Propofol faqat anesteziya bo‘yicha o‘qitilgan shifokorlar (yoki zarurat tug‘ilganda, intensiv terapiya bo‘limida bemorlarni parvarish qilish tajribasiga ega shifokorlar) tomonidan berilishi kerak. Bemorlar doimiy nazorat ostida bo‘lishi va nafas yo‘llarining erkin o‘tishini ta’minlash, sun’iy ventilyatsiya, kislorod bilan boyitish va boshqa reanimatsiya vositalari har doim oson yetib boradigan joyda bo‘lishi kerak. Propofol diagnostik yoki jarrohlik muolajasini o‘tkazayotgan shaxs tomonidan yuborilmasligi kerak. Propofol noto‘g‘ri ishlatilishi, asosan, sog‘liqni saqlash sohasidagi mutaxassislar tomonidan tasvirlangan. Boshqa umumiy anesteziklar kabi, propofolni nafas yo‘llarini nazorat qilmasdan yuborish o‘limga olib keluvchi respirator asoratlarga olib kelishi mumkin. Propofol sedatsiya maqsadida, jarrohlik va diagnostik muolajalar uchun yuborilganda, bemorlar doimiy ravishda gipotenziya, nafas yo‘llarining obstruksiyasi va desaturatsiyaning erta belgilarini aniqlash uchun kuzatuv ostida bo‘lishi kerak. Boshqa sedativ preparatlar kabi, propofol operatsion muolajalar vaqtida sedatsiya maqsadida ishlatilganda, bemorda ixtiyorsiz harakatlar yuzaga kelishi mumkin. Harakatsizlik talab qilinadigan muolajalar vaqtida bu harakatlar operatsiya joyi uchun xavfli bo‘lishi mumkin. Propofol ishlatilgandan so‘ng to‘liq tiklanishni ta’minlash uchun bemorni chiqarishdan oldin ma’lum vaqt kutish kerak. Juda kam hollarda propofol ishlatilishi operatsiyadan keyingi hushsiz holat rivojlanishiga olib kelishi mumkin, bu holat mushak tonusining oshishi bilan kechishi mumkin. Bu holat uyg‘onish davridan oldin yoki keyin yuzaga kelishi mumkin. Spontan tiklanishga qaramay, hushsiz holatdagi bemorga mos parvarish ko‘rsatilishi kerak. Odatda, propofol sababli holatning yomonlashuvi 12 soatdan ko‘proq vaqt o‘tib aniqlanadi. Propofolning ta’siri, muolajalar, hamroh dori vositalari, bemorning yoshi va holatini quyidagilar bo‘yicha maslahat berishda hisobga olish kerak: • preparat yuborilgan joyni tark etgandan keyin ma’lum vaqt davomida boshqa shaxs hamrohligining maqsadga muvofiqligi; • kasbiy yoki xavfli vazifalarni, masalan, avtomobil haydashni qayta boshlash mumkin bo‘lgan muddatlar; • sedativ ta’sirga ega boshqa vositalardan foydalanish (masalan, benzodiazepinlar, opiatlar, spirtli ichimliklar). Boshqa anesteziya vositalari kabi, yurak va nafas faoliyati buzilgan, buyrak yoki jigar yetishmovchiligi bo‘lgan, gipovolemiya, zaif bemorlarga nisbatan alohida ehtiyotkorlik bilan yondashish kerak. Propofol chiqarilishi qon oqimiga bog‘liq, shuning uchun yurak chiqishini kamaytiradigan hamroh dori terapiyasi propofol chiqarilish tezligini ham kamaytiradi. Propofol yetarli vagolitik faollikka ega emas va bradikardiya (ba’zan chuqur) hamda asistoliya holatlari bilan bog‘liq xabarlar mavjud. Propofol ishlatishdan oldin, ayniqsa, vagus nervi tonusi ustun bo‘lsa yoki preparat bradikardiya chaqirishi mumkin bo‘lgan vositalar bilan birga ishlatilsa, antixolinergik vositani tomir ichiga yuborish maqsadga muvofiqdir. Epilepsiyadan aziyat chekayotgan bemorlarga propofol yuborilishi tutqanoq rivojlanish xavfini oshirishi mumkin. Yog‘ almashinuvi buzilgan yoki yog‘li emulsiya ishlatilishini qat’iy cheklash talab qilinadigan