Preparatni qo‘llash faqat maxsus muassasalarda (stasionar, tibbiy markaz, poliklinika va h.k.) malakali va preparat bilan ishlash tajribasiga ega xodimlar ishtirokida amalga oshirilishi mumkin. Disulfiramni qo‘llash kuchli nojo‘ya ta’sirlar bilan kechishi mumkin, shuning uchun uni faqat muqobil davolash usullari mavjud bo‘lmaganda yoki samarasiz bo‘lsa qo‘llash lozim. Disulfiram bilan davolash shifokor nazorati ostida, bemorni (shu jumladan laborator tekshiruvlarni) sinchiklab tekshirgandan so‘ng va terapiyaga qarshi ko‘rsatmalar bo‘lmaganda amalga oshiriladi. Bemor terapiya mohiyatini tushuntirib berilishi va davolash davrida spirtli ichimliklarni iste’mol qilish taqiqlanishi shart. Preparat hech qachon bemorning roziligisiz va spirtli ichimlikdan mast holatda bo‘lgan bemorlarga buyurilmasligi kerak. Preparatni qo‘llashdan oldin abstinent holatlarni to‘liq bartaraf etish, detoksikatsion, umummustahkamlovchi, simptomatik terapiya kursini o‘tkazish zarur. Ratsional psixoterapiya o‘tkazish maqsadga muvofiq. Preparat yuborilishidan 1-3 kun oldin uyqu dori vositalari, trankvilizatorlar, antidepressantlar va neyroleptiklarni to‘liq bekor qilish tavsiya etiladi. Jigar funksional testlari, shu jumladan qon zardobida transaminazlar darajasini aniqlash, disulfiram bilan davolash boshlanishidan oldin va keyinchalik bir xil oraliqlarda, ayniqsa davolashning dastlabki 3 oyida o‘tkazilishi kerak. Qon zardobida transaminazlar darajasining me’yordan uch baravar yuqori bo‘lishi davolashni zudlik bilan to‘xtatishni va keyinchalik qayta boshlamaslikni talab qiladi. Jigar funksional testlari ko‘rsatkichlari normallashguncha bemorlarni diqqat bilan kuzatish zarur. Nikel dermatiti bo‘lgan bemorlarga gepatit rivojlanish xavfi yuqori bo‘lgani uchun ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Tez rivojlanadigan gepatitning ayrim hollari haqida xabarlar mavjudligi sababli, asteniy, anoreksiya, ko‘ngil aynishi, qusish, qorin og‘rig‘i yoki sariqlik, siydikning to‘q rangga kirishi paydo bo‘lsa, preparatni qabul qilishni to‘xtatish va bemorni, shu jumladan jigar funksiyasi laborator ko‘rsatkichlarini aniqlash orqali tekshirish zarur. Bemorni davolash davrida spirtli ichimliklar, parfyumeriya-kosmetika vositalari, laklar, bo‘yoqlar, spirt asosidagi erituvchilar, shuningdek, etanol saqlovchi dori vositalari va oziq-ovqat mahsulotlarini qo‘llashdan saqlanish zarurligi haqida ogohlantirish kerak. Bemorni preparat va spirtli ichimliklarni bir vaqtda qo‘llashda, hatto juda kam miqdorda yoki davolash tugaganidan keyin 2 hafta davomida hushyorlik rejimiga rioya qilmaslikda, turli darajadagi, ayrim hollarda o‘lim bilan yakunlanuvchi disulfiram reaksiyalari rivojlanish xavfi haqida ogohlantirish kerak (batafsil «Nojo‘ya reaksiyalar» bo‘limida). Disulfiram buyrak funksiyasi buzilgan, gipotiroidizmi bo‘lgan bemorlarga tasodifiy disulfiram reaksiyasi rivojlanish ehtimoli tufayli ehtiyotkorlik bilan qo‘llanishi kerak. Disulfiram reaksiyasi spirtli mahsulotlarni iste’mol qilgandan so‘ng 10 daqiqa ichida rivojlanadi va 30 daqiqa yoki undan ko‘proq davom etishi mumkin. Avtotransport boshqarish yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlashga ta’sir qilish qobiliyati Bemorning preparatga individual reaksiyasi aniqlanmaguncha, avtotransport boshqarish yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlashdan saqlanish kerak, chunki davolash davrida ko‘rish buzilishi, ongning chalkashishi, uyquchanlik kuzatilishi mumkin. Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri va boshqa o‘zaro ta’sir turlari Tavsiya etilmaydigan kombinatsiyalar Teturam: spirtli ichimliklar bilan – disulfiram reaksiyasi rivojlanadi. Spirtli ichimliklar yoki spirt saqlovchi dori vositalari, oziq-ovqat mahsulotlari, parfyumeriya-kosmetika vositalaridan saqlanish zarur izoniazid bilan – xatti-harakat va harakatlarni muvofiqlashtirishning o‘tkir buzilishi mumkin nitroimidazollar (metronidazol, ornidazol, seknidazol, tinidazol, omeprazol) bilan – o‘tkir toksik psixoz (delirium tremens), ong buzilishi, katatoniya rivojlanishi mumkin gidantoinlar (fenitoin) bilan – gidantoinlar, shu jumladan fenitoin darajasining sezilarli va tez oshishi (metabolizmning susayishi natijasida) va toksik ko‘rinishlar rivojlanishi mumkin gepatotoksik preparatlar bilan – jigar toksik shikastlanishi ehtimoli. Ehtiyotkorlik bilan qo‘llashni talab qiladigan kombinatsiyalar: varfarin va boshqa peroral antikoagulyantlar bilan – antikoagulyantlarning plazmadagi konsentratsiyasi oshishi va protrombin vaqti uzayishi mumkin (qon ketish xavfi). Protrombin darajasini nazorat qilish va antikoagulyantlar dozasini davolash davomida va disulfiram bekor qilingandan keyin 8 kun davomida tuzatish kerak teofillin bilan – teofillin metabolizmi pasayishi va plazmadagi konsentratsiyasi oshishi mumkin. Teofillin dozasini tuzatish kerak. benzodiazepinlar bilan – benzodiazepinlarning oksidlovchi metabolizmi (ayniqsa, xlordiazepoksid va diazepam) inhibatsiyasi tufayli sedativ ta’sir va markaziy asab tizimi tomonidan nojo‘ya reaksiyalar kuchayishi mumkin. Diazepam ta’sirida disulfiram-spirtli ichimlik reaksiyasi intensivligi kamayishi mumkin. Temazepam toksikligi kuchayishi mumkin. Benzodiazepinlar dozasini tuzatish kerak: barbituratlar, morfin, pentidin bilan – ushbu moddalar plazmadagi konsentratsiyasi oshishi natijasida ularning terapevtik va nojo‘ya ta’sirlari kuchayadi, toksik reaksiyalar rivojlanadi buspiron bilan – psixik buzilishlar (maniya) rivojlanishi mumkin trisiklik antidepressantlar (dezpramin, imipramin, amitriptilin) bilan – spirtli ichimliklarga toqat qilmaslik kuchayishi, o‘tkir organik miya sindromi rivojlanishi mumkin fenotiazin hosilalari (shu jumladan perfenazin, xlorpromazin), MAO ingibitorlari bilan – dori vositalari o‘zaro ta’siri bilan bog‘liq jiddiy nojo‘ya reaksiyalar (shu jumladan psixotik reaksiyalar, arterial gipotenziya kuchayishi) rivojlanish xavfi xlorzoksazon bilan – markaziy asab tizimi tomonidan nojo‘ya reaksiyalar rivojlanish xavfi oshadi kokain bilan – kokainning kardiovaskulyar nojo‘ya reaksiyalari rivojlanish xavfi oshadi kofein bilan – umumiy plazma klirensi pasayadi va yarim chiqarilish davri oshadi, ehtimol, uning jigar metabolizmi inhibatsiyasi natijasida. Klinik ahamiyati aniqlanmagan, biroq kofein saqlovchi preparatlar va mahsulotlarni qo‘llashni nazorat qilish zarur. 

