Tsefazolin natriy tsefazolingа hisoblaganda 1,0 g.

• yuqori va pastki nafas yo'llari infeksiyalari (jumladan, pnevmoniya, o'pka abssessi, plevra empiemasi, LOR-organlar infeksiyalari);
• teri, yumshoq to'qimalar, suyaklar, bo'g'imlar infeksiyalari;
• qorin bo'shlig'i organlari infeksiyalari (peritonit, OVKT yallig'lanish kasalliklari, o't yo'llari, xolangit, o't pufagi empiemasi); kichik chanoq organlari va siydik chiqarish yo'llari infeksion-yallig'lanish kasalliklari (jumladan, pielit, pielonefrit, tsistit, prostatit, epididimit);
• bakterial meningit va endokardit, sepsis, Laym kasalligi, shigellyoz, salmonellyoz, salmonellonositlik, tifoz isitmasi;
• o'tkir va asoratli gonoreya, va boshqa jinsiy yo'l bilan yuqadigan infeksiyalar (jumladan, yumshoq shankr va sifilis);
• jarrohlik aralashuvlarda infeksiyalarni oldini olish va davolash

sefazolingа yuqori sezuvchanlik; anamnezda tsefalosporinlarga yoki boshqa har qanday beta-laktam antibiotiklarga (penisillinlar, monobaktamlar, karbapenemlar) og‘ir gipersensitivlik reaksiyalari (masalan, anafilaktoid reaksiyalar) mavjudligi; yangi tug‘ilgan davr (1 oygacha), shu jumladan muddatidan oldin tug‘ilgan bolalar. Lidokain eritmasi erituvchi sifatida ishlatilganda lidokainni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnomaga qarang. Ehtiyotkorlik bilan: boshqa nefrotoksik preparatlar bilan birga qabul qilish; anamnezda penisillinlarga nisbatan og‘ir bo‘lmagan gipersensitivlik reaksiyalari; surunkali buyrak yetishmovchiligi; ichak kasalliklari (shu jumladan anamnezda kolit); 1 oydan 12 oygacha bo‘lgan bolalar yoshi.

Tsefazolin faqat parenteral yuborish uchun mo‘ljallangan, preparatni v/v (struyno yoki kapelno) yoki chuqur v/m yuborish kerak. Preparat dozalari va davolash kursining davomiyligi individual tarzda, infeksiya og‘irligi va joylashuvi, shuningdek, qo‘zg‘atuvchining potentsial sezuvchanligini hisobga olgan holda belgilanadi. Kattalar uchun o‘rtacha sutkalik doza 1–4 g; yuborish soni sutkada 3–4 marta. Maksimal sutkalik doza 6 g. Davolashning o‘rtacha davomiyligi 7–10 kunni tashkil etadi. Antibakterial terapiya prinsiplari asosida davolash kursini isitma yo‘qolgandan keyin kamida 2–3 kun davom ettirish yoki qo‘zg‘atuvchi eradikatsiyasi tasdiqlanguncha davom ettirish kerak. Intraoperatsion infeksiyalar profilaktikasi Operatsiyadan 30 daqiqa–1 soat oldin v/v yoki v/m 1 g tsefazolin boshlang‘ich dozasi yuboriladi. Uzoq davom etadigan operatsiyalarda (2 soat va undan ko‘p) operatsiya vaqtida qo‘shimcha ravishda 0,5–1 g preparat yuboriladi. Dozalar va yuborish vaqti operatsiya turi va davomiyligiga bog‘liq. Operatsiyadan keyingi 24 soat davomida 0,5–1 g preparat v/v yoki v/m 6–8 soatlik interval bilan yuboriladi. Agar infeksiya rivojlanish ehtimoli bemor uchun katta xavf tug‘dirsa (masalan, yurakda operatsiyadan keyin yoki to‘liq bo‘g‘im almashtirish kabi jiddiy ortopedik operatsiyadan so‘ng), preparatni 3–5 kun davomida yuborishni davom ettirish tavsiya etiladi. Yuqorida ko‘rsatilgan muddatlarga rioya qilish muhim, shunda jarrohlik kesmasi bajarilayotgan vaqtda qon zardobi va to‘qimalarda antibiotikning yetarli konsentratsiyasi mavjud bo‘ladi. Anaerob infeksiya rivojlanish xavfi yuqori bo‘lsa (masalan, yo‘g‘on ichakda operatsiyadan so‘ng), anaeroblarga nisbatan faol bo‘lgan preparatni qo‘shimcha qo‘llash tavsiya etiladi. Qariyalar Dozani tuzatish talab qilinmaydi. 