-
Tarkibi
Faol modda (MNH): Metronidazol Chiqarilish shakli Infuziya uchun eritma 0,5%, 100 ml polipropilen flakonlarda.
-
Qo'llanilishi
Protozoyli infeksiyalar: ichakdan tashqari amebioz, shu jumladan jigar amebik abstsessi, ichak amebiozi (amebik dizenteriya), trixomoniaz, giardiaz, balantidiaz, lyamblioz, teri leyshmaniozi, trixomonadli vaginit, trixomonadli uretrit. Bacteroides spp. (jumladan, B. fragilis, B. distasonis, B. ovatus, B. thetaiotaomicron, B. vulgatus) sababli infeksiyalar: suyak va bo'g'imlar infeksiyalari, markaziy asab tizimi (MAT) infeksiyalari, jumladan, meningit, miya abstsessi, bakterial endokardit, pnevmoniya, empiyema va o'pka abstsessi. Bacteroides turlari, jumladan, B. fragilis guruhi, Clostridium turlari, Peptococcus va Peptostreptococcus turlari sababli infeksiyalar: qorin bo'shlig'i infeksiyalari (peritonit, jigar abstsessi), kichik chanoq organlari infeksiyalari (endometrit, endomiometrit, tuxumdon va tuxum yo'llari abstsessi, jarrohlikdan keyin qin gumbazi infeksiyalari), teri va yumshoq to'qimalar infeksiyalari, sepsis. Psevdomebranli kolit (antibiotiklar qo'llanilishi bilan bog'liq). Helicobacter pylori bilan bog'liq gastrit yoki o'n ikki barmoqli ichak yarasi, alkogolizm. Operatsiyadan keyingi asoratlarni oldini olish (ayniqsa, to'g'ri ichak atrofidagi yo'g'on ichakda, appendektomiya, ginekologik operatsiyalar). O'smalari bo'lgan bemorlarda nur terapiyasi - radiosensibilizator sifatida, o'sma hujayralarida gipoksiya sababli o'sma rezistentligi bo'lgan hollarda.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Preparatga yuqori sezuvchanlik, leykopeniya (shu jumladan anamnezda), markaziy asab tizimining organik shikastlanishlari (shu jumladan epilepsiya), jigar yetishmovchiligi (katta dozalarda buyurilganda), homiladorlik (I trimestr), laktatsiya davri. Ehtiyotkorlik bilan - homiladorlik (II-III trimestrlar), buyrak/jigar yetishmovchiligi.
-
Qo'llash usuli
Kattalar va 12 yoshdan katta bolalarga boshlang'ich doza sifatida 0,5-1 g vena ichiga tomchilab yuboriladi (infuzion davomiyligi 30-40 daqiqa), so'ngra har 8 soatda 500 mg 5 ml/min tezlikda. Yaxshi o'zlashtirilganda dastlabki 2-3 infuziyadan so'ng oqimli yuborishga o'tiladi. Davolash kursi - 7 kun. Zarurat bo'lsa, vena ichiga yuborish uzoqroq davom ettiriladi. Maksimal sutkalik doza - 4 g. Ko'rsatmalarga ko'ra, og'iz orqali qo'llashga o'tiladi, doza 400 mg kuniga 3 marta. 12 yoshgacha bo'lgan bolalarga xuddi shu sxema bo'yicha 7,5 mg/kg bir martalik doza buyuriladi. Yiringli-septik kasalliklarda odatda 1 davolash kursi o'tkaziladi. Profilaktika maqsadida kattalar va 12 yoshdan katta bolalarga operatsiyadan oldin, operatsiya kuni va keyingi kuni vena ichiga tomchilab 0,5-1 g, 1,5 g/kun (500 mg har 8 soatda) buyuriladi. 1-2 kundan so'ng qo'llab-quvvatlovchi terapiyaga og'iz orqali o'tiladi. Surunkali buyrak yetishmovchiligi (SBY) va kreatinin klirensi (KK) 30 ml/min dan kam va/yoki jigar yetishmovchiligi bo'lgan bemorlarda maksimal sutkalik doza - 1 g dan oshmasligi, qabul qilish tez-tezligi - kuniga 2 marta. Radiosensibilizator sifatida vena ichiga tomchilab, 160 mg/kg yoki tana yuzasining 4-6 g/m² hisobida nurlantirish boshlanishidan 0,5-1 soat oldin yuboriladi.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Ovqat hazm qilish tizimidan: diareya, anoreksiya, qayt qilish, qusish, ichak kolikasi, qovun, og‘izda "metall" ta’m, og‘izda quruqlik, glositis, stomatit, pankreatit. Nerv tizimidan: bosh aylanishi, harakatlar muvofiqligini buzilishi, ataksiy, ongni chalkashtirish, asabiylik, depressiya, oshkoralikning oshishi, zaiflik, uyqusizlik, bosh og‘rig‘i, tutqanoqlar, gallyutsinatsiyalar, periferik neyropatiya. Siydik chiqarish tizimidan: dizuriya, tsistit, poliuriya, siydikni ushlab turmaslik, kandidoz, siydikning qizil-jigarrang rangga bo‘yalishi. Allergik reaksiyalar: urtikar, terida toshma, terining qizarishi, burun tiqilishi, isitma, artalgiya. Mahalliy reaksiyalar: tromboflebit (in’ektsiya joyida og‘riq, qizarish yoki shish). Boshqalar: neytropeeniya, leykopeeniya, EKGda T to‘lqini tekislanishi.
