Dozani oshirib yuborilishi
Preparatning dozasini oshirib yuborilgan holatda, paratsetamol bilan bog‘liq simptomlar eng yaqqol namoyon bo‘ladi.
Paratsetamol qo‘llanilishi bilan bog‘liq simptomlar: gepatotoksik ta’sir, og‘ir holatlarda jigar nekrozi rivojlanadi. Paratsetamolning dozasi oshirib yuborilishi, shu jumladan uzoq muddat davomida yuqori umumiy doza qabul qilinishi, analgetiklar bilan induktsiyalangan nefropatiyani qaytarilmas jigar funksiyasi buzilishi bilan chaqirishi mumkin.
Jigar shikastlanishi kattalarda 10 g va undan ko‘p paratsetamol qabul qilganda, bolalarda esa tana vazniga 150 mg/kg dan ortiq qabul qilganda yuzaga kelishi mumkin. Xavf omillari bo‘lgan bemorlarda: muntazam ortiqcha etanol iste’moli, glutation kaxeksiya (ovqat hazm qilish buzilishi, mukovissidoz, OIV-infeksiya, kaxeksiya) – 5 g yoki undan ko‘p paratsetamol qabul qilinishi jigar shikastlanishiga olib kelishi mumkin.
Zaharli ta’sir xavfi, ayniqsa, keksalar, yosh bolalar, jigar kasalligi bo‘lgan bemorlar, surunkali yetarli ovqatlanmaydigan bemorlar va jigar fermentlari induktorlarini (karbamazepin, fenobarbital, fenitoin, primidon, rifampitsin, zveroboy bilan uzoq muddatli davolanish) qabul qilayotgan bemorlarda yuqori. Og‘ir zaharlanishda jigar yetishmovchiligi ensefalopatiya, koma va o‘limga olib kelishi mumkin.
Preparatni yuqori dozada uzoq muddat qabul qilish qon yaratilish organlari tomonidan aplastik anemiya, panstsitopeniya, agranulotsitoz, neyropeniya, leykopeiya, trombotsitopeniya rivojlanishiga olib kelishi mumkin.
Katta dozalarda qabul qilinganda markaziy asab tizimi tomonidan – bosh aylanishi, psixomotor qo‘zg‘alish va orientatsiya buzilishi; siydik ajratish tizimi tomonidan – nefrotoksiklik (buyrak kolikasi, interstitsial nefrid, kapillyar nekroz) kuzatilishi mumkin.
Paratsetamol dozasi oshirib yuborilganida dastlabki 24 soatda quyidagi simptomlar paydo bo‘ladi: rangparlik, ko‘ngil aynishi, qusish va ishtahaning yo‘qligi. Jigar shikastlanishining birinchi belgisi qorin sohasida og‘riq bo‘lishi mumkin, bu har doim ham dastlabki 24–48 soatda namoyon bo‘lmasligi, balki preparatni qabul qilgandan keyin 4–6 kun davomida kechroq paydo bo‘lishi mumkin. Jigar shikastlanishi, odatda, preparatni qabul qilgandan keyin 72–96 soat ichida maksimal darajada rivojlanadi. Glyukoza almashinuvi buzilishi (gipoglikemiya) va metabolik atsidoz, qon quyilishlari kuzatilishi mumkin.
O‘tkir buyrak yetishmovchiligi o‘tkir tubulyar nekroz bilan, hatto og‘ir jigar shikastlanishisiz ham rivojlanishi va bel sohasida kuchli og‘riq, gematuriya, proteinuriya bilan namoyon bo‘lishi mumkin. Yurak aritmiyalari va pankreatit holatlari haqida xabar berilgan.
Davolash: paratsetamol dozasi oshirib yuborilganida zudlik bilan tibbiy yordam ko‘rsatilishi zarur. Paratsetamolga antidot sifatida N-atsetilsistein vena ichiga yoki peroral tarzda erta bosqichda buyurilishi mumkin. Oshqozonni yuvish va/yoki metioninni peroral qabul qilish dozani oshirib yuborilganidan keyin 48 soat ichida ijobiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Faollashtirilgan ko‘mir qabul qilish va nafas olish hamda qon aylanishini monitoring qilish foydali bo‘lishi mumkin. Tutqanoq paydo bo‘lsa, diazepam qo‘llash mumkin.
Feniramin maleat va fenilefrin gidroxlorid qo‘llanilishi bilan bog‘liq simptomlar
Parasimpatolitik ta’sirga ega antigistamin preparat va fenilefrin gidroxloridning simpatomimetik ta’sirining o‘zaro kuchayishi bilan bog‘liq simptomlar quyidagilarni o‘z ichiga oladi: uyquchanlik, undan so‘ng qo‘zg‘alish (ayniqsa bolalarda) yoki markaziy asab tizimi susayishi, ko‘rish buzilishi, toshma, ko‘ngil aynishi, qusish, doimiy bosh og‘rig‘i, gipergidroz, asabiylik, bosh aylanishi, tremor, uyqusizlik, giperefleksiya, asabiylashish, bezovtalik, qon aylanishi buzilishi, arterial gipertenziya va bradikardiya.
Fenilefrin dozasi oshirib yuborilganida og‘ir holatlarda hushdan ketish, aritmiyalar, koma, tutqanoqlar yuzaga kelishi mumkin.
Feniramin dozasi oshirib yuborilganida atropinga o‘xshash psixoz holatlari haqida xabar berilgan. Atropinga o‘xshash simptomlar quyidagilarni o‘z ichiga olishi mumkin: midriaz, fotofobiya, teri va shilliq qavatlarning qurishi, gipertermiya, ichak atoniyasi.
Askorbin kislotasi dozasi oshirib yuborilganidagi simptomlar paratsetamol dozasi oshirib yuborilishi natijasida yuzaga kelgan og‘ir jigar yetishmovchiligi bilan bog‘liq bo‘ladi.
Davolash: Antigistamin vositalar bilan zaharlanishni davolash uchun maxsus antidot mavjud emas. Bemorga zudlik bilan yordam ko‘rsatish, shu jumladan faollashtirilgan ko‘mir, tuzli ich ketkazuvchi vosita berish va kardiopulmonal tizimni qo‘llab-quvvatlash choralarini ko‘rish zarur. Stimulyatorlarni qo‘llash mumkin emas; arterial gipotenziya davolash uchun tomirlarni toraytiruvchi vositalardan foydalanish mumkin.
Gipertenziya effektlarini bartaraf etish uchun vena ichiga yuboriladigan alfa-reseptor blokatorini, tutqanoq paydo bo‘lsa – diazepam qo‘llash mumkin.
Dorilar
Dorixona kosmetikasi
Ona va bola
Tibbiy mahsulotlar
Gigiena va parvarish
Vitaminlar va BFQ
Qo'shimcha mahsulotlar