1 oydan 18 yoshgacha bo‘lgan bolalarda qo‘llanilishi Ko‘pgina yengil va o‘rta og‘irlikdagi infeksiyalarni davolash uchun sutkalik doza 25–50 mg/kg, 3–4 marta bo‘lib yuboriladi. Og‘ir infeksiyalarda sutkalik doza maksimal tavsiya etilgan doza 100 mg/kg gacha oshirilishi mumkin. Preparatni yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda qo‘llash xavfsizligi aniqlanmagan. Buyrak funksiyasi buzilgan bolalarda doza tuzatish KK 70–40 ml/min/1,73 m2 bo‘lgan bolalarga tsefazolinning o‘rtacha sutkalik dozasining 60% 12 soatda bir marta yuboriladi. KK 39–20 ml/min/1,73 m2 bo‘lgan bolalarga preparatning o‘rtacha sutkalik dozasining 25% 12 soatda bir marta yuboriladi. KK 19–5 ml/min/1,73 m2 bo‘lsa, tsefazolinning o‘rtacha sutkalik dozasining 10% 24 soatda bir marta yuboriladi. Barcha tavsiya etilgan dozalardan oldin infeksiya og‘irligiga mos boshlang‘ich doza yuboriladi. Eritmani tayyorlash V/m yuborish uchun 1 g 4 ml in'ektsiya uchun suvda yoki 0,5% lidokain eritmasida eritiladi. V/m yuborish uchun maksimal bir martalik doza 1 g, preparat faqat katta mushaklarga yuborilishi kerak. Lidokain saqlovchi eritmani vena ichiga yuborib bo‘lmaydi. 1 g gacha bo‘lgan dozalari sekin v/v in'ektsiya yo‘li bilan yuborilishi mumkin, katta dozalari esa v/v infuziya yo‘li bilan yuborilishi kerak. V/v struynoy yuborish uchun preparatning bir martalik dozasini 10 ml in'ektsiya uchun suvda eritib, so‘ng sekin, 3–5 daqiqa davomida yuboriladi. V/v kapelno yuborish uchun preparat 50–100 ml 5% dekstroza eritmasi yoki 0,9% natriy xlorid eritmasida eritiladi. Eritma tayyorlashda flakonlar to‘liq eriguncha kuchli chayqatiladi. Infuziya 20–30 daqiqa davomida (yuborish tezligi 60–80 tomchi/min) amalga oshiriladi. Infuzion eritma tayyorlash uchun quyidagi erituvchilar ishlatilishi mumkin: 0,9% natriy xlorid eritmasi; 5% dekstroza eritmasi; 5% dekstroza eritmasi va 0,9% natriy xlorid eritmasi aralashmasi; Ringer eritmasi; 10% dekstroza eritmasi Ringer eritmasida; Ringer eritmasi va 0,9% natriy xlorid eritmasi aralashmasi; 5% yoki 10% fruktoza eritmasi steril in'ektsiya uchun suvda; 5% natriy gidrokarbonat eritmasi. Faqat yangi tayyorlangan va tiniq eritmalarni ishlatish kerak. Zarurat tug‘ilganda tayyorlangan eritmalar sterillik saqlangan holda yorug‘likdan himoyalangan joyda 2–8 °S haroratda 24 soatdan ko‘p bo‘lmagan muddatda saqlanishi mumkin. Kukun eritilgandan so‘ng paydo bo‘ladigan mumkin bo‘lgan sarg‘ish rang preparatning biron-bir xossasining o‘zgarishi yoki uning terapevtik samaradorligidagi farq belgisi emas.

Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) tasnifiga muvofiq, nojo‘ya reaksiyalar ularning rivojlanish tez-tezligiga ko‘ra quyidagicha taqdim etiladi: juda tez-tez (>1/10); tez-tez (>1/100, < 1/10), kamdan-kam (>1/1000, < 1/100), kam (>1/10000, < 1/1000) va juda kam (< 1/10000), tez-tezligi noma’lum – mavjud ma’lumotlarga ko‘ra tez-tezlikni aniqlash imkoni bo‘lmadi. Infeksiyalar va parazitar invaziyalar Kamdan-kam: og‘iz bo‘shlig‘i kandidozi (uzoq muddatli qo‘llashda). Kam: genital kandidoz, vaginit. Qon va limfa tizimi tomonidan buzilishlar: Kam: leykopeiya, granulositopeniya, neytropeniya, trombotsitopeniya, leykozitoz, granulositoz, monotsitoz, limfositoz, trombotsitoz, limfotsitopeniya, bazofiliya, eozinofiliya. Odatda, ushbu nojo‘ya hodisalar qisqa muddatli va qaytar bo‘ladi; Juda kam: qon ivishining buzilishi va natijada qon ketishining kuchayishi, anemiya, agranulositoz, aplastik anemiya, pansitopeniya, gemolitik anemiya. Immun tizimi tomonidan buzilishlar: Kamdan-kam: isitma, artralgiya; Juda kam: anafilaktik shok (halqum shishining rivojlanishi bilan nafas yo‘llari torayishi, yurak urish tezligining oshishi, nafas qisilishi, arterial bosimning pasayishi, til shishi, yuz shishi, anal va/yoki genital qichishish). Modda almashinuvi va ovqatlanish tomonidan buzilishlar: Kam: giperglikemiya yoki gipoglikemiya. Nerv tizimi tomonidan buzilishlar: Kamdan-kam: tutqanoq rivojlanishi (buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda preparat yuqori dozalarda va dozalash tartibiga rioya qilinmaganda); Kam: bosh aylanishi, holsizlik, umumiy zaiflik, dahshatli tushlar, vertigo, giperaktivlik, asabiylik yoki xavotir, uyqusizlik yoki uyquchanlik, ranglarni idrok etishning buzilishi, ongning chalkashishi, bosh miya tutqanoqlik faolligining oshishi. Tomirlar tomonidan buzilishlar: Kam: "to‘lqinlar". Nafas tizimi, ko‘krak qafasi va o‘rta ko‘krak sohasining buzilishlari: Kam: plevral chiqindi, ko‘krakda og‘riq, bronxospazm, nafas qisilishi, yo‘tal, o‘tkir respirator distress-sindrom rivojlanishi, rinit. Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan buzilishlar: Tez-tez: ishtahaning yo‘qolishi, diareya, ko‘ngil aynishi, qusish, qorin og‘rig‘i. Juda kam: soxta membranoz kolit rivojlanishi. Ushbu holat darhol davolashni boshlashni talab qiladi (qarang, shuningdek, "Maxsus ko‘rsatmalar" bo‘limi). Jigar va o‘t yo‘llari tomonidan buzilishlar: Kam: "jigar" transaminazalarining (alaninaminotransferaza (ALT), aspartataminotransferaza (AST)), shuningdek, ishqoriy fosfataza, gamma-glutamiltransferaza, laktatdegidrogenaza faolligining o‘tkinchi oshishi, qon plazmasida bilirubin konsentratsiyasining oshishi, o‘tkinchi gepatit, xolestatik sariqlik. Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan buzilishlar: Tez-tez: toshma; Kamdan-kam: eritema, ekssudativ (polimorf) eritema, eshakemi, teri qichishishi, angionevrotik shish (Kvinke shishi); Kam: toksik epidermal nekroliz (Layell sindromi), yomon sifatli ekssudativ eritema (Stivens-Djonson sindromi). Buyrak va siydik chiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar: Kam: interstitsial nefrid, proteinuriya, qon plazmasida siydik miqdorining o‘tkinchi oshishi (odatda, boshqa nefrotoksik preparatlar bilan birga davolash olgan bemorlarda), aniqlanmagan nefropatiya va nefrotoksiklikning boshqa ko‘rinishlari. Laborator va instrumental tekshiruvlar natijalariga ta’siri: Tez-tezligi noma’lum: soxta musbat Kumbs reaksiyasi, giper kreatininemiya, protrombin vaqti oshishi, siydikda glyukozaga soxta musbat reaksiya. Umumiy buzilishlar va yuborish joyidagi reaksiyalar: Tez-tez: mushak ichiga yuborilgandan so‘ng yuborish joyida og‘riq, ba’zan qattiqlashish bilan; Kamdan-kam: tomir ichiga yuborilganda tromboflebit va flebit.

