-
Tarkibi
Ta'sir etuvchi modda: streptomitsin;
1 flakon 1 g streptomitsin hisobiga steril streptomitsin sulfatini o'z ichiga oladi.
-
Qo'llanilishi
Yangi aniqlangan o‘pka sil kasalligi va boshqa organlarning sil zararlanishlarini davolash. Oldin davolangan bemorlarga preparatni bemordan ajratilgan mikobakteriyalarning unga sezgirligi laboratoriyada aniqlangandan so‘ng buyurish maqsadga muvofiq.
Preparatga sezgir bo‘lgan gram-musbat va gram-manfiy mikroorganizmlar chaqirgan turli joylashuvdagi infeksion-yallig‘lanish jarayonlari: klebsiella sababli pnevmoniya, endokardit, vabo, tulyaremiya, brutsellyozda.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Eshitish va vestibulyar apparat kasalliklari, VIII bosh miya nervlari nevriti va o'tkazilgan otonevrit bilan bog'liq, yurak-qon tomir va buyrak yetishmovchiligini og'ir shakllari, miya qon aylanishining buzilishi, oblitereatsiyalovchi endarteriit, streptomitsin va/yoki boshqa aminoglikozidlarga yuqori sezuvchanlik, miasteniya, botulizm, qon ketishga moyillik.
Kavernoz ichiga yuborish kateter kiritilgan joyda plevra bo'shlig'i yopilmaganida va kavernaning ildizga yaqin joylashganida kontraindikatsiyalangan.
-
Qo'llash usuli
Streptomitsin mushak ichiga, aerozollar ko‘rinishida, intratrakeal tarzda yuboriladi. Kattalarga preparatni shuningdek, intrakavernoz tarzda ham qo‘llash mumkin.
Kattalar uchun bir martalik doza – 0,5-1 g, maksimal sutkalik doza – 2 g. Tana vazni 50 kg dan kam bo‘lgan bemorlar va 60 yoshdan oshgan shaxslarda sutkalik doza odatda 0,75 g dan oshmaydi.
Bolalar uchun sutkalik doza: 1-3 oy – 10 mg/kg tana vazniga, 3-6 oy – 15 mg/kg, 6 oydan 2 yoshgacha – 20 mg/kg. 2 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun sutkalik doza 15-20 mg/kg tana vazniga hisoblanadi, biroq bolalarga (12 yoshgacha) kuniga 0,5 g dan, o‘smirlarga (12-18 yosh) kuniga 1 g dan oshmasligi kerak.
Sil kasalligini davolashda sutkalik doza odatda bir marta yuboriladi. Preparatni yomon ko‘tarish hollarda sutkalik doza 2 marta yuborishga bo‘linishi mumkin. Davolash davomiyligi kasallik shakli va bosqichiga bog‘liq bo‘lib, 2-3 oy davom etadi.
No-sil etiologiyali infeksiyalarni davolashda sutkalik doza 3-4 marta, 6-8 soatlik interval bilan yuboriladi. Davolash davomiyligi 7-10 kun (14 kundan oshmasligi kerak).
Mushak ichiga yuborish uchun preparat in'ektsiya uchun suvda, 0,9% natriy xlorid eritmasida yoki 0,25-0,5% novokain eritmasida 4 ml erituvchi 1 g preparatga hisobida eritiladi. Eritma ex tempore tayyorlanadi.
Kattalarga intratrakeal tarzda preparat 0,5-1 g 5-7 ml 0,9% natriy xlorid eritmasi yoki 0,5% novokain eritmasida haftasiga 2-3 marta yuboriladi.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Immun tizimidan: gipertashqi reaktsiyalar, shu jumladan teri toshmasi (shu jumladan, qichish), gipermiya, qichish, dermatit (shu jumladan, eksfoliativ), isitma, bo'g'imlar va mushaklarda og'riq, eozinofiliya, Kvinke shishi, ayrim hollarda - anafilaktik reaktsiyalar, jumladan anafilaktik shok.
Markaziy va periferik nerv tizimidan: VIII juft bosh nervlarining blokadasi va shu bilan bog'liq vestibulyar buzilishlar (shu jumladan, bosh aylanishi, qayt qilish, qattiq yurish), eshitish buzilishi (shu jumladan, quloqlarda shovqin va jiring, eshitishning pasayishi, karlik), bosh og'rig'i, periferik nevrit, ko'z nervining nevriti, ambliopiya, skotoma paydo bo'lishi, nerv-mushak uzatishining bostirilishi (shu jumladan, nafas olishda qiyinchilik, apnoe, zaiflik, uyquchanlik, hushdan ketish), periferik polineyropatiya, paresteziya (shu jumladan, yuzda paresteziya) yumshoq mushaklarning spazmlari.
