Dorilarning o'zaro ta'siri
CYP 3A4 izofermenti ingibitorlari bilan bir vaqtda qo‘llanilishi karbamazepin kontsentratsiyasining plazmada oshishiga olib kelishi mumkin. CYP 3A4 izofermenti induktorlarini birga qo‘llash karbamazepin metabolizmining tezlashishiga va uning plazmadagi kontsentratsiyasining mumkin bo‘lgan kamayishiga olib kelishi mumkin. Bir vaqtda qabul qilinayotgan CYP 3A4 izofermenti induktorlarini bekor qilish karbamazepinning biotransformatsiya tezligini kamaytirishi va karbamazepin darajasining qon plazmasida oshishiga olib kelishi mumkin. CYP 3A4 izofermenti tomonidan metabolizmlanadigan preparatlar bilan birga qo‘llanganda, metabolizm induksiyasi va ularning plazmadagi kontsentratsiyasining kamayishi mumkin.
Karbamazepin yoki karbamazepin-10,11-epoksidning plazmadagi kontsentratsiyasini oshirishi mumkin bo‘lgan preparatlar:
dekstropropoksifen, ibuprofen, danazol, makrolid antibiotiklar (masalan, eritromitsin, troleandomitsin, jozamitsin, klaritromitsin), fluoksetin, fluvoksamin, nefazodon, paroksetin, trazodon, viloksazin, stiripentol, vigabatrin, azollar (masalan, itrakonazol, ketokonazol, flukonazol, vorikonazol), loratadin, terfenadin, loxapin, olanzapin, kvetiapin, izoniazid, OITS infeksiyasini davolash uchun virus proteaza ingibitorlari (masalan, ritonavir), atsetazolamid, verapamil, diltiazem, omeprazol, oksibutinin, dantrolen, tiklopidin, nikotinamid (kattalarda, faqat yuqori dozalarda), ehtimol - tsimetidin, dezipramin, primidon, valproat kislotasi.
Karbamazepin kontsentratsiyasini plazmada kamaytirishi mumkin bo‘lgan preparatlar:
felbamat, metsuksimid, okskarbazepin, fenobarbital, fensuksimid, fenitoin, fosfenitoin, primidon, progabid, teofillin, aminofillin, izotretinoin, rifampitsin, tsisplatin, doksorubitsin; o‘tlardan tayyorlangan preparatlar, tarkibida zveroboy mavjud bo‘lgan va, ma’lumotlar ziddiyatli bo‘lsa-da, ehtimol, shuningdek, klonazepam, valproat kislotasi yoki valpromid.
Karbamazepinning birga qo‘llaniladigan terapiyada ishlatiladigan preparatlarning plazmadagi kontsentratsiyasiga ta’siri:
Karbamazepin quyidagi preparatlarning plazmadagi kontsentratsiyasini kamaytirishi yoki ularning ta’sirini kamaytirishi yoki hatto to‘liq yo‘q qilishi mumkin: metadon, paratsetamol, antipirin, tramadol, doksitsiklin, peroral antikoagulyantlar (varfarin, fenprokumon, dikumarol, atsenokumarol), bupropion, tsitalopram, trazodon, tritsiklik antidepressantlar (imipramin, amitriptilin, nortriptilin, klomipramin), klobazam, klonazepam, etosuksimid, felbamat, lamotridjin, okskarbazepin, primidon, tiagabin, topiramat, valproat kislotasi, zonisamid, itrakonazol, prazikvantel, imatinib, klozapin, galoperidol, bromperidol, olanzapin, kvetiapin, risperidon, ziprasidon, OITS infeksiyasini davolashda qo‘llaniladigan (indinavir, ritonavir, sakvinavir), alprazolam; midazolam, teofillin, digidropiridinlar guruhi kalsiy kanali blokatorlari (masalan, felodipin), digoksin, peroral kontratseptiv vositalar (muqobil kontratseptsiya usullarini tanlash zarur), glyukokortikosteroidlar (masalan, prednizolon, deksametazon); siklosporin, everolimus, levotiroksin natriy, estrogenlar va/yoki progesteron.
Karbamazepin qabul qilish fonida fenitoinning qon plazmasidagi darajasi ham oshishi, ham kamayishi, mefenitoin darajasi esa (kam hollarda) oshishi mumkinligi haqida xabarlar mavjud.
E’tiborga olish kerak bo‘lgan kombinatsiyalar:
Karbamazepin bilan birga qo‘llanganda izoniazid tomonidan chaqirilgan gepatotoksiklik kuchayishi mumkin.
Levetiracetam bilan birga buyurilganda, karbamazepinning toksik ta’siri kuchayishi mumkin.
Karbamazepin va litiy yoki metoklopramid, shuningdek, karbamazepin va neyroleptik vositalar (galoperidol, tioridazin) birga qo‘llanganda, nojo‘ya nevrologik reaksiyalar tez-tezligi oshishi mumkin (oxirgi kombinatsiyada - hatto faol moddalarning plazmadagi terapevtik kontsentratsiyalarida ham).
Karbamazepin ba’zi diuretik vositalar (gidroxlorotiazid, furosemid) bilan birga qo‘llanganda, klinik namoyon bo‘ladigan giponatriyemiya rivojlanishi mumkin.
Karbamazepin nedepolyarizatsiyalovchi miorelaksantlar (masalan, pankuroniya bromid) ta’siriga antagonizm ko‘rsatishi mumkin. Bunday dori vositalari kombinatsiyasini qo‘llashda ko‘rsatilgan miorelaksantlar dozasini oshirish zarurati tug‘ilishi mumkin; bemorlarni diqqat bilan kuzatish lozim, chunki miorelaksantlar ta’sirining kutilganidan tezroq to‘xtashi mumkin.
Greypfrut sharbati bilan birga qabul qilish karbamazepin darajasining plazmada oshishiga olib kelishi mumkin.