-
Tarkibi
1 tabletkada 50 mkg quyidagilar mavjud:
Faol modda: natriy levotiroksin (quruq modda hisobida) - 0,05 mg.
Yordamchi modda: laktosa (sut shakari) - 75,0 mg, povidon (polivinilpirrolidon) - 2,45 mg, magniy stearat - 0,5 mg, prejelatinizatsiyalangan kraxmal - 5,0 mg, mikrokristallik sellyuloza - 17,0 mg.
-
Qo'llanilishi
- gipotireoz;
- eutiroid zob;
- qalqonsimon bezda operatsion aralashuvlardan keyin zobning qaytalanishini oldini olish va o‘rnini bosuvchi terapiya sifatida;
- qalqonsimon bezning yomon sifatli yangi o‘sma kasalliklarida, asosan operatsiyadan keyin, supressiv va o‘rnini bosuvchi terapiya sifatida;
- diffuz toksik zob: antitireoid vositalar bilan eutiroid holatga erishilgandan so‘ng (kombinatsiyalangan yoki monoterapiya ko‘rinishida);
- tireoid supressiya testini o‘tkazishda diagnostik vosita sifatida
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
- levotiroksin natriygа va/yoki preparat tarkibidagi har qanday yordamchi moddalarga yuqori sezuvchanlik;
- davolanmagan tireotoksikoz;
- davolanmagan gipofizar yetishmovchilik;
- davolanmagan buyrak usti bezlari yetishmovchiligi;
- homiladorlik davrida antitireoid vositalar bilan birga qo‘llash;
- laktaza yetishmovchiligi, laktaza tanqisligi, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi sindromi.
Preparat bilan davolashni o'tkir miokard infarkti, o'tkir miokardit, o'tkir pankardit mavjud bo'lsa boshlash tavsiya etilmaydi.
Ehtiyotkorlik bilan
Levotiroksin natriyni yurak-qon tomir tizimi kasalliklarida ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak: ishemik yurak kasalligi (ateroskleroz, stenokardiya, anamnezda miokard infarkti), arterial gipertenziya, aritmiya; qandli diabetda, og‘ir va uzoq davom etuvchi gipotiroidizmda, malabsorbsiyasi sindromida (dozani tuzatish talab qilinishi mumkin); psixotik reaksiyalarga moyil bemorlarda.
Homiladorlik va emizish davrida qo‘llanishi
Homiladorlik davrida va ayniqsa emizish davrida tireoid gormonlar bilan davolash izchil olib borilishi kerak. Homiladorlik davrida preparat dozasini oshirish talab qilinishi mumkin. Chunki TTG ning qon plazmasidagi konsentratsiyasi homiladorlikning 4-haftasidan boshlab oshishi mumkin, levotiroksin natriy bilan davolanayotgan homilador ayollarda har bir trimestr davomida qon plazmasidagi TTG konsentratsiyasini aniqlash kerak, shunda u homiladorlikning ushbu trimestriga tavsiya etilgan diapazonda ekanligiga ishonch hosil qilinadi. Qon plazmasidagi TTG konsentratsiyasi oshganida levotiroksin natriy dozasini oshirish orqali tuzatish kerak. Chunki tug‘ruqdan keyingi davrda TTG konsentratsiyasi homiladorlikdan oldingi qiymatiga o‘xshash bo‘ladi, ayol darhol homiladorlikdan oldingi levotiroksin natriy dozasiga o‘tkazilishi kerak. Tug‘ruqdan keyin 6-8 hafta o‘tgach, qon plazmasidagi TTG konsentratsiyasini aniqlash kerak. Homiladorlik
Homiladorlik davrida qalqonsimon bez faoliyatini bostirish uchun diagnostik testlar o‘tkazishdan saqlanish kerak, chunki homilador ayollarda radioaktiv moddalar qo‘llash mumkin emas. Levotiroksin natriyning tavsiya etilgan terapevtik dozalarda qabul qilinishida insonda teratogen va fetotoksik ta’siri haqida ma’lumotlar yo‘q. Preparatning homiladorlik davrida haddan tashqari yuqori dozalarda qabul qilinishi homila va postnatal rivojlanishga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Homiladorlik davrida preparatni antitireoid vositalar bilan birga qo‘llash mumkin emas, chunki levotiroksin natriy qabul qilinishi antitireoid vositalar dozasini oshirishni talab qilishi mumkin. Antitireoid vositalar, levotiroksin natriydan farqli o‘laroq, platsentadan o‘tishi mumkinligi sababli, homilada gipotiroidizm rivojlanishi mumkin.