Tsefalosporin yarim-sintetik antibiotik I avlod, parenteral qo‘llash uchun. Bakteritsid ta’sir ko‘rsatadi, penitsillinni bog‘lovchi oqsillarni (masalan, transpeptidazalarni) bloklaydi, mikroorganizmlarning hujayra devori sintezini buzadi. Keng ta’sir doirasiga ega. Olingan rezistentlikning tarqalishi geografik farqlarga ega bo‘lishi mumkin, shuningdek, vaqt o‘tishi bilan o‘zgarishi mumkin, og‘ir infeksiyalarni davolashda mahalliy ma’lumotlarni hisobga olish zarur. Tsefazolingа sezgir mikroorganizmlar Gram-musbat aeroblar: Staphylococcus aureus (metitsillinga sezgir), Staphylococcus saprophyticus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pyogenes, Corynebacterium diphtheria, Bacillus anthracis. Gram-manfiy mikroorganizmlar: Neisseria meningitidis, Neisseria gonorrhoeae, Shigella spp., Salmonella spp., Treponema spp., Leptospira spp. Tsefazolingа o‘rtacha sezgir mikroorganizmlar Gram-musbat aeroblar: Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis*, Staphylococcus haemolyticus*, Staphylococcus hominis*, Steptococcus pneumoniae* (penitsillinlarga o‘rtacha sezgir); Gram-manfiy aeroblar: Escherichia coli, Haemophilus influenzae**, Klebsiella oxytoca***, Klebsiella pneumoniae, Proteus mirabilis. Tsefazolingа tabiiy rezistent mikroorganizmlar Gram-musbat aeroblar: Enterococcus spp., Staphylococcus aureus (metitsillinga rezistent), Staphylococcus pneumoniae (penitsillinga rezistent). Gram-manfiy aeroblar: Acinetobacter baumanii, Citrobacter freundii, Enterobacter spp.; Morganella morganii, Moraxella catarrhalis, Proteus vulgaris, Pseudomonas aeruginosa, Serratia marcescens, Stenotrophomonas maltophilia. Anaeroblar: Bacteroides fragilis. Boshqa mikroorganizmlar: Chlamydia spp., Chlamydophila spp., Legionella spp., Mycoplasma spp. Penitsillinga rezistent Streptococcus pneumoniae, tsefalosporinlarga nisbatan xoch rezistentlik mavjudligi sababli, tsefalosporinlarga, jumladan tsefazolingа ham sezgir emas. * ayrim hududlarda mikroorganizmlarning rezistentlik chastotasi 50% dan oshishi mumkin; ** rezistentlik tarqalishi bo‘yicha dolzarb ma’lumotlar mavjud emas, 5 yildan ortiq avvalgi tadqiqotlarda mikroorganizmlarning rezistentlik chastotasi >50% deb xabar qilingan.