kasalliklari bo‘lgan bemorlarga alohida e’tibor qaratish kerak. Propofol yog‘li yuklanish xavfi yuqori deb hisoblangan bemorlarga yuborilsa, yog‘ darajasini doimiy nazorat qilish tavsiya etiladi. Agar kuzatuv natijasida yog‘ chiqarilishi buzilganligi aniqlansa, propofol yuborilishi mos ravishda tuzatilishi kerak. Agar bemorga bir vaqtning o‘zida boshqa tomir ichiga yog‘lar yuborilsa, propofol tarkibidagi yog‘ miqdorini hisobga olish uchun miqdorni kamaytirish kerak; 1,0 ml Propofol-Lipuro 10 mg/ml 0,1 g yog‘ni o‘z ichiga oladi. Propofol yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda ishlatilishi tavsiya etilmaydi, chunki bu bemor guruhi to‘liq o‘rganilmagan. Farmakokinetik ma’lumotlar yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda chiqarilish sezilarli darajada kamayganini va juda yuqori individual farqlanishga ega ekanini ko‘rsatadi. Katta yoshdagi bolalar uchun tavsiya etilgan dozalarda yuborilganda nisbiy dozani oshirib yuborish mumkin va bu jiddiy yurak-qon tomir yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin. 16 yoshgacha bo‘lgan bolalarda (fon) sedatsiya uchun propofolning xavfsizligi va samaradorligi isbotlanmagan. Biroq, sabab-oqibat bog‘liqligi aniqlanmagan bo‘lsa-da, 16 yoshgacha bo‘lgan bemorlarda (shu jumladan o‘lim holatlari) noto‘g‘ri, litsenziyasiz ishlatishda (fon) sedatsiya bilan bog‘liq jiddiy nojo‘ya ta’sirlar qayd etilgan. Ayniqsa, bu ta’sirlar metabolik atsidoz, giperlipidemiya, rabdomioliz va/yoki yurak yetishmovchiligi bilan bog‘liq. Bu ta’sirlar ko‘pincha nafas yo‘llari infeksiyalari bo‘lgan, OITda sedatsiya uchun kattalar uchun tavsiya etilgan dozadan yuqori doza olgan bolalarda kuzatilgan. Xuddi shuningdek, quyidagilar bilan birga juda kam hollarda kuzatilgan: Metabolik atsidoz, Rabdomioliz, Giperkaliemiya, gepatomegaliya, buyrak yetishmovchiligi, giperlipidemiya, Yurak aritmiyasi, Brugada sindromi (EKGda manfiy T-to‘lqinlari va ijobiy ST-segmenti) va tez rivojlanadigan Yurak yetishmovchiligi, odatda inotrop tiklovchi davolashga javob bermaydi (ba’zi hollarda o‘lim bilan). Yuqoridagi holatlar kombinatsiyasi Propofol infuziya sindromi sifatida belgilangan. Quyidagi ko‘rinishlar bunday holatlar rivojlanishining asosiy xavf omillari bo‘lishi mumkin: to‘qimalarga kislorod yetib borishining kamayishi; jiddiy nevrologik shikastlanish va/yoki sepsis; quyidagi farmakologik vositalardan biri yoki bir nechtasining yuqori dozalari – vazokonstriktorlar, steroidlar, inotrop preparatlar va/yoki propofol (odatda dozani 4 mg/kg/soat dan yuqori kuchda oshirish). Preparat buyurilganda, bu holatlarga tayyor bo‘lish va simptomlar birinchi belgilari paydo bo‘lishi bilan propofol dozasini kamaytirish yoki alternativ sedativ preparatga o‘tishni ko‘rib chiqish kerak. OITda ishlatiladigan barcha sedativ va terapevtik vositalar, jumladan propofol, optimal kislorod yetib borishi va gemodinamik parametrlarni saqlash uchun titrlanishi kerak. Ichki bosimi yuqori va arterial bosimi past bo‘lgan bemorlarga alohida e’tibor qaratish kerak, chunki intrakranial bosimning sezilarli pasayishi xavfi mavjud. Shifokorlarga, imkon qadar, dozani 4 mg/kg/soat dan oshirmaslik eslatiladi. Qo‘shimcha ehtiyot choralar Propofol – Lipuro 10 mg/ml hech qanday antimikrob konservantlarni