Emizish davri
Levotiroksin natriy emizish davrida ona suti tarkibiga o‘tadi. Biroq, levotiroksin natriy tavsiya etilgan terapevtik dozalarda qo‘llanganda, ona sutidagi tireoid gormonlar konsentratsiyasi bolada gipertireoz va TTG sekretsiyasini bostirishga olib keladigan darajaga yetmaydi.
-
Qo'llash usuli
Sutkalik doza individual ravishda, ko'rsatmalar, bemorning klinik holati va laborator tekshiruv ma'lumotlariga qarab belgilanadi.
Sutkalik levotiroksin natriy dozasi ertalab och qoringa, ovqatdan kamida 30 daqiqa oldin, tabletkani oz miqdorda suyuqlik (yarim stakan suv) bilan chaynamasdan ichiladi.
Gipotireozni o‘rnini bosuvchi davolashda 55 yoshgacha bo‘lgan yurak-qon tomir kasalliklari bo‘lmagan bemorlarga levotiroksin natriy sutkalik 1,6-1,8 mkg/kg tana vazniga; 55 yoshdan katta yoki yurak-qon tomir kasalliklari bo‘lgan bemorlarga - 0,9 mkg/kg tana vazniga buyuriladi.
Gipotireozni o‘rnini bosuvchi davolashning boshlang‘ich bosqichi
Yurak-qon tomir kasalliklari bo‘lmagan, 55 yoshgacha bo‘lgan bemorlar
• boshlang‘ich doza: ayollar uchun - 75-100 mkg/kun, erkaklar uchun - 100-150 mkg/kun
Yurak-qon tomir kasalliklari bo‘lgan yoki 55 yoshdan katta bemorlar
• Boshlang‘ich doza - 25 mkg kuniga
• Dozani 25 mkg ga har 1 oyda TSH ko‘rsatkichi normallashguncha oshirish
• Yurak-qon tomir tizimi tomonidan simptomlar paydo bo‘lsa yoki kuchaysa, yurak-qon tomir kasalliklarini davolashni tuzatish
Tug‘ma gipotireozni davolash uchun tavsiya etilgan levotiroksin natriy dozasi
Yosh Sutkalik doza (mkg) Tana vazniga nisbatan doza (mkg/kg)
0-6 oy 25-50 10-15
6-12 oy 50-75 6-8
1-5 yosh 75-100 5-6
6-12 yosh 100-150 4-5
> 12 yosh 100-200 2-3
Ko‘rsatmalar Levotiroksin natriyning tavsiya etilgan dozasi (mkg/kun)
Eutireoid bo‘g‘imni davolash 75-200
Eutireoid bo‘g‘imni jarrohlik davolashdan keyin qaytalanishini oldini olish 75-200
Tireotoksikozni kompleks davolashda 50-100
Qalqonsimon bez saratonini supressiv terapiyasi 150-300
Tireoid supressiya testi Testdan 4 hafta oldin Testdan 3 hafta oldin Testdan 2 hafta oldin Testdan 1 hafta oldin
75 mkg/kun 75 mkg/kun 150-200 mkg/kun 150-200 mkg/kun
Emizikli bolalar va 3 yoshgacha bo‘lgan bolalarga levotiroksin natriyning sutkalik dozasi bir marta, birinchi ovqatdan 30 daqiqa oldin beriladi. Tabletkani suvda eritib, qabul qilishdan oldin tayyorlanadigan nozik suspenziya holatiga keltiriladi.
Og‘ir, uzoq davom etgan gipotireozli bemorlarda davolashni alohida ehtiyotkorlik bilan, kichik dozalar bilan - 12,5 mkg/kun dan boshlash, dozani uzoqroq oraliqlarda - har 2 haftada 12,5 mkg/kun ga oshirish va TSH konsentratsiyasini tez-tez aniqlash kerak.
Gipotireozda levotiroksin natriy, odatda, butun umr davomida qabul qilinadi. Tireotoksikozda levotiroksin natriy antitireoid vositalar bilan kompleks davolashda, eutireoid holatga erishilgandan so‘ng qo‘llaniladi. Barcha hollarda preparat bilan davolash davomiyligini shifokor belgilaydi.
