-
Qo'llanilishi
Pediatriya amaliyotida (3 yoshgacha bo‘lgan bolalarni davolash shifokor nazorati ostida):
- muddatidan oldin tug‘ilgan chaqaloqlarni, tug‘ruq jarohati yoki asfiksiya bo‘lgan yangi tug‘ilganlarni parvarish qilishda;
- emish refleksi sust va tana vazni kam qo‘shilayotgan bolalarda; mushak tonusi pasaygan, harakat va psixik funksiyalari yetarlicha rivojlanmagan bolalarda, shuningdek, «xavf guruhi» bolalarida ushbu buzilishlarning oldini olish maqsadida;
- yangi tug‘ilganlarda respirator distress-sindromda;
Endokrinologiya: 16 yoshgacha bo‘lgan bolalarda o‘sishning orqada qolishi, tireotoksikozning yengil shakllari,
diabetik polinevropatiya, ekzogen-konstitutsional semirish.
Kardiologiya: kardiomiopatiya, miokardit, yurak ishemik kasalligi (o‘tkir miokard infarkti, infarktdan keyingi holatlar).
Serebral qon-tomir, toksik va travmatik shikastlanishlarda nevrologik namoyonlar.
Gastroenterologiya: sekretsiya funksiyasi pasaygan surunkali gastrit, tashqi sekretsiya funksiyasi pasaygan surunkali pankreatit, jigar kasalliklari.
Ishtaha pasayishi, tana vazni kamayishi va ozib ketish bilan kechuvchi kasalliklar va holatlar.
Kasalliklar va jarrohlik aralashuvlardan so‘ng tiklanish davrida.
Intensiv jismoniy yuklamalar, sport mashg‘ulotlari (ishchanlik, bardoshlilikni oshirish, charchoqlikni kamaytirish uchun).
Karnitin yetishmovchiligi yoki uning ko‘p yo‘qotilishi bilan kechuvchi kasalliklar (miyopatiyalar, mitoxondrial yetishmovchilik bilan kechuvchi irsiy kasalliklar) - kompleks terapiya tarkibida uning yetishmovchiligini to‘ldirish uchun.
Ikkilamchi karnitin yetishmovchiligi: uzoq vaqt gemodializda bo‘lgan bemorlar.
Dermatologiya: psoriaz, seborey ekzema, sklerodermiya, diskoid qizil volchanka.
Imkoniyat bo‘lsa, qonda karnitin darajasini aniqlash maqsadga muvofiq.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Preparat tarkibiy qismlariga yuqori sezuvchanlik.
-
Qo'llash usuli
Vena ichiga yoki mushak ichiga qo'llash. Vena ichiga tomchilab sekin yoki oqim bilan (2-3 daqiqa) yoki m/ichiga yuboriladi. Vena ichiga yuborishdan oldin ampula tarkibi 100-200 ml erituvchida (0,9 % natriy xlorid eritmasi yoki 5 % dekstroza (glyukoza) eritmasi) eritiladi. Dozalari va davolash davomiyligi ko'rsatmalarga qarab individual belgilanadi.
-
Nojo´ya ta´sirlar
L-karnitinni yuqori dozalarda (kuniga 15 grammgacha) uzoq muddat qabul qilish hech qanday nojo‘ya ta’sirlarni aniqlamadi. Energiya ajralib chiqishining oshishi tufayli, karnitin qabul qilinayotganda uyqusizlik rivojlanishi mumkin, lekin bu juda kam uchraydi. Buni oldini olish uchun L-karnitinni kunning birinchi yarmida qabul qilish kerak, shu bilan birga bu vaqtda u yanada samaraliroq bo‘ladi. Karnitinning individual o‘zlashtira olmaslik holatlari kasuistik tarzda uchraydi, bu holat ko‘ngil aynishi, bosh og‘rig‘i, ichak faoliyati buzilishi bilan namoyon bo‘ladi.
