-
Tarkibi
Merkatsin preparati 1 ml 1 fl. tarkibida faol modda Amikatsin (sulfat shaklida) 50 mg 100 mg yordamchi moddalari natriy sitrat gidrat, natriy bisulfit, oltingugurt kislotasi, in'ektsiya uchun suv.
-
Qo'llanilishi
Mikroorganizmlarga nisbatan sezgir bo‘lgan, shuningdek, boshqa aminoglikozidlarga rezistent mikroorganizmlar chaqirgan og‘ir kechuvchi infeksion-yallig‘lanish kasalliklarini davolash - qorin bo‘shlig‘i infeksiyalari (jumladan, peritonit); - septik endokardit; - sepsis; - markaziy asab tizimi infeksiyalari (jumladan, meningit); yoki yoki 125 mg 250 mg 250 mg 500 mg - yuqori nafas yo‘llari infeksiyalari (bronxit, pnevmoniya, plevra empiemasi, o‘pka abssessi); - teri va yumshoq to‘qimalarning yiringli infeksiyalari (jumladan, infeksiyalangan kuyiklar, infeksiyalangan yaralar va turli kelib chiqishli toshmalar); - tez-tez qaytalanuvchi siydik-jinsiy yo‘llar infeksiyalari (pielonefrit, sistit, uretrit, prostatit, gonoreya); - o‘t yo‘llari infeksiyalari; - suyak va bo‘g‘imlar infeksiyalari (jumladan, osteomiyelit); - yara infeksiyasi va operatsiyadan keyingi infeksiyalar.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Merkatsin quyidagilarga qarshi ko'rsatilgan: - preparat komponentlariga, shuningdek, aminoglikozidlar guruhi boshqa antibiotiklariga yuqori sezuvchanlikda; - buyrak funksiyasining og'ir buzilishlarida; - eshitish nervi nevritida; - homiladorlikda.QO'LLASHGA CHEKLOVLAR Preparatni ehtiyotkorlik bilan quyidagi holatlarda qo'llash kerak: miasteniya, parkinsonizm, botulizm (aminoglikozidlar nerv-mushak o'tkazuvchanligini buzishi mumkin, bu esa skelet mushaklarining yanada zaiflashuviga olib keladi), degidratatsiya, buyrak yetishmovchiligi, yangi tug'ilgan chaqaloqlarda (ayniqsa, muddatidan oldin tug'ilgan bolalarda), keksalik yoshida.
-
Qo'llash usuli
Dozalash rejimi bemorning tana vazniga, infeksiya og‘irligi va joylashuviga, shuningdek, qo‘zg‘atuvchining sezuvchanligiga qarab individual tarzda belgilanadi. Kattalar va o‘smirlarga mushak ichiga, tomir ichiga (2 daqiqa davomida zardob yoki tomchilab) har 8 soatda 5 mg/kg yoki har 12 soatda 7,5 mg/kg 7-10 kun davomida buyuriladi. Kattalar uchun maksimal doza - sutkada 15 mg/kg gacha, lekin sutkada 1,5 g dan oshmasligi kerak. Yangi tug‘ilgan bolalarga boshlang‘ich doza - 10 mg/kg, so‘ngra har 12 soatda 7,5 mg/kg 7-10 kun davomida. Muddatidan oldin tug‘ilgan yangi tug‘ilgan bolalarga tavsiya etilgan doza - har 12 soatda 7,5 mg/kg. Nafas yo‘llari infeksiyalari, bakteriemiya, septitsemiya, murakkab infeksion siydik-jinsiy yo‘llar kasalliklari, intra-abdominal infeksiyalar va febril neyropeniya bo‘lsa, kattalar uchun doza tomir ichiga 1 marta sutkada 15 mg/kg, 4 haftalikdan katta bolalar uchun 20 mg/kg. Bakterial siydik yo‘llari infeksiyalarida (murakkab bo‘lmagan) - har 12 soatda 250 mg; gemodializ seansidan