Aniq dozalash uchun levotiroksin natriyning eng mos dozasi ishlatilishi kerak.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Levotiroksin natriy to‘g‘ri qo‘llanilganda va shifokor nazorati ostida nojo‘ya reaksiyalar kuzatilmaydi.
Allergik reaksiyalar, angionevrotik shish ko‘rinishida, qayd etilgan holatlar mavjud.
-
Farmakologik xususiyatlari
L-tiroksin preparatining faol moddası - levotiroksin natriy, tiroksinning sintetik chap aylanuvchi izomeri bo‘lib, o‘z ta’siri bo‘yicha inson qalqonsimon bezida sintez qilinadigan tabiiy tireoid gormoniga identikdir. Jigar va buyraklarda qisman triyodtironin (T3) ga aylangandan va organizm hujayralariga o‘tgandan so‘ng, levotiroksin natriy to‘qimalarning rivojlanishi va o‘sishiga, moddalar almashinuviga ta’sir ko‘rsatadi. Kichik dozalarda oqsil va yog‘ almashinuviga anabolik ta’sir ko‘rsatadi. O‘rtacha kunlik dozalarda o‘sish va rivojlanishni rag‘batlantiradi, to‘qimalarning kislorodga bo‘lgan ehtiyojini oshiradi, oqsil, yog‘ va uglevodlar almashinuvini rag‘batlantiradi, yurak-qon tomir tizimi va markaziy asab tizimining funksional faolligini oshiradi. Katta dozalarda levotiroksin natriy gipotalamusning tireotropin-rilizinq gormoni va gipofizning tireotrop gormoni (TTG) ishlab chiqarilishini bostiradi. Terapevtik ta’sir preparatni qabul qilish boshlanganidan 7-12 kun o‘tib kuzatiladi, preparat bekor qilingandan so‘ng ham shuncha vaqt davomida ta’siri saqlanadi. Gipotiroidizmda klinik ta’sir 3-5 kun ichida namoyon bo‘ladi. Diffuz zob preparatni 3-6 oy davomida qo‘llash natijasida kamayadi yoki yo‘qoladi.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Qalqonsimon bez gormonlari bilan o‘rinbosar terapiyani boshlashdan yoki tireoid supressiya testini o‘tkazishdan oldin quyidagi kasalliklar yoki patologik holatlarni istisno qilish yoki davolash zarur: o‘tkir koronar yetishmovchilik, stenokardiya, ateroskleroz, arterial gipertenziya, gipofiz yetishmovchiligi yoki buyrak usti bezlari yetishmovchiligi. Shuningdek, qalqonsimon bez gormonlari bilan terapiyani boshlashdan oldin qalqonsimon bezning funksional avtonomiyasini istisno qilish yoki davolash zarur.
Psixotik buzilishlar rivojlanish xavfi bo‘lgan bemorlarda terapiyani natriy levotiroksinning past dozasidan boshlash va uni sekin-asta oshirish tavsiya etiladi. Bemorlarni kuzatib borish tavsiya etiladi. Psixotik buzilishlar belgilari aniqlansa, natriy levotiroksin qabul qilinayotgan doza tuzatib borilishi kerak. Koronar yetishmovchilik, yurak yetishmovchiligi yoki taxiaritmiyalari bo‘lgan bemorlarda hatto engil darajadagi dori vositasi bilan bog‘liq gipertireoz rivojlanish ehtimoli istisno qilinishi kerak. Shu sababli, bu holatlarda tireoid gormonlar konsentratsiyasini muntazam monitoring qilish zarur.
Qalqonsimon bez gormonlari bilan o‘rinbosar terapiyani o‘tkazishdan oldin ikkilamchi gipotiroidizm etiologiyasini aniqlash zarur. Zarurat tug‘ilganda buyrak usti bezlari yetishmovchiligini kompensatsiya qilish maqsadida o‘rinbosar terapiyani boshlash kerak. Qalqonsimon bezning funksional avtonomiyasi rivojlanishiga shubha bo‘lsa, terapiyani boshlashdan oldin TRG-testi yoki supressiv sintigrafiya o‘tkazish tavsiya etiladi. Postmenopauza davridagi, gipotiroidizmi va osteoporoz rivojlanish xavfi yuqori bo‘lgan ayollarda natriy levotiroksinning fiziologikdan yuqori bo‘lgan qon zardobidagi konsentratsiyasi mavjudligini istisno qilish zarur. Bunday holatda qalqonsimon bez funksiyasini diqqat bilan monitoring qilish tavsiya etiladi. Metabolik buzilishlar bilan kechuvchi gipertireoz mavjud bo‘lsa, natriy levotiroksin qo‘llanilishi tavsiya etilmaydi. Istisno holat – gipertireozni dori vositalari bilan davolashda birga qo‘llanilishi. Natriy levotiroksin bilan terapiya boshlanganidan boshlab, bir preparatdan boshqasiga o‘tilganda, doza bemorning terapiyaga klinik javobi va laborator tekshiruv natijalariga qarab tuzatib borilishi tavsiya etiladi.
