xususiyatlari
Alkogol preparatning gipotenziya ta'sirini kuchaytiradi. Davolash boshida, doza tanlash davri tugamaguncha, avtotransport boshqarish va yuqori diqqat va tez psixomotor reaksiyalar talab qiladigan potensial xavfli faoliyat turlari bilan shug‘ullanishdan tiyilish kerak, chunki ayniqsa diuretik vositalar qabul qilayotgan bemorlarda APF ingibitorining boshlang‘ich dozasidan so‘ng bosh aylanishi mumkin. Jarrohlik aralashuvi (stomatologiyani ham o‘z ichiga oladi) oldidan jarroh/anesteziologni APF ingibitorlari qabul qilinayotgani haqida ogohlantirish zarur. Faqat shifokor ko‘rsatmasi bo‘yicha qo‘llanilsin.
Dorilar
Dorixona kosmetikasi
Ona va bola
Tibbiy mahsulotlar
Gigiena va parvarish
Vitaminlar va BFQ
Qo'shimcha mahsulotlar
