Farmakologik xususiyatlari
Valeriana va pustirnik asabiy qo‘zg‘alishni bartaraf etadi, bosh og‘rig‘ini yo‘qotadi, uyqusizlikda yordam beradi. Pustirnik - "yurak o‘ti" - kuchli yurak urishi, bezovtalik va nafas qisishi holatlarida yordam beradi. Shakar yo‘qligi "Valeriana Ekstra" qo‘shimchasini qandli diabet bilan kasallangan odamlar uchun ham mavjud qiladi.
VALERIANA organizmga ko‘p yo‘nalishli ta’sir ko‘rsatadi. U qo‘zg‘algan asab tizimiga tinchlantiruvchi ta’sir ko‘rsatadi. Valeriana yurak faoliyatini markaziy asab tizimi orqali yurak urish xurujlariga ta’sir qilib tartibga soladi. Valeriana me’da-ichak trakti sekretsiya funksiyasini yaxshilaydi, qizilo‘ngach spazmlarini bartaraf etadi, o‘t ajralishi va chiqarilishini tartibga solishda yordam beradi.
Valeriananing terapevtik ta’siri undagi moddalar kompleksi, avvalo, efir moyi va alkaloidlar bilan bog‘liq. Ildizpoya va ildizlarda efir moyi miqdori 2 % gacha yetadi.
Valeriana preparatlari tinchlantiruvchi vosita sifatida uyqusizlik, asabiy qo‘zg‘alish, yurak-qon tomir tizimi nevrozlari, taxikardiya, shuningdek, epilepsiya, astma, migren, me’da-ichak trakti spazmlari va neyrodermitlarni davolashda qo‘llaniladi. Ba’zan valeriana brom preparatlari, yurak va tinchlantiruvchi vositalar bilan birga ishlatiladi.
PUSTIRNIK o‘ti sedativ va yengil neyroleptik vosita hisoblanadi. Uni damlama, nastoyka yoki ekstrakt ko‘rinishida (ko‘pincha valeriana preparatlari bilan birga) yuqori asabiy qo‘zg‘aluvchanlik, yurak-qon tomir nevrozlari, gipertonik kasallikning dastlabki bosqichlarida qo‘llaniladi. Ta’sir xususiyatiga ko‘ra pustirnik preparatlari valeriana preparatlariga yaqin. Klinik kuzatuvlar shuni ko‘rsatadiki, ba’zi hollarda pustirnik preparatlarining sedativ effekti valeriana preparatlariga qaraganda yuqoriroq bo‘ladi.
Pustirnikning farmakologik xususiyatlari: markaziy asab tizimi qo‘zg‘aluvchanligini kamaytiradi, spazmolitik, tutqanoqka qarshi, yurak qisqarishlari ritmini sekinlashtiradi va kuchini oshiradi, gipotonik ta’sir ko‘rsatadi.
Qon to‘xtatuvchi vosita sifatida, gipotonik, qon aylanishini yaxshilovchi sifatida qo‘llaniladi. O‘simlik damlamasi adrenalin ta’sirini tomirlarga susaytiradi.
Pustirnik preparatlari uglevod va yog‘ almashinuviga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi; qonda glyukoza, sut va piruvin kislotasi, xolesterin va umumiy lipidlar miqdorini kamaytiradi.
Rus xalq tabobatida pustirnik o‘ti qadimdan "yurak urishiga qarshi", "oshqozon og‘irligi", yo‘g‘on ichakning surunkali yallig‘lanishi va o‘pka yallig‘lanishida, ildiz damlamasi esa qon to‘xtatuvchi sifatida ishlatilgan.