Homiladorlik yoki emizish davrida qo‘llash

Hayvonlarda o‘tkazilgan tadqiqotlar ishonchli natija bermagan va klinik tadqiqotlar ma’lumotlari yetarli emas. Shuning uchun disulfiramni homiladorlik davrida, muddati qat’iy nazar, shuningdek, homiladorlikdan saqlovchi vositalarni qo‘llamaydigan reproduktiv yoshdagi ayollarga qo‘llash tavsiya etilmaydi.

Disulfiram reaksiyasi spirtli ichimliklar bilan bir vaqtda qo‘llanganda homila uchun jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin.

Preparatni emizish davrida qo‘llash tavsiya etilmaydi. 

 

Teturamning tavsiya etilmaydigan kombinatsiyalari:

Ehtiyotkorlik bilan qo‘llashni talab qiladigan kombinatsiyalar:

Ikki valentli kationlarni o‘z ichiga olgan antatsidlarni bir vaqtda qo‘llash disulfiramning so‘rilishini kamaytirishi mumkin. Xuddi shuningdek, temir tuzlarining yuqori dozalari so‘rilishni bloklaydi.

Laboratoriya tadqiqotlari natijalariga ta’siri.

Disulfiram qondagi xolesterin darajasini aniqlashga xalaqit berishi mumkin (ko‘rsatkichlarning oshishi).

Disulfiram siydik bilan vanililmandel kislotasining chiqarilishini biroz kamaytiradi, biroq bu feoxromotsitoma diagnostikasiga xalaqit bermaydi.

Disulfiram beta-dofamingidroksilaza inhibatsiyasi natijasida siydikda gomovanilin kislotasi konsentratsiyasini oshirishi mumkin. 

 

Sintomlar: disulfiramning dozasini oshirib yuborish jiddiy nevrologik asoratlarga olib kelishi mumkin, masalan, ensefalopatiya, ong buzilishlari, masalan, ongning chalkashishi, koma, tutqanoq, ekstrapiramidal simptomlar bo‘lishi mumkin.

Disulfiramning spirtli ichimliklar bilan birga dozasini oshirib yuborish koma yoki ongning chalkashligi sindromi, yurak-qon tomir yetishmovchiligi, ba’zan nevrologik asoratlar bilan kechishi mumkin.

Davolash: simptomatik.