Farmakologik xususiyatlari
Gepatoprotektor vositasi, shuningdek, xoleretik, xoletolitik, gipoxolesterinemik va immunomodulyator ta'sir ko'rsatadi.
Yuqori polyar xususiyatlarga ega bo'lgan ursodezoksixolevaya kislota (UDXK) gepatotsit, xolangiosit va me'da-ichak trakti epiteliositining membranasiga o'rnatiladi, uning tuzilishini barqarorlashtiradi va hujayrani toksik o't kislotasi tuzlarining zararli ta'siridan himoya qiladi, shu tariqa ularning sitotoksik ta'sirini kamaytiradi. Lipofil (toksik) o't kislotalari bilan toksik bo'lmagan aralash mitsellalarni hosil qiladi, bu esa me'da reflyuktatining xolestatik jigar kasalliklari va biliar reflyuks-gastritda hujayra membranalariga zarar yetkazish qobiliyatini kamaytiradi.
Xolestazda UDXK Ca2+-bog'liq alfa-proteazani faollashtiradi va ekzotsitozni stimulyatsiya qiladi, toksik o't kislotalari (xenodezoksixolevaya, litoxolevaya, dezoksixolevaya va boshqalar) konsentratsiyasini kamaytiradi, ularning konsentratsiyasi surunkali jigar kasalliklari bo'lgan bemorlarda oshgan bo'ladi. Ularning konsentratsiyasini kamaytirib va bikarbonatlarga boy xolerzni stimulyatsiya qilib, UDXK jigar ichidagi xolestazni samarali bartaraf etishga yordam beradi. Ichakda lipofil o't kislotalarining so'rilishini raqobatli ravishda kamaytiradi, ularning "fraksion" aylanishini enterohepatik aylanishda oshiradi, xolerzni induktsiya qiladi, o'tning o'tishini va toksik o't kislotalarining ichak orqali chiqarilishini stimulyatsiya qiladi.
Ichakda xolesterinning so'rilishini bostirish, jigarda sintezini susaytirish va o'tga sekretsiyasini kamaytirish hisobiga o'tning xolesterin bilan to'yinganligini kamaytiradi; xolesterinli o't toshlarining asta-sekin parchalanishiga yordam beradi, bu asosan o't toshlaridan xolesterinni mobilizatsiya qilish hisobiga erishiladi; o'tning litogen indeksini kamaytiradi, unda o't kislotalari konsentratsiyasini oshiradi. Natijada xolesterinli o't toshlarining qisman yoki to'liq erishi yuz beradi.
Me'da va oshqozon osti bezining sekretsiyasini kuchaytiradi, lipaza faolligini oshiradi, gipoglikemik ta'sir ko'rsatadi.
UDXKning immunomodulyator ta'siri gistoto'g'ri kelish antigenlari ekspressiyasini – HLA-1 – gepatotsitlar membranasida va HLA-2 – xolangiositlarda bostirish, T-limfotsitlarning tabiiy killer faolligini normallashtirish, interleykin-2 hosil bo'lishi, eozinofillar sonini kamaytirish, immunokompetent immunoglobulinlarni (Ig), birinchi navbatda – IgMni bostirish; gepatotsitlar va me'da-ichak trakti epiteliositlarining apoptozini tartibga solish bilan bog'liq. Fibrozning rivojlanishini sekinlashtiradi. Gepatotsitlar, xolangiositlar va me'da-ichak trakti epiteliositlarining apoptoz jarayonlarini tartibga soladi.
Pediatrik populyatsiya
Mukovissidoz (kistoz fibroz)
Klinik hisobotlar ma'lumotlariga ko'ra, mukovissidoz bilan bog'liq gepatobiliar kasalligi (CFAHD) bo'lgan pediatrik bemorlarni ursodezoksixolevaya kislota bilan davolashda ko'p yillik (10 yil va undan ortiq) tajriba mavjud. Ma'lumotlarga ko'ra, ursodezoksixolevaya kislota bilan davolash o't yo'llari proliferatsiyasini kamaytirishi, gistologik tekshiruvda aniqlanadigan shikastlanishlarning rivojlanishini sekinlashtirishi va hatto CFAHDning dastlabki bosqichlarida davolash boshlangan taqdirda gepatobiliar tizimdagi o'zgarishlarning orqaga rivojlanishiga yordam berishi mumkin. Davolash samaradorligini optimallashtirish maqsadida ursodezoksixolevaya kislota bilan davolash CFAHD tashxisi qo'yilgandan so'ng imkon qadar erta boshlanishi kerak.