Gipersensitivlik reaksiyalari Tsefazolin qo‘llashni boshlashdan oldin bemorning allergologik anamnezini yig‘ish zarur, chunki tsefalosporinlar va boshqa beta-laktam antibiotiklar o‘rtasida o‘zaro gipersensitivlik rivojlanishi mumkin. Tsefazolin bilan davolash fonida og‘ir, shu jumladan o‘lim bilan yakunlangan allergik reaksiyalar rivojlanishi tasvirlangan. Og‘ir gipersensitivlik reaksiyasi rivojlangan taqdirda tsefazolin bekor qilinishi, mos simptomatik terapiya tayinlanishi zarur. Preparat tsefalosporinlarga yoki boshqa beta-laktam antibiotiklarga og‘ir gipersensitivlik reaksiyalari bo‘lgan bemorlarga qo‘llash mumkin emas. Allergik reaksiyalarga moyilligi bo‘lgan bemorlarni (allergik rinit, bronxial astma) ayniqsa diqqat bilan kuzatish zarur, chunki bunday holatlar mavjudligida gipersensitivlik reaksiyalari xavfi ortadi. Antibakterial preparatlar bilan bog‘liq diareya Davolash vaqtida va terapiya tugaganidan keyingi birinchi haftalarda og‘ir va uzoq davom etuvchi diareya rivojlanishi Clostridium difficile sababli yuzaga keladigan psevdomembranoz kolit belgisi bo‘lishi mumkin. Ushbu holat hayot uchun xavfli bo‘lgani sababli, tsefazolin darhol bekor qilinishi va maxsus antibakterial terapiya (masalan, vankomitsin yoki metronidazol) tayinlanishi zarur. Simptomatik yordamchi terapiya, shu jumladan suv-elektrolit muvozanatini va ovqatlanish buzilishlarini tuzatish ko‘rsatilgan. Ichak peristaltikasini sekinlashtiruvchi preparatlarni qo‘llash mumkin emas. Ayniqsa og‘ir holatlarda, infeksiya olib borilayotgan antibakterial terapiyaga chidamli bo‘lsa, kolektomiya o‘tkazish talab qilinishi mumkin. Bemor anamnezini diqqat bilan yig‘ishga alohida e’tibor berish zarur, chunki antibakterial terapiya o‘tkazilganidan ikki oy o‘tib psevdomembranoz kolit rivojlanish holatlari tasvirlangan. Buyrak funksiyasining buzilishi Preparat organizmda to‘planishi natijasida, buyrak funksiyasi pasaygan bemorlarda preparat dozasini buyrak yetishmovchiligi darajasiga muvofiq tanlash zarur (qarang, «Qo‘llash usuli va dozalari» bo‘limi). Tsefazolin kamdan-kam hollarda buyrak funksiyasining buzilishi va buyrak yetishmovchiligi rivojlanishiga olib keladi, biroq preparatni qo‘llash fonida, ayniqsa og‘ir ahvoldagi bemorlarda, yuqori dozalarda va/yoki boshqa nefrotoksik preparatlar (masalan, aminoglikozidlar, «halqali» diuretiklar) bilan birga qo‘llanganda buyrak funksiyasini baholash tavsiya etiladi. Bakterial rezistentlik va superinfeksiyalar rivojlanishi Tsefazolinni uzoq muddat qo‘llash bakteriyalarning rezistent shtammlarini paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin. Bemorlarning holatini superinfeksiya rivojlanishi ehtimoli borasida diqqat bilan nazorat qilish va u rivojlangan taqdirda mos choralar ko‘rish zarur. Qon ivishining pasayishi va qon ketishlar Tsefazolin qo‘llash fonida kamdan-kam hollarda qon ivishining pasayishi mumkin. Xavf omillariga K vitamini yetishmovchiligi, parenteral ovqatlanish, ovqatlanish yetishmovchiligi, buyrak va/yoki jigar yetishmovchiligi, trombotsitopeniya, antikoagulyantlar bilan davolash kiradi. Bundan tashqari, gemofiliya, me’da va/yoki o‘n ikki barmoqli ichak shilliq qavatining yaralanishi kabi kasalliklar qon ketish rivojlanishi yoki og‘irligining kuchayishiga sabab bo‘lishi mumkin. Shuning uchun, ushbu kasalliklar mavjudligi ma’lum bo‘lgan bemorlarda koagulogramma ko‘rsatkichlarini