so‘ng qo‘shimcha doza - 3-5 mg/kg buyurilishi mumkin. Preparatni tomir ichiga yuborish zardob tarzida 2 daqiqa davomida yoki tomchilab 30-60 daqiqa davomida (yangi tug‘ilgan bolalarda 1-2 soat) amalga oshiriladi. Kerakli preparat dozasini 100-200 ml steril erituvchida eritiladi. Tomir ichiga yuborish uchun eritmadagi amikatsin konsentratsiyasi 5 mg/ml dan oshmasligi kerak. Tomir ichiga yuborish uchun preparat eritmalarini tayyorlashda quyidagi erituvchilar tavsiya etiladi: - 5% glyukoza eritmasi in'ektsiya uchun; - 5% glyukoza va 0,2% natriy xlorid eritmasi in'ektsiya uchun; - 5% glyukoza va 0,45% natriy xlorid eritmasi in'ektsiya uchun; - 0,9% natriy xlorid eritmasi in'ektsiya uchun; - Ringer laktat eritmasi in'ektsiya uchun. Eritmalar bevosita ishlatishdan oldin tayyorlanadi. Barcha aminoglikozidlar kabi, Merkatsin boshqa dori vositalari bilan bir vaqtda yuborilmasligi kerak. Merkatsin, barcha parenteral yuboriladigan dori vositalari kabi, ishlatishdan oldin begona zarrachalar yoki rang o‘zgarishi bor-yo‘qligiga tekshirilishi kerak! Tomir ichiga yuborishda davolash davomiyligi - 3-7 kun, mushak ichiga yuborishda - 7-10 kun. Agar preparat yuborila boshlaganidan 3-5 kun o‘tgach davolovchi ta’sir bo‘lmasa, qabul qilish to‘xtatiladi va qo‘zg‘atuvchining amikatsinga sezuvchanligi yana bir bor tekshiriladi. Buyrak faoliyati buzilgan (kreatinin klirensi < 50 ml/min) bemorlarga preparatni sutkada bir marta qo‘llash tavsiya etilmaydi, bu holda dozalash rejimini tuzatish talab qilinadi. Odatda preparat kuniga 2 marta buyuriladi, amikatsin konsentratsiyasi qonda aniqlanadi. Preparatning umumiy dozasi odatdagidan kamroq bo‘lib, yuborishlar orasidagi intervalni oshirish yoki preparat dozasini kamaytirish orqali belgilanadi. O‘tkir bemorlarga qisqaroq T1/2 (1-1,5 soat) tufayli har 4-6 soatda 5-7,5 mg/kg doza talab qilinishi mumkin.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Markaziy asab tizimi va periferik asab tizimi tomonidan bosh og‘rig‘i, uyquchanlik, nerv-mushak uzatishining buzilishi (nafas to‘xtashi), neyrotoksiklik (mushaklarning qaltirashi, uvishish hissi, qichishish, epileptik tutqanoq). Qon yaratuvchi tizim tomonidan anemiya, leykopeniya, granulositopeniya, trombotsitopeniya. Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan ko‘ngil aynishi, qusish, jigar transaminazalari faolligining oshishi, giperbilirubinemiya. Siydik ajratish tizimi tomonidan oliguriya, proteinuriya, mikrogematuriya; kam hollarda - buyrak yetishmovchiligi. Sezgi organlari tomonidan ototoksiklik (eshitishning pasayishi, vestibulyar va labirint buzilishlari, qaytmas karsoqlik), vestibulyar apparatga toksik ta’sir (harakatlarning diskoordinatsiyasi, bosh aylanishi, ko‘ngil aynishi, qusish). Allergik reaksiyalar teri toshmasi, qichishish, terining giperemiyasi, isitma; kam hollarda - Kvinke shishi.
