Amoksitsillinga, boshqa penisillinlarga yoki dori vositasining yordamchi moddalarga yuqori sezuvchanlik. Anamnezda beta-laktam antibiotiklarga (shu jumladan, sefalosporinlar, karbapenemlar yoki monobaktamlar) nisbatan og‘ir gipersensitivlik reaksiyalari (shu jumladan, anafilaksiya) mavjudligi.

Eng ko‘p uchraydigan nojo‘ya reaksiyalar diareya, ko‘ngil aynishi va teri toshmasidir. Nojo‘ya reaksiyalar rivojlanish chastotasini baholash mezonlari: tez-tez (≥ 1/100, < 1/10), kam (≥ 1/1000, < 1/100), yakka (≥ 1/10000, < 1/1000), noyob (< 1/10000), chastotasi noma’lum (chastotani ma’lumot yetishmasligi sababli aniqlab bo‘lmaydi). Infeksiyalar va invaziyalar: noyob – dori vositasini uzoq muddat yoki takroran qo‘llash natijasida superinfeksiya va sezgir bo‘lmagan mikroorganizmlar yoki xamirturushlarning haddan tashqari ko‘payishi, natijada teri va shilliq qavatlarning kandidozi rivojlanishi mumkin. Qon va limfa tizimi tomonidan: yakka – eozinofiliya, gemolitik anemiya; noyob – leyopeniya, og‘ir neytropeniya, agranulositoz, trombotsitopeniya, panstsitopeniya, miyelosupressiya, granulositopeniya, qon ketish vaqti va protrombin indeksi oshishi. Ushbu ko‘rinishlar davolash to‘xtatilganda qaytadi. Immun tizimi tomonidan: noyob – og‘ir allergik reaksiyalar, jumladan angionevrotik shish (Kvinke shishi), anafilaksiya, zardob kasalligi, allergik vaskulit, hiqildoq shishi, anafilaktik shok; chastotasi noma’lum – Yarish – Gerkshgeymer reaksiyasi. Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: tez-tez – diareya, ko‘ngil aynishi, qusish, meteorizm, qorin og‘rig‘i, yumshoq najas, orqa chiqaruv teshigi sohasida qichishish, ishtaha yo‘qolishi, enantema (ayniqsa og‘iz sohasida), og‘iz qurishi, ta’m buzilishi; yakka – tish sirtining rangini o‘zgarishi (ayniqsa bolalarda suspenziya qabul qilganda). Og‘iz bo‘shlig‘i uchun mos gigiyenik muolajalar tish rangining o‘zgarishini oldini olishi mumkin, chunki bunday qoplama ko‘p hollarda tishlarni tozalashda yo‘qoladi; noyob – antibiotik bilan bog‘liq kolit (jumladan soxta membranoz va gemorragik kolit), ichak kandidozi, tilning qora rangga bo‘yalishi. Ushbu nojo‘ya hodisalar asosan og‘ir emas va davolash vaqtida yoki terapiya tugagandan so‘ng darhol o‘tib ketadi. Bunday hodisalar paydo bo‘lishini oldini olish uchun amoksitsillinni ovqat paytida qabul qilish tavsiya etiladi. Nerv tizimi tomonidan: noyob – giperkineziya, giperaktivlik, bosh aylanishi, tutqanoq (epilepsiya va meningitli bemorlarda, buyrak funksiyasi buzilganda, amoksitsillin yuqori dozalarda qo‘llanganda), aseptik meningit. Gepatobiliar tizimi tomonidan: noyob – gepatit, xolestatik sariqlik, jigar fermentlari (AST, ALT) darajasining o‘rtacha va qisqa muddatli oshishi. Teri va teri osti yog‘ qavati tomonidan: tez-tez – teri toshmasi, eshakemi, qichishish; noyob – ko‘p shaklli eritema, Stivens – Jonson sindromi, toksik epidermal nekroliz, buloz va eksfoliativ dermatit, o‘tkir generalizatsiyalashgan ekzantematoz püstulez, Layell sindromi, dori vositasiga eozinofiliya va tizimli ko‘rinishlar bilan reaksiya (DRESS-sindrom). Eshakemi to‘satdan paydo bo‘lishi amoksitsillinga allergik reaksiya borligini ko‘rsatadi va terapiyani darhol to‘xtatishni talab qiladi. Buyrak va siydik ajratish tizimi tomonidan: yakka – o‘tkir interstitsial nefrid, kristalluriya. Boshqalar: yakka – isitma.

