Farmakologik xususiyatlari
Vitamin B1 (tiamin nitrat) hujayra energetigi bo‘lib, organizmning o‘sishi va rivojlanishiga yordam beradi, aqliy va jismoniy ish qobiliyatini oshiradi, detoksikatsion ta’sir ko‘rsatadi, shuningdek, asab to‘qimalarining metabolizmini yaxshilaydi. Tiamin bir qator fermentlarning kofermentlarini qurishda ishtirok etadi, ular uglevod va energiya almashinuvining muhim rolini o‘ynaydi, ayniqsa asab va mushak to‘qimalarida. Tiamin yetishmovchiligi beri-beri sindromlari (spetsifik polinevrit) va Vernike (polinevritik psixoz) rivojlanishiga olib keladi.
Vitamin B2 (riboflavin) hujayra nafas olishi va ko‘rish qobiliyati jarayonlarining eng muhim katalizatoridir. Riboflavin, oksidlanish-qaytarilish jarayonlarini tartibga solib, oqsil, yog‘ va uglevod almashinuvda ishtirok etadi, DNK shakllanishida muhim rol o‘ynaydi, gemoglobin sintezida ishtirok etadi, to‘qimalarning (shu jumladan, teri hujayralari) regeneratsiya jarayonlariga, hujayralardagi trofik buzilishlarni tuzatishga yordam beradi.
Vitamin B6 (piridoksin gidroxlorid) aqliy va jismoniy ish qobiliyatini oshiradi, qonda glyukoza darajasini tartibga soladi, qalqonsimon bez, buyrak usti bezlari va jinsiy bezlar faoliyatini normallashtiradi, miya to‘qimalarida moddalar almashinuvini yaxshilaydi, asab tizimini mustahkamlaydi, antidepressant hisoblanadi. Markaziy va periferik asab tizimi kasalliklarida foydali ta’sir ko‘rsatadi. Piridoksin yetishmovchiligi anemiya, dermatit va tutqanoq chaqiradi.
Vitamin B9 (foliy kislotasi) o‘sish, rivojlanish va to‘qimalar proliferatsiyasi jarayonlarining normal kechishi uchun, xususan, gemopoez va embriogenez uchun zarur, aqliy va jismoniy ish qobiliyatini oshiradi. U oshqozonda xlorid kislotasi ishlab chiqarilishini rag‘batlantiradi. Foliy kislotasini homiladorlikning dastlabki bosqichida vitamin B6 bilan birga qabul qilish zarur. Foliy kislotasi, shuningdek, dori vositalari, ionlashtiruvchi nurlanish ta’siri natijasida yuzaga kelgan anemiya va leykopeniyada qo‘llaniladi.
Vitamin B12 (sianokobalamin) immunomodulyator, antiallergik, antiaterosklerotik ta’sirga ega, arterial bosimni normallashtiradi, asab to‘qimalari tuzilishini tiklaydi, reproduktiv funksiyani yaxshilaydi, ishtahani oshiradi. Vitamin B12 turli aminokislotalar sintezida ishtirok etadi, jigar, asab tizimi funksiyalariga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi, qon ivish jarayonlarini, uglevod va lipid almashinuvini faollashtiradi. Vitamin B12 jigar to‘qimasida zaxira holatda to‘planishi va zaruratga ko‘ra ishga tushishi mumkin. Vitamin B12 yetishmovchiligi xavfli anemiya va asab to‘qimalarining degenerativ o‘zgarishlariga olib keladi.