-
Farmakologik xususiyatlari
Aminoglikozidlar guruhi antibiotigi. Yarim sintetik, keng ta'sir doirasiga ega antibiotik, bakteritsid ta'sir ko'rsatadi. Merkatsin Klebsiella, Pseudomonas, E.Coli, Proteus, Enterobacter Serratia, Shigella, Salmonella, Providencia, Mima-Herelea, Citobacter freundii (shu jumladan, kanamitsin, gentamitsin, tobramitsinga rezistent shtammlar) kabi grammanfiy mikroorganizmlarga, shuningdek, ba'zi grammusbat mikroorganizmlarga yuqori faollikka ega: Staphylococcus (shu jumladan, penitsillin, metitsillin, ayrim tsefalosporinlarga chidamli shtammlar), ba'zi Streptococcus shtammlari. Benzilpenitsillin bilan bir vaqtda buyurilganda Enterococcus faecalis shtammlariga nisbatan sinergizm namoyon qiladi. Amikatsin boshqa aminoglikozidlarni inaktivatsiya qiluvchi fermentlar ta'sirida faolligini yo'qotmaydi va Pseudomonas aeruginosa ning tobramitsin, gentamitsin va netilmisinga chidamli shtammlariga nisbatan faol bo'lib qolishi mumkin. Merkatsin anaerob mikroorganizmlarga nisbatan faol emas.....
-
Maxsus ko'rsatmalar
Merkatsin qabul qilayotgan bemorlar aminoglikozidlarning potentsial ototoksikligi va nefrotoksikligini hisobga olgan holda shifokor tomonidan qat'iy nazorat ostida bo‘lishi kerak. Preparatni 14 kundan ortiq qabul qilish tavsiya etilmaydi, chunki undan uzoq muddat foydalanish xavfsizligi aniqlanmagan. Ototoksiklik (quloqda shovqin, bosh aylanishi, eshitishning pasayishi) yoki nefrotoksiklik belgilari paydo bo‘lsa, preparatni qabul qilishni to‘xtatish yoki uning dozasini tuzatish kerak. Boshqa aminoglikozid antibiotiklarni, shuningdek, boshqa neyrotoksik va nefrotoksik preparatlarni bir vaqtda yoki ketma-ket qabul qilish tavsiya etilmaydi. Toksik ta’sir rivojlanish xavfini oshiruvchi omillarga, shuningdek, keksalik va degidratatsiya holati kiradi. Aminoglikozid antibiotiklarni mushak buzilishlari, masalan, myastenia gravis yoki parkinsonizm bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak, chunki bu guruh antibiotiklari nerv-mushak uzatishiga potentsial kurarega o‘xshash ta’siri tufayli mushak zaifligini kuchaytirishi mumkin. Merkatsin preparatini qabul qilishda, boshqa antibiotiklar qabul qilgandek, sezgir bo‘lmagan mikroorganizmlar bilan kolonizatsiya yuz berishi mumkin, bu esa mos davolash tayinlashni talab qiladi. Merkatsin preparati bilan davolash davrida organizmda amikatsin ruxsat etilgan me’yordan oshib ketmasligi uchun uning qon zardobidagi konsentratsiyasini aniqlash tavsiya etiladi. Amikatsinning plazmadagi konsentratsiyasi 25 mkg/ml dan oshmasligi kerak (terapevtik konsentratsiya 15-25 mkg/ml hisoblanadi). Davolash davrida eshitish nervi va vestibulyar apparat funksiyasini haftada kamida 1 marta nazorat qilish zarur. Ototoksiklik va nefrotoksiklik xavfi buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda, preparatning yuqori dozalari qo‘llanganda, shuningdek, uzoq muddatli davolashda oshadi – bu holatlarda buyrak funksiyasini har kuni nazorat qilish tavsiya etiladi (zardobdagi kreatinin konsentratsiyasi yoki kreatinin klirensi qiymatlari). Aydiyometrik testlar qoniqarsiz bo‘lsa, preparat dozasini kamaytirish yoki davolashni to‘xtatish kerak. Siydik chiqarish yo‘llarining infeksion-yallig‘lanish kasalliklari bo‘lgan bemorlarga suyuqlikni ko‘proq qabul qilish tavsiya etiladi. Preparat tarkibida natriy bisulfit mavjudligi bemorlarda, ayniqsa, allergik anamnezga ega bo‘lganlarda, allergik reaksiyalar (anafilaktik reaksiyalargacha) rivojlanishiga sabab bo‘lishi mumkin. HOMILADORLIK VA EMIZISH DAVRIDA QO‘LLANISH Merkatsin homiladorlik va laktatsiya davrida faqat hayotiy ko‘rsatmalar mavjud bo‘lsa qo‘llanilishi mumkin. Amikatsin platsentadan o‘tadi va homilaga ta’sir ko‘rsatishi mumkin, shu sababli bemorga homila uchun potentsial xavf haqida ma’lumot berish kerak. Agar Merkatsin preparatini laktatsiya davrida qo‘llash zarur bo‘lsa, emizishni to‘xtatish kerak.