o‘z ichiga olmaydi va mikroorganizmlar o‘sishi uchun qulay muhit hisoblanadi. Propofol – Lipuro 10 mg/ml ampula ochilgandan yoki flakonning himoya qopqog‘i olib tashlangandan so‘ng darhol aseptik sharoitda steril shprits yoki infuzion to‘plamga olinishi kerak. Preparat darhol yuborilishi kerak. Aseptika qoidalariga infuzion uskunalar va Propofol – Lipuro 1% (10 mg/ml) uchun butun infuziya davomida rioya qilinishi kerak. Propofol bilan bir infuzion tizim orqali bir nechta preparatlar yuborilganda, bu preparatlar tomir ichiga kanyula yaqinida yuborilishi kerak. Propofol mikrobiologik filtrlardan o‘tkazib yuborilmasligi kerak. Bir ampula yoki bir flakon, shuningdek, Propofol – Lipuro 1% (10 mg/ml) bo‘lgan har qanday shprits tarkibi faqat bir marta va bir bemor uchun ishlatilishi mo‘ljallangan. Bir infuzion tizim orqali yuborish davomiyligi 12 soatdan oshmasligi kerak, bu barcha turdagi yog‘li emulsiya parenteral yuborilishi uchun umumiy qabul qilingan me’yordir. Infuzion to‘plam va Propofol – Lipuro 1% (10 mg/ml) dan qolgan idish va infuzion liniya, belgilanganidek, 12 soatdan kechiktirmay tashlanishi va almashtirilishi kerak. Ushbu dori vositasi 100 ml da 1 mmol (23 mg) natriydan kam miqdorda natriy o‘z ichiga oladi, ya’ni amalda "natriysiz" hisoblanadi. Boshqa tibbiy preparatlar bilan o‘zaro ta’siri va boshqa o‘zaro ta’sir shakllari Propofol orqa miya va epidural anesteziya, odatda ishlatiladigan premedikantlar, miorelaksant preparatlar, inhalatsion anesteziklar va analgetiklar bilan birga ishlatish uchun mo‘ljallangan; farmakologik nomutanosiblik aniqlanmagan. Umumiy anesteziya yoki sedatsiya o‘tkazuvchi usullarga qo‘shimcha sifatida ishlatilganda, propofolning pastroq dozalari talab qilinishi mumkin. Homiladorlik va laktatsiya davri Homiladorlik Propofolni homiladorlik davrida qo‘llash xavfsizligi aniqlanmagan. Shu sababli, propofol homilador ayollarda aniq zarurat bo‘lmasa ishlatilmasligi kerak. Propofol platsentar to‘siqdan o‘tadi va homilani tormozlashi mumkin. Biroq, propofol sun’iy abort vaqtida ishlatilishi mumkin. Emizish davri Emizuvchi ayollarda o‘tkazilgan tadqiqotlar propofol oz miqdorda sutga o‘tishini ko‘rsatgan. Shu sababli, emizuvchi onalar propofol qo‘llangandan so‘ng 24 soat davomida emizishni to‘xtatishi va ko‘krak sutini chiqarib tashlashi kerak. Qon tarkibidagi propofol miqdorining kamayishi 12 soat ichida ko‘pchilik hollarda sezilmaydi. Nojo‘ya ta’siri Propofol yordamida anesteziya yoki sedativ ta’sirni kiritish va saqlash, odatda, minimal ta’sir belgilari bilan muvozanatli ta’sirga ega. Eng ko‘p uchraydigan nojo‘ya reaksiyalar farmakologik jihatdan oldindan aytiladigan anestezik/sedativ preparatning nojo‘ya ta’siri, masalan, gipotenziya hisoblanadi. Propofol yuborilgan bemorlarda kuzatilgan nojo‘ya ta’sirlarning tabiati, og‘irligi va uchrash tezligi bemorning holati va o‘tkazilayotgan operatsion yoki terapevtik muolajalar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Avtomobil va boshqa texnikani boshqarish qobiliyatiga ta’siri Bemorlarni propofol ishlatilgandan so‘ng, ma’lum ko‘nikmalarni talab qiladigan vazifalarni, masalan, avtomobil haydash va har qanday mexanizmni boshqarish qobiliyati ma’lum vaqt davomida pasayishi mumkinligi haqida ogohlantirish kerak