Metformin gidroxlorid Metformin preparatining faol moddasidir.

Metformin biguanidlar deb ataladigan dori vositalari guruhiga kiradi.

Insulin – bu oshqozon osti bezi tomonidan ishlab chiqariladigan gormon bo‘lib, u organizmingiz hujayralariga qondan glyukozani o‘zlashtirish imkonini beradi. 

Organizmingiz glyukozani energiya ishlab chiqarish yoki uni kelajakda ishlatish uchun saqlash uchun ishlatadi.

Agar sizda qandli diabet bo‘lsa, oshqozon osti bezingiz yetarli miqdorda insulin ishlab chiqarmaydi yoki organizmingiz insulinni to‘g‘ri ishlata olmaydi, bu esa qonda glyukoza darajasining oshishiga olib keladi. Metformin qondagi glyukoza darajasini imkon qadar normal ko‘rsatkichlarga tushirishga yordam beradi.

Agar siz ortiqcha vaznga ega bo‘lsangiz, metforminni uzoq muddat qo‘llash qandli diabet asoratlari rivojlanish xavfini kamaytirishga yordam beradi. Metformin tana massasining barqarorlashishiga yoki mo‘’tadil vazn yo‘qotilishiga olib keladi.

Metformin insulinonozavisiy 2-tur qandli diabetni davolash uchun, ayniqsa, ortiqcha vaznga ega bo‘lgan, faqat dietoterapiya va jismoniy mashqlar bilan yetarli darajada normoglikemiyani ta’minlab bo‘lmaydigan bemorlarda qo‘llaniladi.

Kattalarda metformin monoterapiya sifatida, boshqa og‘iz orqali qabul qilinadigan antidiyabetik vositalar yoki insulin bilan birga qo‘llanilishi mumkin;

10 yoshdan boshlab bolalarda metformin monoterapiya yoki insulin bilan birga qo‘llanilishi mumkin. 

 Agar Sizda metformin gidroxloridiga yoki preparatning boshqa biron bir komponentiga allergiya (gipersensitivlik) bo‘lsa

agar Sizda jigar yetishmovchiligi bo‘lsa

agar Sizda buyrak funksiyasining og‘ir buzilishi bo‘lsa

Agar Sizda nazorat qilinmaydigan diabet bo‘lsa, masalan, giperglikemiyaning o‘tkir shakli (qonda glyukoza darajasining yuqoriligi), ko‘ngil aynishi, qusish, diareya, tez vazn yo‘qotish, laktatsidoz (quyida «Laktatsidoz rivojlanish xavfi»ga qarang) yoki ketoatsidoz. Ketoatsidoz — bu holat bo‘lib, unda keton tanachalari qonda to‘planadi, bu esa diabetik prekomaga olib kelishi mumkin. Ketoatsidoz simptomlariga qorin og‘rig‘i, tez va chuqur nafas olish, uyquchanlik yoki og‘izdan atseton hidi kiradi.

Agar Sizda suyuqlikning ortiqcha yo‘qotilishi (dehidratatsiya) bo‘lsa, masalan, uzoq davom etuvchi og‘ir diareya yoki ko‘p marta qusish paytida. Dehidratatsiya buyrak funksiyasining buzilishiga olib kelishi mumkin, bu esa laktatsidoz rivojlanishiga sabab bo‘lishi mumkin («Maxsus ko‘rsatmalar va ehtiyot choralari»ga qarang).

Agar Sizda og‘ir infeksiya bo‘lsa, masalan, o‘pka, bronx yoki buyrak infeksiyasi. Og‘ir infeksiyalar buyrak funksiyasining buzilishiga olib kelishi mumkin, bu esa laktatsidoz rivojlanishiga sabab bo‘lishi mumkin («Maxsus ko‘rsatmalar va ehtiyot choralari»ga qarang).

Agar Siz o‘tkir yurak yetishmovchiligidan davolanayotgan bo‘lsangiz yoki yaqinda yurak xurujlari bo‘lgan bo‘lsa, jiddiy qon aylanishi muammolari (masalan, shok) yoki nafas olish muammolari mavjud bo‘lsa. Bu to‘qimalarda kislorod yetishmasligiga olib kelishi mumkin, bu esa laktatsidoz rivojlanishiga sabab bo‘lishi mumkin («Maxsus ko‘rsatmalar va ehtiyot choralari»ga qarang).

Agar Siz ko‘p miqdorda alkogol iste’mol qilsangiz.

Agar Sizda yuqorida ko‘rsatilgan holatlardan biror biri mavjud bo‘lsa, Metformin ishlatishdan oldin shifokoringiz bilan maslahatlashing. 

 10 yosh va undan katta bolalar va o'smirlar uchun boshlang'ich doza 500 mg yoki 850 mg metformin kuniga bir marta. Maksimal sutkalik doza 2000 mg, 2-3 qabulga bo'lingan. 10 dan 12 yoshgacha bo'lgan bolalarni davolash faqat davolovchi shifokor ko'rsatmasi bo'yicha tavsiya etiladi, chunki metformin qo'llanilish tajribasi ushbu yosh guruhida cheklangan.

Kattalarda boshlang'ich doza 500 mg yoki 850 mg metformin kuniga ikki yoki uch marta. Maksimal sutkalik doza 3000 mg, 3 qabulga bo'lingan.