Transport vositalarini, mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri
Natriy levotiroksinning transport vositalari va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazilmagan. Shunga qaramay, natriy levotiroksin tabiiy tireoid gormoniga identik bo‘lgani sababli, transport vositalari va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri kutilmaydi.
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
Levotiroksin natriy noaniq antikoagulyantlarning ta’sirini kuchaytiradi, bu ularning dozasini kamaytirishni talab qilishi mumkin. Trisiklik antidepressantlarni levotiroksin natriy bilan qo‘llash antidepressantlarning ta’sirini kuchaytirishi mumkin. Tireoid gormonlari insulin va og‘iz orqali qabul qilinadigan gipoglikemik preparatlarga ehtiyojni oshirishi mumkin. Levotiroksin natriy bilan davolashni boshlash davrida, shuningdek, uning dozalash tartibi o‘zgartirilganda, qonda glyukoza kontsentratsiyasini tez-tez nazorat qilish tavsiya etiladi. Levotiroksin natriy yurak glikozidlarining ta’sirini kamaytiradi. Bir vaqtda qo‘llanganda, kolestiramin, kolestipol va alyuminiy gidroksid levotiroksin natriyning plazmadagi kontsentratsiyasini ichakda so‘rilishini sekinlashtirish hisobiga kamaytiradi. Anabolik steroidlar, asparaginaza, tamoksifen bilan bir vaqtda qo‘llanganda oqsil bilan bog‘lanish darajasida farmakokinetik o‘zaro ta’sir bo‘lishi mumkin. Fenitoin, salitsilatlar, klofibrat, furosemid yuqori dozalarda bir vaqtda qo‘llanganda, plazma oqsillari bilan bog‘lanmagan levotiroksin natriy va tiroksin (T4) miqdori oshadi. Estrogen saqlovchi preparatlarni qabul qilish tiroksin bilan bog‘lovchi globulin miqdorini oshiradi, bu ayrim bemorlarda levotiroksin natriyga ehtiyojni oshirishi mumkin. Sоmatotropin levotiroksin natriy bilan bir vaqtda qo‘llanganda epifiz o‘sish zonalarining yopilishini tezlashtirishi mumkin. Fenobarbital, karbamazepin va rifampitsin qabul qilinishi levotiroksin natriyning klirensini oshirishi va dozaning oshirilishini talab qilishi mumkin. Preparatning taqsimlanishi va metabolizmiga amiodaron, aminoglutetimid, PASQ, etionamid, antitireoid dori vositalari, beta-adrenoblokatorlar, karbamazepin, xloralhidrat, diazepam, levodopa, dopamin, metoklopramid, lovastatin, somatostatin ta’sir ko‘rsatadi. Fenitoin, salitsilatlar, furosemid (yuqori dozalarda), klofibrat bilan bir vaqtda qo‘llanganda preparatning qondagi kontsentratsiyasi oshadi. Fenitoin levotiroksin bilan bog‘langan oqsil miqdorini va T4 kontsentratsiyasini mos ravishda 15 va 25% ga kamaytiradi.
-
Dozani oshirib yuborilishi
Preparatning dozasini oshirib yuborilganda tireotoksikozga xos simptomlar kuzatiladi: yurak urishining tezlashuvi, yurak ritmining buzilishi, yurakda og‘riq, bezovtalik, tremor, uyquning buzilishi, terlashning kuchayishi, ishtahaning oshishi, tana vaznining kamayishi, diareya. Simptomlarning og‘irligiga qarab shifokor tomonidan preparatning sutkalik dozasini kamaytirish, davolashda bir necha kun tanaffus qilish, beta-adrenoblokatorlarni buyurish tavsiya etilishi mumkin. Nojo‘ya ta’sirlar yo‘qolgandan so‘ng davolashni ehtiyotkorlik bilan, pastroq doza bilan boshlash kerak.