-
Farmakologik xususiyatlari
Antiprotozoy va antimikrob preparat, 5-nitroimidazol hosilasi. Ta'sir mexanizmi anaerob mikroorganizmlar va sodda organizmlarning hujayra ichidagi transport oqsillari tomonidan 5-nitrogruppaning biokimyoviy qaytarilishiga asoslangan. Qaytarilgan 5-nitrogruppa mikroorganizmlar hujayrasining DNKsi bilan o‘zaro ta’sirlashadi, ularning nuklein kislotalari sintezini ingibitsiya qiladi, bu esa bakteriyalarning o‘limiga olib keladi. Trichomonas vaginalis, Entamoeba histolytica, Gardnerella vaginalis, Giradia intestinalis, Lamblia spp., shuningdek, obligat anaeroblar Bacteroides spp. (jumladan, Bacteroides fragilis, Bacteroides distasonis, Bacteroides ovatus, Bacteroides thetaiotaomicron, Bacteroides vulgatus), Fusobacterium spp., Veillonela spp., Prevotella (P.bivia, P.buccae, P.disiens), va ba'zi gram-musbat mikroorganizmlarga (Eubacterium spp., Clostridium spp., Peptococcus spp., Peptostreptococcus spp.) nisbatan faol. Ushbu shtammlar uchun MPK 0,125-6,25 mkg/ml ni tashkil etadi. Amoksitsillin bilan birga qo‘llanganda Helicobacter pylori ga nisbatan faollik namoyon qiladi (amoksitsillin metronidazolga rezistentlik rivojlanishini to‘xtatadi). Metronidazolga aerob mikroorganizmlar va fakultativ anaeroblar sezgir emas, biroq aralash flora (aeroblar va anaeroblar) mavjudligida metronidazol oddiy aeroblarga nisbatan samarali antibiotiklar bilan sinergik ta’sir ko‘rsatadi. O‘smalarning nurlanishga sezgirligini oshiradi, alkogolga sezgirlikni chaqiradi (disulfiramga o‘xshash ta’sir), reparativ jarayonlarni stimulyatsiya qiladi.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Davolash davrida etanol qabul qilish mumkin emas (disulfiramga o‘xshash reaksiya rivojlanishi mumkin: qorin sohasida spazmatik og‘riqlar, ko‘ngil aynishi, qusish, bosh og‘rig‘i, yuzga to‘satdan qon quyilishi). Amoksitsillin bilan birga 18 yoshgacha bo‘lgan bemorlarda qo‘llash tavsiya etilmaydi. Uzoq muddatli davolashda qon manzarasini nazorat qilish zarur. Leykopeniya yuzaga kelganda davolashni davom ettirish imkoniyati infeksion jarayon rivojlanish xavfiga bog‘liq. Ataksiya, bosh aylanishi va bemorlarning nevrologik holatining har qanday boshqa yomonlashuvi davolashni to‘xtatishni talab qiladi. Treponemalarni immobilizatsiya qilishi va Nelson testining soxta musbat natijasiga olib kelishi mumkin. Siydikni to‘q rangga bo‘yaydi. Ayollarda trixomonadli vaginit va erkaklarda trixomonadli uretritni davolashda jinsiy hayotdan tiyilish zarur. Jinsiy hamkorlarni bir vaqtda davolash majburiy. Hayz ko‘rish davrida davolash to‘xtatilmaydi. Trichomoniazdan so‘ng, nazorat tahlillari hayzdan oldin va keyingi uchta ketma-ket sikl davomida o‘tkazilishi kerak. Lyambliozdan so‘ng, agar simptomlar saqlanib qolsa, 3-4 haftadan so‘ng bir necha kunlik oraliqda 3 marta najas tahlili o‘tkazish kerak (ba’zi muvaffaqiyatli davolangan bemorlarda invaziya sababli laktaza yetishmovchiligi bir necha hafta yoki oy davomida saqlanib, lyamblioz simptomlarini eslatishi mumkin). Laktatsiya davrida ko‘krak suti bilan emizishni to‘xtatish tavsiya etiladi.
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
Metronidazolni v/v yuborish uchun boshqa dori vositalari bilan aralashtirish tavsiya etilmaydi. Preparat bilvosita antikoagulyantlarning ta'sirini kuchaytiradi, bu protrombin hosil bo'lish vaqtining oshishiga olib keladi. Disulfiramga o'xshash tarzda, etanolga toqat qilmaslikni chaqiradi. Disulfiram bilan bir vaqtda qo'llash turli nevrologik simptomlarning rivojlanishiga olib kelishi mumkin (tayinlash oralig'i - kamida 2 hafta). Simetidin metronidazol metabolizmini ingibitsiya qiladi, bu uning qon zardobidagi konsentratsiyasining oshishiga va nojo'ya ta'sirlar rivojlanish xavfining ortishiga olib kelishi mumkin. Jigar mikrosomal oksidlanish fermentlarini stimulyatsiya qiluvchi preparatlar (fenobarbital, fenitoin) bilan bir vaqtda buyurilganda, metronidazol eliminatsiyasi tezlashishi mumkin, natijada uning plazmadagi konsentratsiyasi kamayadi. Litiy preparatlari bilan bir vaqtda qabul qilinganda, oxirgisining plazmadagi konsentratsiyasi oshishi va intoksikatsiya simptomlari rivojlanishi mumkin. Nedepolyarizatsiyalovchi miorelaksantlar (vekuroniya bromid) bilan birga qo'llash tavsiya etilmaydi. Sulfanilamidlar metronidazolning antimikrob ta'sirini kuchaytiradi.
-
Dozani oshirib yuborilishi
Sintomlar: ko'ngil aynishi, qusish, ataksiya. Davolash: oshqozonni yuvish, faollashtirilgan ko'mir kiritish (preparat og'iz orqali qabul qilinganda), gemodializ o'tkazish. Metronidazol va uning metabolitlari gemodializda yaxshi chiqariladi.