Juda kamdan-kam hollarda - nerv-mushak uzatishining blokadasi nafas olishning to'xtashigacha, ayniqsa nerv-mushak kasalliklari (miyastenya) bo'lgan bemorlarda, yoki operatsiyadan keyingi davrda de-polarizatsiyalovchi mushaklarni bo'shashtiruvchi vositalarning qoldiq ta'siri fonida.
Mochi chiqarish tizimidan: buyrak funksiyasining buzilishi mumkin, shu jumladan, proteinuriya, gematuriya, azotemiya.
Yurak-qon tomir tizimidan: yurak sohasida bosim og'rig'i, takikardiya, gipotenziya.
Oziq-ovqat tizimidan: diareya.
Mahalliy reaktsiyalar: kiritish joyida mumkin bo'lgan reaktsiyalar, shu jumladan, qizil rang, qichish va og'riq.
Qon hosil qilish tizimidan: qon ketishning oshishi, aplastik anemiya, agranulotsitoz, pancitopeniya, leukopeniya, trombotsitopeniya, gemolitik anemiya.
-
Farmakologik xususiyatlari
«Streptomitsin» keng spektrli antimikrob (bakteritsid) ta'siriga ega. U Mycobacterium tuberculosis, ko'pchilik grammanfiylar: Escherichia coli, Salmonella spp., Shigella spp., Yersinia spp., Klebsiella spp. (shu jumladan Klebsiella pneumoniae), Haemophilus influenzae, Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis, Yersinia pestis, Francisella tularensis, Brucella spp. va ba'zi grammusbat mikroorganizmlarga: Staphylococcus spp., Corynebacterium diphtheriae. Streptococcus spp. (shu jumladan Streptococcus pneumoniae), Enterobacter spp. ga nisbatan kamroq faol. «Streptomitsin» anaerob bakteriyalar, Spirochaetaceae, Rickettsia spp., Proteus spp., Pseudomonas aeroginosa.
Bakteritsid ta'siri bakterial ribosomaning 30S-subbirligi bilan bog'lanish natijasida yuzaga keladi, bu esa oqsil sintezining bostirilishiga olib keladi.
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
Boshqa aminoglikozidlar, polimiksinlar, kapreomitsin, vancomycin, tsiklosporin, etakrin kislotasi, mannitol bilan bir vaqtda qo'llanilganda preparatning nefro- va ototoksik ta'siriga duchor bo'lish xavfi oshadi.
Indometatsin venaga kiritilganda streptomitsinning buyrak klirensini pasaytiradi, qonidagi konsentratsiyasini oshiradi.
Preparat ototoksik va nefrotoksik vositalar, miorelaksantlar, metoksifluraning nojo'ya ta'sirlarini kuchaytiradi, antimiastenik vositalarning samaradorligini pasaytiradi, uni diuretiklar bilan bir vaqtda va dehidratatsiya terapiyasi fonida buyurmaydi.
-
Maxsus ko'rsatmalar
«Streptomitsin» preparatini uzoq muddat qo‘llashda nefrotoksiklik hodisalari kuzatilishi mumkin, shuning uchun davolash davomida har oyda kamida 1 marta siydikni tekshirish zarur. Buyrak funksiyalaridagi buzilishlar qaytariladigan xarakterga ega bo‘lib, odatda preparatni o‘z vaqtida to‘xtatgandan so‘ng tezda yo‘qoladi.
Nefrotoksik hodisaning rivojlanish ehtimoli buyrak funksiyalarida buzilishlari bo‘lgan bemorlarda, shuningdek, yuqori dozalar belgilanganida yoki uzoq vaqt davomida qo‘llanganida yuqoriroq.
Vestibulo-koklear apparat funksiyalarining buzilishi preparatning dozasiga, qo‘llash davomiyligiga, bemorning yoshiga bog‘liq.
«Streptomitsin» preparati bilan davolash davrida eshitish (kalorik sinov va audiometriya o‘tkazish orqali) va vestibulyar apparat funksiyalarini nazorat qilish zarur. Vestibulo-koklear apparat funksiyalarining buzilishining dastlabki belgilari yuqori chastotali tovushlarga eshitishning pasayishi hisoblanadi.
Preparatni o‘z vaqtida to‘xtatmaslik natijasida karilik rivojlanishi mumkin.
Bolalarga tavsiya etilgan streptomitsin dozasi oshirilmasligi kerak, chunki 6 oydan kichik bolalarda maksimal ruxsat etilgan dozadan oshirilganda markaziy nerv tizimining bostirilishi belgilari (turg‘unlik, ba’zan koma va nafas olishning bostirilishi bilan tavsiflanadi) haqida ma’lumotlar mavjud.
-
Dozani oshirib yuborilishi
Qarshi ta’sirlarning kuchayishi va nerv-mushak o‘tkazuvchanligining blokadasi nafas olishning to‘xtashigacha yetishi bilan namoyon bo‘lishi mumkin.
Davolash: venaga kaltsiy xlorid kiritish va teri ostiga prozerin kiritish; apnoe rivojlanganda - sun’iy nafas olishga o‘tkazish.