-
Farmakologik xususiyatlari
Levokarnitin - tabiiy modda, B guruhi vitaminlariga o‘xshash. Modda almashinuvi jarayonlarida yog‘ kislotalarini hujayra membranalari orqali sitoplazmadan mitoxondriyaga tashuvchi sifatida ishtirok etadi, bu yerda ushbu kislotalar beta-oksidlanish jarayoniga uchrab, ko‘p miqdorda metabolik energiya (ATF shaklida) hosil bo‘ladi.
Oqsil va yog‘ almashinuvini normallashtiradi, qonni ishqoriy zaxirasini tiklaydi, ketokislotalar va anaerob glikoliz hosil bo‘lishini susaytiradi, laktatsidoz darajasini kamaytiradi, shuningdek, harakat faolligini oshiradi va jismoniy yuklamalarga chidamlilikni oshiradi, shu bilan birga glikogenning tejamkor sarflanishiga va uning jigar zaxirasining ko‘payishiga yordam beradi. Anabolik ta’sir ko‘rsatadi, gipertireozda oshgan asosiy almashinuvni normallashtiradi, tiroksinning qisman antagonisti bo‘lib, me’da shirasi sekretsiyasini rag‘batlantiradi, oqsil va uglevod molekulalarining parchalanishini sekinlashtiradi. Ortiqcha tana massasini kamaytiradi va mushaklardagi yog‘ miqdorini pasaytiradi. Neyrotrofik ta’sir ko‘rsatadi, apoptoz rivojlanishini sekinlashtiradi, shikastlanish zonasini cheklaydi va asab to‘qimasining tuzilishini tiklaydi.
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
L-karnitin boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’sirga kirishmaydi, shuning uchun uni boshqa preparatlar va yog‘ yoqadigan vositalar bilan birga qo‘llash sog‘liq uchun zararli emas.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Glyukoza yuqori darajada utilizatsiya qilinayotganida, levokarnitin diabet kasalligiga chalingan bemorlarga insulin yoki gipoglikemik peroral terapiya fonida buyurilganda gipoglikemiya kuchayishi mumkin. Plazmadagi glyukoza darajasini muntazam aniqlab turish va zarur bo‘lsa, gipoglikemik terapiyani zudlik bilan tartibga solish lozim.
Levokarnitinning peroral shakli bilan davolashning xavfsizligi va samaradorligi buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda baholab bo‘lmaydi. Buyrak funksiyasi buzilgan yoki buyrak kasalliklarining oxirgi bosqichida gemodializda bo‘lgan bemorlarga peroral levokarnitinni yuqori dozalarda uzoq muddat buyurish toksik metabolitlar, trimetilamin va trimetilamin-N-oksidning to‘planishiga olib kelishi mumkin, chunki bu metabolitlar siydik bilan chiqariladi. Bunday holat levokarnitinni v/v va v/m buyurilganda kuzatilmaydi.
Homiladorlik va laktatsiya davrida qo‘llash
Reproduktiv eksperimental tadqiqotlar hech qanday teratogen ta’sir yo‘qligini ko‘rsatdi. Karnitinning birlamchi yetishmovchiligi fonida homilador ayollarda preparatni qo‘llash bo‘yicha ma’lumotlar yo‘q. Davolashni to‘xtatish natijasida onaga xavf tug‘ilishi homilaga nazariy xavfdan ustunligini hisobga olish zarur. Levokarnitin ayol suti tarkibining normal komponentidir. Levokarnitinni emizikli ayollarda qo‘llash o‘rganilmagan.
Avtomobil va murakkab mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri
Preparat avtomobil boshqarish va boshqa potensial xavfli faoliyat turlariga ta’sir qilmaydi.
-
Dozani oshirib yuborilishi
Levokarnitin dozani oshirib yuborilganda toksikligi haqida ma’lumot yo‘q. Dozani oshirib yuborish holatida umumqabul qilingan taktika qo‘llaniladi.