Agar sizda buyrak funksiyasi pasaygan bo'lsa, shifokoringiz pastroq doza buyurishi mumkin.

Agar siz bir vaqtning o'zida insulin qabul qilishingiz kerak bo'lsa, shifokoringiz metformin qabul qilish sxemasi haqida sizni xabardor qiladi. 
 

Metformin ovqat paytida yoki ovqatdan keyin qabul qilinishi kerak, bu ovqat hazm qilishga ta'sir qiluvchi nojo'ya ta'sirlarning rivojlanishini oldini oladi. Tabletkani 1 stakan suv bilan iching.

 

 

Metformin boshqa dori vositalari kabi, nojo'ya ta'sirlarni keltirib chiqarishi mumkin, garchi ular har birida paydo bo'lmasa ham.

Dori vositasining nojo'ya ta'sirlarining chastotasi quyidagicha baholanadi: metformin juda kam nojo'ya ta'sirlarni keltirib chiqarishi mumkin, bu 10 000 dan 1 ga kuzatilishi mumkin, masalan, laktoatsidoz. (qarang: “Maxsus ko'rsatmalar va ehtiyot choralar”). Agar sizda laktoatsidoz belgilari paydo bo'lsa, Metforminni qabul qilishni to'xtating va darhol shifokoringizga xabar bering, chunki laktoatsidoz koma rivojlanishiga olib kelishi mumkin.

 

 

 

 

 

Agar sizga yod saqlovchi kontrast moddalarning tomir ichiga yuborilishi, masalan, rentgenodiagnostika vaqtida kerak bo‘lsa, siz metformin qabul qilishni ushbu muolajadan oldin yoki davomida to‘xtatishingiz kerak. Shifokoringiz sizga metformin qachon to‘xtatilishi yoki qachon qayta boshlanishi haqida ma’lumot beradi.

Agar siz boshqa dori vositalarini qabul qilayotgan bo‘lsangiz, yaqinda qabul qilgan bo‘lsangiz yoki qabul qilishingiz mumkin bo‘lsa, bu haqda shifokoringizga xabar bering. Sizga qon glyukozasi darajasini tez-tez aniqlash va buyrak funksiyasini baholash kerak bo‘lishi mumkin yoki shifokoringiz metformin dozasini moslashtirishi kerak bo‘lishi mumkin. 

 Metformin kam uchraydigan, ammo juda jiddiy asorat - laktatatsidozga olib kelishi mumkin, ayniqsa buyrak funksiyasi buzilgan hollarda. Laktatatsidoz rivojlanish xavfi nazorat qilinmaydigan diabet, jiddiy infeksiyalar, uzoq muddatli ochlik, alkogolizm, degidratatsiya (quyida keltirilgan ma'lumotga qarang), jigar yetishmovchiligi va gipoksiya kuzatiladigan har qanday patologiyalarda (masalan, yurakning og'ir kasalliklari) ortadi.

Agar sizda yuqorida ko'rsatilgan holatlardan biri mavjud bo'lsa, metformin ishlatishdan oldin shifokoringiz bilan maslahatlashing.

Metformin qabulini qisqa muddatga to'xtating, agar sizda degidratatsiya (organizmdan suyuqlikning zaruridan ko'proq yo'qolishi) xavfi bo'lgan holatlar yuzaga kelsa, masalan, kuchli qusish, diareya, isitma, yuqori harorat ta'siri yoki suyuqlik yetarli qabul qilinmasa.

Agar sizda biron bir savol bo'lsa, shifokoringiz bilan maslahatlashing,

Agar sizda laktatatsidoz simptomlari paydo bo'lsa, metformin qabulini to'xtating va darhol bu haqda davolovchi shifokoringizga xabar bering yoki eng yaqin shifoxonaga murojaat qiling, chunki laktatatsidoz koma rivojlanishiga olib kelishi mumkin.

 

Laktatatsidozda shoshilinch tibbiy yordam zarur.

Agar sizda jiddiy jarrohlik amaliyoti rejalashtirilgan bo'lsa, metformin qabulini jarrohlik aralashuvi davrida va undan keyin bir muddat to'xtatishingiz kerak.

Davolovchi shifokoringiz sizga qachon to'xtatish va davolashni qachon qayta boshlash bo'yicha maslahat beradi.

Metformin monoterapiya sifatida gipoglikemiyani (qonda glyukoza darajasining pasayishi) chaqirmaydi. Biroq, boshqa antidiyabetik preparatlar (sulfonilurealar, insulin, meglitinidlar) bilan birga qo'llanganda gipoglikemiya rivojlanish xavfi mavjud.

Agar sizda gipoglikemiya simptomlari, masalan, holsizlik, bosh aylanishi, ko'paygan terlash, yurak urishining tezlashuvi, ko'rish yoki diqqatning buzilishi kuzatilsa, darhol shakarli biror narsa iching yoki yeng.

Metformin bilan davolanish davrida buyrak funksiyasi kamida yiliga 1 marta yoki siz keksaroq bo'lsangiz yoki buyrak funksiyasi yomonlashgan bo'lsa, undan ham tez-tez diqqat bilan monitoring qilinishi kerak.