Probenetsid, fenilbutazon, oksifenbutazon, kamroq darajada atsetilsalisil kislotasi va sulfinpirazon amoksitsillinning buyrak kanaltubulyar sekretsiyasini kamaytiradi, bu uning qon plazmasidagi darajasining oshishiga va taʼsirining uzayishiga olib kelishi mumkin. Amoksitsillin bilan bir vaqtda qoʻllash tavsiya etilmaydi. Allopurinol. Amoksitsillin bilan bir vaqtda qoʻllash teri allergik reaksiyalari ehtimolini oshiradi. Tetrasiklinlar. Tetrasiklinlar va boshqa bakteriostatik taʼsir koʻrsatuvchi preparatlar (makrolidlar, xloramfenikol) amoksitsillinning bakteritsid taʼsirini neytrallashi mumkin. Aminoglikozidlarni parallel qoʻllash mumkin (sinergetik taʼsir). Peroral antikoagulyantlar. Peroral antikoagulyantlar va penitsillin antibiotiklari amaliyotda keng qoʻllaniladi; shu bilan birga, oʻzaro taʼsir haqida xabarlar yoʻq. Biroq, amoksitsillin va atsenokumarol yoki varfarin bir vaqtda qabul qilingan bemorlarda xalqaro normallashtirilgan nisbat (XNN) darajasining oshishi holatlari tasvirlangan. Agar bunday qoʻllash zarur boʻlsa, protrombin vaqti yoki XNNni diqqat bilan nazorat qilish kerak. Bundan tashqari, peroral antikoagulyantlar dozasini tuzatish zarurati paydo boʻlishi mumkin. Metotreksat. Amoksitsillin metotreksat bilan qoʻllanganda, oxirgisining toksik taʼsiri kuchayadi. Amoksitsillin metotreksatning buyrak klirensini kamaytiradi, shuning uchun uning qon zardobidagi konsentratsiyasi darajasini tekshirish kerak. Digoksin. Digoksinning soʻrilishi oshadi, shuning uchun uning dozasini tuzatish zarur. Amoksitsillinni peroral gormonal kontratseptivlar bilan ehtiyotkorlik bilan qoʻllash kerak, chunki plazmadagi estrogen va progesteron darajasi vaqtincha kamayishi mumkin, bu gormonal kontratseptivlarning samaradorligini kamaytirishi mumkin. Shuning uchun qoʻshimcha no-gormonal kontratseptiv vositalardan foydalanish tavsiya etiladi. Boshqa oʻzaro taʼsir turlari. Forsirlangan diurez amoksitsillinning qon plazmasidagi konsentratsiyasini kamaytiradi, chunki uning chiqarilishi oshadi. Diareya paydo boʻlishi boshqa dori vositalarining soʻrilishini kamaytirishi va ularning samaradorligiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. Amoksitsillinning qon plazmasi va siydikdagi yuqori darajasi ayrim laboratoriya tadqiqotlari natijalariga taʼsir qilishi mumkin. Kimyoviy usullar qoʻllanganda, odatda, soxta musbat natijalar kuzatiladi. Siydikda glyukozani aniqlashda fermentativ glyukozaoksidaza usulidan foydalanish tavsiya etiladi. Amoksitsillinning mavjudligi homilador ayollarda estriolning miqdoriy aniqlanish natijalariga taʼsir qilishi mumkin. Yuqori konsentratsiyalarda amoksitsillin qon zardobida glikemiya darajasini kamaytirishi mumkin. Amoksitsillin kolometrik usulda oqsil aniqlash natijalariga taʼsir qilishi mumkin.

