-
Qo'llanilishi
o'rtacha intensivlikdagi og'riq sindromini qisqa muddatli davolash, ayniqsa jarrohlik aralashuvdan keyin;
infeksion-yallig'lanish kasalliklari fonida isitma sindromini qisqa muddatli davolash;
paratsetamol og'riqni tezda bartaraf etish uchun ko'rsatilgan, shu jumladan peroral yuborish yo'li qiyin bo'lgan hollarda;
Bolalar: operatsiyadan keyingi davrda og'riq va gipertermiyani simptomatik davolash.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
paratsetamol yoki propatsetamol gidroxloridga (paratsetamolning prolekarstvosiga) yoki preparatning boshqa har qanday komponentiga yuqori sezuvchanlik
jigar faoliyatining og‘ir buzilishlari
1 yoshgacha bo‘lgan bolalar yoshi.
Ehtiyotkorlik bilan
og‘ir buyrak yetishmovchiligi - KK (kreatinin klirensi) 30 ml/min dan kam
glyukoza-6-fosfatdegidrogenaza yetishmovchiligi
surunkali alkogolizm (shu jumladan, jigarni alkogolli shikastlanishida)
virusli gepatit
yaxshi sifatli gipyerbilirubinemiyalar (shu jumladan, Jilber sindromida)
alimentar ozish (jigarda glyutation zaxirasining kamayishi)
degratsiya
keksalar orasida bemorlarda
-
Qo'llash usuli
Yuborish usuli - tomir ichiga (v/v), bir martalik, infuziya ko'rinishida 15 daqiqa davomida. 0,9% natriy xlorid eritmasi bilan qo'shimcha suyultirishga ruxsat etiladi, maksimal - 10 barobar. Bunday suyultirilgan eritma tayyorlangandan keyin bir soat ichida ishlatilishi kerak (infuzion vaqtini ham o'z ichiga oladi).
Bolalar. 1 yoshdan katta, tana vazni 10 kg dan ortiq bo'lgan bolalarga faqat operatsiyadan keyingi bemorlarda og'riq va gipertermiyani simptomatik davolash uchun qo'llaniladi.
Preparat bolalarga qo'llanilganda infuziya boshlanishidan oldin flakondan preparatning ortiqcha miqdori olinadi va bir martalik doza mos keladigan eritma hajmi qoldiriladi.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Allergik reaksiyalar: gipersensitivlik reaksiyalari, Kvinke shishi. Kam hollarda terida oddiy yoki urtikar toshma kuzatilishi mumkin.
Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: jigar fermentlari faolligining oshishi (odatda, sariqlik rivojlanmasdan).
Yurak-qon tomir tizimi tomonidan: arterial gipotenziya.
Qon yaratish tizimi tomonidan: trombotsitopeniya, leykopeiya, neytropeniya.
-
Farmakologik xususiyatlari
Telum inv asosan analgezik (og‘riq qoldiruvchi) va antipiretik (isitmani tushiruvchi) ta’sirga ega. Tsiklooksigenezani (TsOG)
I va II asosan markaziy asab tizimida (MAT) bloklaydi, og‘riq va termoregulyatsiya markazlariga ta’sir qiladi. Prostaglandinlar (PG) sinteziga periferik to‘qimalarda ta’sir qilmaydi, shuning uchun suv-tuz almashinuvi (natriy va suvni ushlab turish) va me’da-ichak yo‘llari shilliq qavatiga salbiy ta’sir ko‘rsatmaydi.
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
Paratsetamol yoki propatsetamol saqlovchi preparatlar bilan bir vaqtda qo‘llash mumkin emas.
Jigar mikrosomal oksidlanish induktorlari (fenitoin, etanol, barbituratlar, rifampitsin, fenilbutazon, tritsiklik antidepressantlar) gidroksillangan faol metabolitlar ishlab chiqarilishini oshiradi, bu esa paratsetamolning hatto kichik dozada ham og‘ir intoksikatsiya rivojlanishiga olib kelishi mumkin.
Barbituratlarni uzoq muddat qo‘llash paratsetamol samaradorligini pasaytiradi.
Boshqa YOKV (yallig‘lanishga qarshi nosteroid vositalar) bilan uzoq muddat birga qo‘llash nefropatiya, buyrak papillyar nekrozi va buyrak yetishmovchiligini terminal bosqichiga olib kelish xavfini oshiradi.
Salitsilatlar paratsetamolning organizmdan yarim chiqarilish davrini oshirishi mumkin.
Diflunisal paratsetamolning qon plazmasidagi konsentratsiyasini 50% ga oshiradi (gepatotoksiklik rivojlanish xavfi).