Avtomobil haydash va potentsial xavfli mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri
Davolash davrida avtomobil haydash va diqqatni yuqori jamlash hamda tez psixomotor reaksiyalarni talab qiluvchi potentsial xavfli faoliyat turlari bilan shug‘ullanishda ehtiyotkorlikka rioya qilish zarur.
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
Merkatsin karbenitsillin, benzilpenitsillin, tsefalosporinlar bilan o‘zaro ta’sir qilganda sinergizm namoyon qiladi (og‘ir surunkali buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda beta-laktam antibiotiklar bilan birga qo‘llanganda aminoglikozidlarning samaradorligi pasayishi mumkin).
Nefrotoksik ta’sir rivojlanishi Merkatsin amfoteritsin V, vankomitsin, metoksifluran, enfluran, nosteroid yallig‘lanishga qarshi vositalar (NYaQV), rentgenokontrast vositalar, tsefalotin, siklosporin, sisplatin, polimiksinlar, nalidiks kislotasi bilan birga qo‘llanganda yuzaga kelishi mumkin.
Kurarapodob preparatlarning miorelaksatsion ta’sirini kuchaytiradi. Metoksifluran, parenteral yuboriladigan polimiksinlar, kapreomitsin va boshqa nerv-mushak uzatishni bloklovchi dori vositalari (ingalyatsion anesteziya uchun halogenlangan uglevodorodlar, opioid analgetiklar), sitratli konservantlar bilan katta hajmdagi qon quyish - nafas olish to‘xtab qolish xavfini oshiradi (ayniqsa Merkatsin qorin ichiga yuborilganda).
Indometatsinning parenteral yuborilishi aminoglikozidlarning toksik ta’siri rivojlanish xavfini oshiradi (T1/2 oshishi va klirens pasayishi). Amikatsin miasteniya davolash uchun dori vositalarining samaradorligini kamaytiradi.
Farmatsevtik nomutanosiblik
Merkatsin eritmasi penitsillinlar, geparin, tsefalosporinlar, kapreomitsin, amfoteritsin V, gidroxlorotiazid, eritromitsin, nitrofurantoin, tiopenton, shuningdek eritma konsentratsiyasi va tarkibiga qarab, B va S guruhi vitaminlari, tetratsiklinlar va kaliy xlorid bilan nomutanosib.
-
Dozani oshirib yuborilishi
Sintomlari: ataksiya, bosh aylanishi, siyish buzilishlari, ishtahaning pasayishi, ko‘ngil aynishi, qusish, quloqda shovqin, eshitishning yo‘qolishi, nafas olishning buzilishi.
Davolash: nerv-mushak uzatish blokadasi va uning oqibatlarini bartaraf etish uchun - gemodializ yoki peritoneal dializ; antixolinesteraza vositalari, kalsiy tuzlari, sun’iy o‘pka ventilyatsiyasi, simptomatik terapiya.