Gipersensitivlik. Amoksitsillin bilan davolashni boshlashdan oldin anamnezda penisillinlarga, tsefalosporinlarga yoki boshqa allergenlarga gipersensitivlik reaksiyalari mavjudligini aniq aniqlash zarur. Penisillin bilan davolash vaqtida bemorlarda jiddiy, ba'zan esa o'limga olib keluvchi gipersensitivlik holatlari (anafilaktoid reaksiyalar va og'ir teri nojo'ya reaksiyalari) kuzatilgan. Bunday reaksiyalar ko'proq anamnezida penisillinlarga gipersensitivlik yoki turli allergenlarga gipersensitivlik mavjud bo'lgan bemorlarda uchraydi. Allergik reaksiya yuzaga kelganda amoksitsillin bilan davolashni to'xtatish va mos davolashni tayinlash kerak. Gipersensitivlik reaksiyasi bilan bog'liq o'tkir koronar sindrom (Kounis sindromi) Amoksitsillin bilan davolashda kamdan-kam hollarda gipersensitivlik reaksiyalari (gipersensitivlik reaksiyasi bilan bog'liq o'tkir koronar sindrom, qarang «Nojo'ya reaksiyalar» bo'limi) haqida xabar berilgan; bunday reaksiyalar yuzaga kelganda mos davolashni qo'llash zarur. Hissiyatsiz mikroorganizmlar. Amoksitsillin ayrim infeksiya turlarini davolash uchun mo'ljallanmaganligi sababli, preparatni faqat patogen mikroorganizmlar aniqlanganda yoki ushbu infeksion qo'zg'atuvchi amoksitsillinga sezgir bo'lishi ehtimoli yuqori bo'lsa (qarang «Farmakologik xususiyatlar» bo'limi) qo'llash kerak. Bu ayniqsa siydik-jinsiy tizim infeksiyalari va quloq, burun va tomoqning og'ir infeksiyalari bo'lgan bemorlarga taalluqlidir. Tutilishlar. Tutilishlar buyrak faoliyati buzilgan bemorlarda, shuningdek, yuqori dozalarda preparat qabul qilayotgan yoki tutilishlarga moyil (masalan, anamnezida epileptik tutqanoq, davolangan epilepsiya, meningit) bemorlarda yuzaga kelishi mumkin (qarang «Nojo'ya reaksiyalar» bo'limi). Buyrak yetishmovchiligi. Buyrak yetishmovchiligi bo'lgan bemorlarda amoksitsillin dozasini buyrak yetishmovchiligi darajasiga qarab moslashtirish kerak. Teri reaksiyalari Davolash boshida isitma bilan birga generalizatsiyalashgan eritema va pustulalar paydo bo'lishi o'tkir generalizatsiyalashgan ekzantematoz pustulez belgilari bo'lishi mumkin. Bunday holatda davolashni to'xtatish va kelgusida amoksitsillinni qo'llash mumkin emas. Amoksitsillin og'ir teri reaksiyalarini, masalan, toksik epidermal nekroliz, Stivens – Jonson sindromi va dori vositasiga bog'liq eozinofiliya va tizimli simptomlar (DRESS) chaqirishi mumkin. Og'ir teri reaksiyalari yuzaga kelganda amoksitsillin qo'llashni to'xtatish, mos davolashni tayinlash va/yoki zarur choralarni ko'rish kerak. Infeksion mononukleoz. Infeksion mononukleoz yoki limfatik tipdagi leykomoid reaksiyalari bo'lgan bemorlarda ko'pincha (60-100% hollarda) ekzantema kuzatiladi, bu penisillinlarga gipersensitivlik natijasi emas. Shuning uchun, ampisillin sinfidagi antibiotiklarni mononukleozli bemorlarga qo'llash mumkin emas. Amoksitsillinni o'tkir limfoleykozli