nazorat qilish zarur. Agar qon ivishining pasayishi aniqlansa, K vitamini bilan davolash (10 mg/hafta) tayinlanishi kerak. Homiladorlik va emizish davrida qo‘llash Homiladorlik Tsefazolin platsentadan o‘tadi. Hayvonlarda o‘tkazilgan doklinik tadqiqotlar tsefazolinning to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki bilvosita reproduktiv toksikligini ko‘rsatmagan. Biroq, tsefazolinni qo‘llash xavfsizligi bo‘yicha ma’lumotlar yetarli emasligi sababli, tsefazolinni homiladorlikda faqat onaga kutilayotgan foyda homilaga bo‘lgan potentsial xavfdan ustun bo‘lsa, qo‘llash mumkin. Emizish davri Tsefazolin ona sutiga juda kam miqdorda o‘tadi, tsefazolin terapevtik dozalarda qo‘llanganda yangi tug‘ilgan chaqaloqqa ta’siri ehtimoldan yiroq emas. Agar emizilayotgan yangi tug‘ilgan chaqaloqda diareya yoki kandidoz simptomlari rivojlansa, emizishni to‘xtatish yoki preparatni bekor qilish masalasini hal qilish zarur. Bolalarda preparatni qo‘llash Tsefazolin muddatidan oldin tug‘ilgan va yangi tug‘ilgan bolalarga hayotining birinchi oyida tayinlanmasligi kerak, chunki hozirgi kunda ushbu bemorlar populyatsiyasida uni qo‘llash xavfsizligini ko‘rsatuvchi ma’lumotlar mavjud emas. Natriy miqdori 1 g tsefazolin taxminan 48 mg natriy saqlaydi, bu preparat natriy iste’molini cheklovchi dietada bo‘lgan bemorlarga qo‘llanganda hisobga olinishi kerak. Laborator ko‘rsatkichlarga ta’siri Tsefazolin qo‘llash fonida Benedikt yoki Feling reaktivi yordamida siydikda glyukoza kontsentratsiyasini aniqlashda soxta musbat natijalar, shuningdek, to‘g‘ridan-to‘g‘ri va bilvosita Kumbs testi natijalarining soxta musbat bo‘lishi mumkin. Preparatni uzoq muddat qo‘llashda periferik qon manzarasini nazorat qilish zarur. Davolash vaqtida etanol qabul qilish Tsefazolin qo‘llash fonida disulfiramga o‘xshash reaksiyalar rivojlanishi mumkinligi sababli, davolash davrida bemorlarga alkogol iste’mol qilishdan saqlanish tavsiya etiladi. Intratekal yuborish Tsefazolin intratekal yuborilmasligi kerak, chunki markaziy asab tizimining og‘ir toksik shikastlanishi (shu jumladan, tutqanoq rivojlanishi) mumkin. Transport vositalari va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri Tsefazolinning transport vositalarini boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta’siri aniqlanmagan. Biroq, tsefazolin qo‘llash fonida ko‘ngil aynishi, qusish, bosh aylanishi va tutqanoq kabi nojo‘ya ta’sirlar rivojlanishi mumkinligi sababli, ushbu faoliyat turlari bilan shug‘ullanishda ehtiyotkorlikka rioya qilish va yuqoridagi noxush holatlar rivojlangan taqdirda ulardan voz kechish zarur.

Simptomlar Bosh og‘rig‘i, vertigo, paresteziya, ajitatsiya, miokloniya, tutqanoq. Laborator belgilar: qon plazmasida kreatinin va mochevina konsentratsiyasining oshishi, "jigar" transaminazlari faolligining va bilirubin konsentratsiyasining oshishi, Kumbs reaksiyasining ijobiy bo‘lishi, trombotsitopeniya yoki trombotsitoz, eozinofiliya, leyopeniya va protrombin vaqti oshishi. Davolash Tutqanoq rivojlangan taqdirda tsefazolin darhol bekor qilinishi kerak, hayotiy ko‘rsatkichlarni diqqat bilan nazorat qilish lozim, zarur hollarda simptomatik terapiya o‘tkaziladi, tutqanoq rivojlanganida antikonvulsant preparatlar buyurilishi mumkin. Og‘ir dozani oshirib yuborishda va boshqa davolash usullari samarasiz bo‘lsa, gemodializ o‘tkazilishi mumkin. Peritoneal dializ samarali emas.