Farmakologik xususiyatlari
So‘rilishi: tsitikolин ichki qabul qilinganida yaxshi so‘riladi.
Og‘iz orqali qabul qilinganidan keyin so‘rilish deyarli to‘liq, va biofaollik deyarli venaga yuborilgandek.
Metabolizm: tsitikolин ichak va jigar orqali xolin va tsitidin hosil bo‘lishi bilan metabolizatsiyalanadi. Qabul qilinganidan keyin qon plazmasida xolin konsentratsiyasi sezilarli darajada oshadi.
Tarqalishi: tsitikolин asosan bosh miya tuzilmalarida tarqaladi, xolin fraksiyalarining tuzilmaviy fosfolipidlar va tsitidin fraksiyalarining tsitidin nukleotidlari va nuklein kislotalarga tez kirishi bilan. Bosh miya yetib borgach, tsitikolин hujayra, sitoplazmatik va mitoxondrial membranalarga kiritiladi, fosfolipidlar fraksiyasini qurishda ishtirok etadi.
Chiqarilishi: faqat 15% kiritilgan tsitikolин dozasidan inson organizmidan chiqariladi: 3% dan kamrog‘i buyraklar orqali va taxminan 12% chiqariladigan CO2 bilan. Dori vositasining siydik bilan chiqarilishida ikki faza ajratiladi: birinchi faza - taxminan 36 soat, unda chiqarilish tezligi tez kamayadi, va ikkinchi faza, unda chiqarilish tezligi ancha sekin kamayadi. CO2 bilan chiqarilishida ham shunday fazalilik kuzatiladi, chiqariladigan CO2 tezligi taxminan 15 soatdan keyin tez kamayadi, keyinchalik esa ancha sekin kamayadi.
Farmakodinamikasi
Tsitikolин - fosfatidilxolin sintezida o‘rta metabolit bo‘lgan tabiiy endogen birikma - hujayra membranasining asosiy tuzilmaviy komponentlaridan biri.
Tsitikolин keng spektrli ta'sirga ega - hujayra membranalarini tiklashga yordam beradi, fosfolipazlarning ta'sirini inhibe qiladi, erkin radikallarning ortiqcha hosil bo‘lishini oldini oladi, shuningdek, apoptoz mexanizmlariga ta'sir qilib, hujayralarning o‘lishini oldini oladi.
Inson insultining o'tkir davrida tsitikolин bosh miya to'qimalarining zararlanish hajmini kamaytiradi, xolinergik uzatishni yaxshilaydi. Bosh miya jarohati holatida posttravmatik koma davomiyligini va nevrologik simptomlarning og‘irligini kamaytiradi, shuningdek, tiklanish davrining davomiyligini kamaytirishga yordam beradi.
Surunkali bosh miya gipoksiyasi holatida tsitikolин kognitiv buzilishlarni, masalan, xotira yomonlashuvi, tashabbus yo‘qligi, kundalik ishlarni bajarishda va o‘z-o‘zini parvarish qilishda yuzaga keladigan qiyinchiliklarni davolashda samarali. Diqqat va ong darajasini oshiradi, shuningdek, amneziya belgilari kamayadi.
Tsitikolин sezgir va harakat nevrologik buzilishlarini degenerativ va qon tomir etiologiyasida davolashda samarali.