bemorlarni davolash uchun qo'llash tavsiya etilmaydi, chunki terida eritematoz toshma rivojlanish xavfi yuqori. Yarish – Gerkshgeymer reaksiyasi. Laym kasalligini davolashda Yarish – Gerkshgeymer reaksiyasi (qarang «Nojo'ya reaksiyalar» bo'limi) kuzatilishi mumkin, bu amoksitsillinning Laym kasalligi qo'zg'atuvchisi – Borrelia burgdorferi spiroxetasiga bakteritsid ta'siri natijasidir. O'zaro rezistentlik. Penisillinlar va tsefalosporinlar o'rtasida o'zaro gipersensitivlik va o'zaro rezistentlik bo'lishi mumkin. Rezistentlik. Preparatni uzoq muddat qo'llash ba'zan preparatga sezgir bo'lmagan mikroflora haddan tashqari o'sishini chaqirishi mumkin. Keng ta'sir doirasiga ega boshqa penisillinlar kabi superinfeksiyalar yuzaga kelishi mumkin. Amoksitsillin va deyarli barcha antibakterial preparatlarni qo'llashda antibiotik bilan bog'liq kolit rivojlanishi (yengil darajadan hayot uchun xavfli darajagacha) haqida xabar berilgan. Psevdomembranoz kolitga xos og'ir diareya (aksariyat hollarda Clostridium difficile sababli) yuzaga kelganda, dori vositasini qo'llashni to'xtatish va mos choralarni ko'rish tavsiya etiladi. Antiperistaltik vositalarni qo'llash mumkin emas. Gemorragik kolit yoki gipersensitivlik reaksiyalari yuzaga kelganda ham zarur choralarni ko'rish kerak. Og'ir ovqat hazm qilish tizimi buzilishi, diareya va qusish bilan kechayotgan bemorlarga preparatni qo'llash tavsiya etilmaydi, chunki so'rilish kamayishi xavfi mavjud. Uzoq muddatli davolash. Uzoq muddatli davolashda organizm tizimlari, jumladan, siydik ajratish, gepatobiliar va gemopoez tizimlari faoliyatini davriy baholash tavsiya etiladi. Jigar fermentlari darajasi oshishi va qon ko'rsatkichlari o'zgarishi holatlari haqida xabar berilgan. Antikoagulyantlar. Amoksitsillin qabul qilgan bemorlarda protrombin vaqti uzayishi juda kam hollarda kuzatilgan. Preparatni antikoagulyantlar bilan birga tayinlashda mos nazoratni amalga oshirish va zarur bo'lsa, ularning dozasini moslashtirish kerak. Kristalluriya. Diurezi pasaygan bemorlarda juda kam hollarda, asosan parenteral davolashda, kristalluriya kuzatilgan. Yuqori dozalarda qo'llashda amoksitsillin bilan bog'liq kristalluriyani oldini olish uchun yetarli miqdorda suyuqlik iste'mol qilish zarur. Siydikda amoksitsillin yuqori konsentratsiyasi siydik kateterida cho'kma hosil bo'lishiga olib kelishi mumkin, shuning uchun uni ma'lum vaqtlarda vizual tekshirish kerak. Muddatidan oldin tug'ilgan bolalar va neonatal davrda buyrak, jigar va qon ko'rsatkichlarini nazorat qilish kerak. Amoksitsillin Helicobacter pylori ni yo'q qilish uchun kombinasiyalashgan terapiya tarkibida qo'llanganda, kombinasiyalashgan terapiyaning boshqa dori vositalarini tibbiy qo'llash bo'yicha yo'riqnoma bilan tanishib chiqish zarur. Ospamoks DT ni fenilketonuriyali bemorlarga ehtiyotkorlik bilan qo'llash kerak, chunki dori vositasi aspartam (E 951) ni o'z ichiga oladi. Diagnostik testlar natijalariga ta'siri Qonda va siydikda amoksitsillin darajasining oshishi ayrim laboratoriya tadqiqotlari natijalariga ta'sir qilishi mumkin. Siydikda amoksitsillin yuqori konsentratsiyasi tufayli kimyoviy usullar ko'pincha noto'g'ri musbat natijalar beradi. Amoksitsillin bilan davolashda siydikda glyukozani aniqlash uchun fermentativ glyukozaoksidaza usullarini qo'llash tavsiya etiladi. Amoksitsillin mavjudligi homilador ayollarda estriol miqdorini aniqlash natijalariga ta'sir qilishi mumkin. Homiladorlik yoki emizish davrida qo'llash. Amoksitsillin platsentar to'siqdan o'tadi; uning homila qon plazmasidagi konsentratsiyasi homilador ayol qon plazmasidagi konsentratsiyaning taxminan 25-30% ini tashkil etadi. Homiladorlik davrida amoksitsillin qo'llash bo'yicha cheklangan ma'lumotlar homila/yangi tug'ilgan bolaga nojo'ya ta'sir yo'qligini ko'rsatadi. Hayvonlarda o'tkazilgan tadqiqotlar amoksitsillinning teratogen ta'siri yo'qligini ko'rsatdi. Homiladorlik davrida amoksitsillin tayinlash zarur bo'lsa, homila uchun potentsial xavf va ayol uchun kutilayotgan foyda nisbati sinchiklab baholanishi kerak. Amoksitsillin ona sutiga oz miqdorda ajraladi, shuning uchun emizish davrida bolada gipersensitivlik rivojlanish xavfi istisno qilinmaydi. Dori vositasini bu davrda faqat ayol uchun kutilayotgan foyda bolaga potentsial xavfdan yuqori bo'lsa qo'llash mumkin. Yangi tug'ilgan bolada ovqat hazm qilish buzilishi (diareya), kandidoz yoki teri toshmasi yuzaga kelsa, emizishni to'xtatish kerak. Fertillik. Amoksitsillinning insonlarda fertillikka ta'siri bo'yicha ma'lumotlar yo'q. Hayvonlarda o'tkazilgan reproduktiv toksiklik tadqiqotlari fertillikka ta'sir yo'qligini ko'rsatdi. Avtotransport yoki boshqa mexanizmlarni boshqarish tezligiga ta'sir qilish qobiliyati. Avtomobil va boshqa mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta'siri bo'yicha tadqiqotlar o'tkazilmagan. Biroq, ayrim nojo'ya reaksiyalar (masalan, allergik reaksiyalar, bosh aylanishi, tutilishlar) avtomobil yoki boshqa mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta'sir qilishi mumkin.

Simptomlar: ovqat hazm qilish trakti funksiyasining buzilishi – ko‘ngil aynishi, qusish, diareya, buning natijasida suv-elektrolit muvozanatining buzilishi mumkin. Kristalluriya holatlari haqida xabar berilgan, ba'zan bu buyrak yetishmovchiligiga olib kelgan. Buyrak funksiyasi buzilgan yoki yuqori dozalarda amoksitsillin qabul qilgan bemorlarda tutqanoq paydo bo‘lishi mumkin (qarang bo‘limlar «Qo‘llash xususiyatlari» va «Nojo‘ya reaksiyalar»). Davolash: qusishni chaqirish yoki oshqozonni yuvish, so‘ngra faollashtirilgan ko‘mir va osmotik ich ketkazuvchi vosita qo‘llash kerak. Suv va elektrolit muvozanatini saqlash zarur. Amoksitsillin gemodializ yo‘li bilan qon oqimidan chiqarilishi mumkin. Maxsus antidot noma'lum.