Probenetsid paratsetamolning glyukuron kislotasi bilan kon'yugatsiyasini inhibitsiya qilish orqali deyarli ikki baravar klirensini kamaytiradi. Probenetsid bilan birga davolashda paratsetamol dozasini kamaytirish ko‘rib chiqilishi kerak.
Paratsetamolni (kuniga 4 g 4 kun davomida) peroral antikoagulyantlar (varfarin) bilan birga qo‘llash MNO (xalqaro normallashtirilgan nisbat) ni biroz oshishiga olib kelishi mumkin. Bunday holda, paratsetamol va antikoagulyantlarni birga qo‘llash davrida, shuningdek, paratsetamol bilan davolash to‘xtatilgandan keyin 1 hafta davomida MNO nazorati o‘tkazilishi kerak.
Paratsetamol bilan birga qo‘llanganda etanol o‘tkir pankreatit rivojlanish ehtimolini oshiradi.
Mikrosomal oksidlanish ingibitorlari (jumladan, tsimetidin) gepatotoksik ta’sir xavfini kamaytiradi.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Flakon yaxlitligi buzilgan va eritma tiniqligi o‘zgargan hollarda foydalanish taqiqlanadi. Preparat bir martalik qabul uchun qo‘llanadi, qoldiqlari to‘kiladi. Ochiq va ishlatilmagan preparat yo‘q qilinishi kerak.
Plazmadagi glyukoza va siydik kislotasi miqdorini aniqlashda laboratoriya tekshiruvlari natijalarini buzadi.
Uzoq muddatli davolashda periferik qon manzarasi va jigar funksional holatini nazorat qilish zarur.
Preparatni qo‘llash davrida spirtli ichimliklar iste’mol qilmaslik kerak. Spirtli gepatozli bemorlarda jigar shikastlanishi xavfi ortadi.
Homiladorlik va emizish davrida qo‘llanishi
Homiladorlik davrida qo‘llash faqat onaga kutilayotgan foyda homilaga bo‘lgan potentsial xavfdan ustun bo‘lsa mumkin.
Preparatni qo‘llash davrida homilador ayolni diqqat bilan kuzatish kerak.
Davolash davrida emizishni to‘xtatish lozim, chunki paratsetamol ko‘krak sutiga o‘tishi mumkin.
Avtotransport yoki boshqa mexanizmlarni boshqarishda reaksiya tezligiga ta’sir qilish qobiliyati. Preparat statsionar sharoitda qo‘llanilgani sababli, bunday ta’sirlar haqida ma’lumotlar yo‘q.
-
Dozani oshirib yuborilishi
Preparatning toksik ta'siri xavfi keksalar, bolalar, jigar yetishmovchiligi bo'lgan bemorlar, surunkali alkogolizm holatlarida, alimentardistrofiya mavjudligida va fermentativ faolligi pasaygan shaxslarda ortadi.
Paratsetamol yuborilgandan keyingi dastlabki 24 soat ichida o'tkir dozani oshirib yuborish simptomlari rivojlanadi: me'da-ichak buzilishlari (diareya, ishtahaning pasayishi, ko'ngil aynishi va qusish, qorin sohasida noqulaylik va/yoki qorin og'rig'i), terining oqarishi. Paratsetamol yuborilgandan 12-13 soat o'tgach, jigar transaminazalari, laktat degidrogenaza va bilirubin darajasining oshishi, shuningdek, protrombin darajasining pasayishi kuzatiladi. Kattalarga bir martalik 7,5 g va undan ko'p yoki bolalarga 140 mg/kg dan ortiq dozada yuborilganda gepatotsitlarning sitolizi to'liq va qaytmas jigar nekrozi, jigar yetishmovchiligi, metabolik atsidoz va ensefalopatiya rivojlanishi, bu esa koma va o'limga olib kelishi mumkin.
Jigar shikastlanishining klinik simptomlari, odatda, dastlab ikki kundan keyin namoyon bo'ladi va 4-6 kun ichida maksimal darajaga yetadi. Kamdan-kam hollarda jigar funksiyasi buzilishi chaqmoq tezligida rivojlanadi va buyrak yetishmovchiligi (tubulyar nekroz) bilan asoratlanadi.
O'tkir dozani oshirib yuborishni davolash:
SH-guruh donorlarini va glutation sintezi prekursorlarini - metioninni (dozani oshirib yuborilgandan 8-9 soat o'tgach) va N-atsetilsisteinni (12 soatdan keyin) yuborish. Metionin va N-atsetilsisteinni keyingi yuborish zarurati paratsetamolning qondagi konsentratsiyasi va uni yuborilganidan o'tgan vaqtga qarab aniqlanadi.