Dorilarning o'zaro ta'siri
Sitagliptin
Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’sirini o‘rganish bo‘yicha tadqiqotlarda sitagliptin quyidagi preparatlarning farmakokinetikasiga klinik jihatdan ahamiyatli ta’sir ko‘rsatmagan: metformin, roziglitazon, glibenklamid, simvastatin, varfarin, peroral kontratseptivlar. Ushbu ma’lumotlarga asoslanib, sitagliptin CYP3A4, 2C8 yoki 2C9 izofermentlarini inhibe qilmaydi. In vitro olingan ma’lumotlarga asoslanib, sitagliptin, shuningdek, ehtimol, CYP2D6, 1A2, 2C19 yoki 2B6 ni inhibe qilmaydi, shuningdek, CYP3A4 ni induksiya qilmaydi.
Sitagliptin bilan birga qo‘llanganda digoksinning AUC (11%) va o‘rtacha Smax (18%) biroz oshishi kuzatilgan. Ushbu oshish klinik jihatdan ahamiyatli deb hisoblanmaydi. Digoksin yoki preparatning dozasini birga qo‘llanganda o‘zgartirish tavsiya etilmaydi. Yanuviyani 100 mg bir martalik dozasini va siklosporinni (p-glikoprotein kuchli inhibitörü) 600 mg bir martalik dozasini birga qo‘llagan bemorlarda sitagliptinning AUC va Smax mos ravishda 29% va 68% ga oshishi kuzatilgan. Sitagliptinning farmakokinetik parametrlaridagi ushbu o‘zgarishlar klinik jihatdan ahamiyatli deb hisoblanmaydi. Siklosporin va boshqa p-glikoprotein inhibitörlari (masalan, ketokonazol) bilan birga qo‘llanganda preparat dozasini o‘zgartirish tavsiya etilmaydi.
Bemorlar va sog‘lom ko‘ngillilarda (n=858) populyatsion farmakokinetik tahlil, keng doiradagi hamroh preparatlarni (n=83, taxminan yarmi buyrak orqali chiqariladi) qabul qilgan holda, sitagliptin farmakokinetikasiga dori vositalarining klinik jihatdan ahamiyatli ta’sirini aniqlamadi.
Metformin gidroxlorid
Tavsiya etilmaydigan kombinatsiyalar: giperglikemik ta’sirining oldini olish uchun danazolni bir vaqtda qabul qilish tavsiya etilmaydi. Danazol bilan davolash zarur bo‘lsa va uni to‘xtatgandan so‘ng, glikemiya darajasini nazorat qilish ostida metformin dozasini tuzatish talab etiladi.
Maxsus ehtiyotkorlikni talab qiladigan kombinatsiyalar: xlorpromazin - yuqori dozada (kuniga 100 mg) qabul qilinganda, insulinning ajralishini kamaytirib, qonda glyukoza konsentratsiyasini oshiradi. Neyroleptiklar bilan davolashda va ularni to‘xtatgandan so‘ng, qonda glyukoza konsentratsiyasini nazorat qilish ostida metformin dozasini tuzatish talab etiladi.
Sulfonilmochevina hosilalari, salitsilatlar, akarboza, insulin, nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlar, monoaminooksidaza inhibitörlari, oksitetrasiklin, angiotenzin aylantiruvchi ferment inhibitörlari, fibrokislota hosilalari, siklofosfamid, β-adrenoblokatorlar bilan birga qo‘llanganda metforminning gipoglikemik ta’siri kuchayishi mumkin. GKS, peroral kontratseptivlar, epinefrin, simpatomimetiklar, glukagon, qalqonsimon bezning yod saqlovchi gormonlari, tiazid va «halqali» diuretiklar, fenotiazin hosilalari, nikotin kislotasi hosilalari bilan birga qo‘llanganda metforminning gipoglikemik ta’siri kamayishi mumkin.
Nifedipin metforminning so‘rilishini, Smax ni oshiradi, chiqarilishini sekinlashtiradi.
Simetidin metforminning chiqarilishini sekinlashtiradi, natijada laktatsidoz rivojlanish xavfi oshadi.
Kationli dori vositalari (aminoxinidin, digoksin, xinin, ranitidin, triamteren va vankomitsin), buyrak kanallari orqali chiqariladigan, kanallik transport tizimlari uchun raqobatlashadi va uzoq muddatli davolashda Smax ni 60% ga oshirishi mumkin.
Metformin bilvosita antikoagulyantlar (kumarinni hosilalari) ta’sirini susaytirishi mumkin.
Laktatsidoz rivojlanish xavfi o‘tkir alkogolli intoksikatsiyada, ayniqsa ochlik, past kaloriyali dieta yoki jigar yetishmovchiligida kuchayadi. Davolash davomida alkogol va etanol saqlovchi dori vositalarini qabul qilishdan saqlanish kerak.
Yod saqlovchi kontrast preparatlarni tomir ichiga yuborishda metforminning kümülyatsiyasi va laktatsidoz rivojlanishi mumkin.